Giá vàng trong nước vượt thế giới gần 30 triệu đồng/lượng, chạm mức chênh lệch kỷ lục
Cuối ngày 31/3, thị trường vàng trong nước ghi nhận mức chênh lệch cao chưa từng có so với giá vàng thế giới. Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng ở mức 171,9 - 174,9 triệu đồng/lượng cho chiều mua vào và bán ra, tăng 1,1 triệu đồng/lượng so với đầu giờ sáng cùng ngày. Dù vậy, so với đỉnh 191 triệu đồng/lượng thiết lập vào đầu tháng 3, giá vàng đã giảm hơn 16 triệu đồng/lượng.
Tình trạng khan hiếm vàng miếng và nhẫn tròn tiếp diễn
Các thương hiệu vàng lớn hiện vẫn trong tình trạng "khan" vàng miếng và nhẫn tròn, chỉ bán ra thị trường với số lượng hạn chế mỗi ngày. Điều này càng làm gia tăng áp lực lên giá cả, khi nhu cầu của người tiêu dùng vẫn ở mức cao.
Trong khi đó, giá vàng thế giới hiện ở mức 4.558 USD/ounce, tương đương khoảng 144 triệu đồng/lượng. Như vậy, giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới gần 30 triệu đồng/lượng, một mức chênh lệch được coi là cao kỷ lục từ trước đến nay.
Nguyên nhân sâu xa của mức chênh lệch khổng lồ
Trao đổi với phóng viên, PGS, TS. Nguyễn Văn Phương - giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc Gia Hà Nội - cho biết, hiện tượng giá vàng trong nước cao hơn thế giới vài chục triệu đồng mỗi lượng không còn mới, nhưng mức chênh lệch ngày càng bị kéo giãn đặt ra câu hỏi lớn về cách vận hành thị trường vàng tại Việt Nam.
Ông Phương lý giải, để hiểu rõ vấn đề cần xem xét tổng thể từ khung chính sách, cấu trúc thị trường cho đến tâm lý người dân và hoạt động đầu cơ. Theo ông, thị trường vàng miếng trong nước có mức độ cạnh tranh thấp, gần như mang tính độc quyền về thương hiệu và nguồn cung.
- Kiểm soát nhập khẩu chặt chẽ: Tại Việt Nam, nhập khẩu vàng nguyên liệu bị kiểm soát rất chặt và chỉ một số tổ chức được phép thực hiện. Điều này khiến cơ chế tự điều chỉnh thông qua xuất - nhập khẩu gần như bị tắc nghẽn.
- Tâm lý tích trữ vàng của người Việt: Trong bối cảnh lo ngại lạm phát và bất ổn kinh tế, vàng vẫn được xem là tài sản an toàn. Người dân sẵn sàng chấp nhận mua vàng với giá cao hơn thế giới, thực chất là "trả thêm một khoản phí để mua sự an tâm".
- Hoạt động đầu cơ: Khi chênh lệch giá tăng, một bộ phận nhà đầu cơ coi đó là tín hiệu thiếu hàng và tiếp tục mua vào, tạo ra vòng xoáy đẩy giá lên cao hơn.
Cảnh báo rủi ro cho người mua vàng ở vùng giá cao
Ông Phương cảnh báo, khi chênh lệch giá quá lớn, người mua cuối cùng luôn là bên chịu rủi ro nhiều nhất. Nếu thị trường thay đổi hoặc giá thế giới điều chỉnh mạnh, người mua vàng ở vùng giá cao có thể đối mặt với mức thua lỗ đáng kể.
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Văn Lộc - Giám đốc chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa - nhấn mạnh, chính cấu trúc cung - cầu bị bó hẹp đã khiến giá vàng trong nước có thể bị đẩy lên cao hơn rất nhiều so với giá quốc tế. Sự thiếu linh hoạt về nguồn cung khiến khoảng cách giá 20-30 triệu đồng/lượng có thể kéo dài trong thời gian dài, thay vì chỉ xuất hiện trong một vài phiên ngắn.
Ông Phương kết luận, mức chênh lệch tới vài chục triệu đồng/lượng không phải là đặc điểm cố hữu của Việt Nam, mà là hệ quả của một cấu trúc thị trường thiếu cạnh tranh, thiếu cơ chế kết nối với giá vàng thế giới và tâm lý tích trữ vàng còn mạnh. Nếu thị trường được điều chỉnh theo hướng mở rộng nguồn cung, đa dạng hóa sản phẩm và phát triển các công cụ tài chính gắn với vàng minh bạch hơn, tình trạng "vàng một mình một giá" sẽ khó có thể kéo dài.
