Giới trẻ Việt Nam đổ xô vào đầu tư số nhưng đối mặt với nhiều thách thức
Trong chương trình Hộp Tài sản trên VTV8, ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm tại Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC), đã chia sẻ những phân tích sâu sắc về xu hướng đầu tư của thế hệ trẻ hiện nay. Theo ông, các bạn trẻ ngày càng ưa chuộng các kênh đầu tư mang tính "số hóa" cao, bao gồm chứng khoán, chứng chỉ quỹ và tiền điện tử. Lý do chính xuất phát từ đặc điểm của thế hệ này, những người đã tiếp cận công nghệ từ rất sớm và quen thuộc với việc thực hiện mọi giao dịch chỉ bằng một cú click chuột hoặc chạm nhẹ trên màn hình điện thoại.
Sự khác biệt giữa các thế hệ trong đầu tư
Ông Tuấn nhấn mạnh rằng, so với thế hệ trước thường ưu tiên các tài sản truyền thống như vàng, bất động sản và tiết kiệm ngân hàng, giới trẻ ngày nay có ít vốn hơn. Đầu tư vào đất đai hay vàng đòi hỏi số vốn ban đầu rất lớn, thường lên đến hàng trăm triệu hoặc thậm chí hàng tỷ đồng. Trong khi đó, với chứng khoán hay chứng chỉ quỹ, họ có thể bắt đầu chỉ với vài trăm ngàn hoặc vài triệu đồng và tích lũy dần theo thời gian. Điều này phù hợp với khả năng tài chính hạn chế của nhiều người trẻ.
Một số số liệu thực tế cho thấy xu hướng này đang phát triển mạnh mẽ. Số lượng tài khoản chứng khoán tại Việt Nam đã tăng gấp hơn 5 lần chỉ trong vòng 5 năm qua. Đến đầu năm 2026, tổng số tài khoản đã vượt mốc 12,1 triệu, theo số liệu từ VSDC. Bên cạnh đó, Việt Nam liên tục nằm trong top 3 thế giới về mức độ chấp nhận tiền điện tử, theo chỉ số Chainalysis Global Crypto Adoption Index. Ước tính hiện có khoảng 20–21 triệu người Việt đã sở hữu hoặc sử dụng tiền điện tử, chiếm khoảng 20% dân số cả nước.
Những sai lầm phổ biến trong quản lý tài chính cá nhân
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng chỉ ra rằng các bạn trẻ hiện nay đang gặp phải 5 sai lầm và khó khăn lớn nhất khi quản lý tài chính cá nhân. Sai lầm đầu tiên là chưa phân định rõ ràng giữa "kiếm tiền" và "giữ tiền". Nhiều bạn trẻ có thu nhập khá tốt từ sớm nhưng lại chi tiêu gần như hết số tiền kiếm được, thậm chí sống vượt quá khả năng tài chính. Họ thường nghĩ rằng "càng kiếm nhiều thì càng giàu", nhưng thực tế, tỷ lệ tiết kiệm mới là yếu tố quyết định tốc độ tích lũy tài sản.
Ông Tuấn dẫn chứng một trường hợp cụ thể: "Tôi có quen biết một bạn trẻ thuộc thế hệ gen Z, đầu tư vào tiền số từ rất sớm và đã tích lũy được tài sản khoảng 30-40 tỷ đồng. Tuy nhiên, với việc thị trường tiền số năm 2025 giảm hơn 30% và việc sử dụng đòn bẩy không hợp lý, bạn ấy đã mất hết số tài sản hiện có và thậm chí còn rơi vào cảnh nợ nần, điều này ảnh hưởng rất lớn đến cá nhân và gia đình."
Sai lầm thứ hai là đầu tư theo cảm xúc và tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Nhiều bạn trẻ thường nghe theo lời khuyên từ bạn bè hoặc thấy thông tin trên các nền tảng như TikTok, YouTube hay các nhóm chứng khoán mà nhảy vào đầu tư mà không có kế hoạch rõ ràng. Họ dễ dàng mua khi thị trường đang ở đỉnh và bán khi ở đáy, dẫn đến những tổn thất nặng nề.
Bên cạnh đó, hầu hết các bạn trẻ chưa từng ngồi xuống để trả lời các câu hỏi cơ bản về tài chính cá nhân. Họ không xác định rõ sức khỏe tài chính của mình, mức độ chịu rủi ro thực sự, hay các mục tiêu tài chính trong ngắn hạn và dài hạn. Việc thiếu một kế hoạch tài chính rõ ràng khiến họ dễ bị cuốn theo xu hướng và mất kiểm soát.
Lời khuyên từ chuyên gia
Ông Tuấn kết luận rằng thế hệ trẻ ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận thông tin và kênh đầu tư hơn so với thế hệ trước, nhưng lại thường thiếu kỷ luật, kiến thức nền tảng và dễ bị cảm xúc chi phối. "Điều tôi thường khuyên các bạn trẻ là hãy bắt đầu từ những việc đơn giản nhất, như kiểm soát chi tiêu, xây dựng quỹ dự phòng tương đương 6 tháng chi tiêu, học cách đầu tư đều đặn qua chứng chỉ quỹ hoặc quỹ ETF, và kiên trì ít nhất 5-7 năm." Ông nhấn mạnh rằng thành công trong quản lý tài chính không nằm ở việc chọn được kênh đầu tư tốt nhất, mà là phù hợp nhất, cùng với tính kiên trì và kỷ luật.
