Lãi suất tiết kiệm vượt ngưỡng 10%/năm sau 4 năm vắng bóng
Sau một thời gian dài im ắng, mức lãi suất 10%/năm đã chính thức quay trở lại thị trường tài chính Việt Nam. Điển hình, PVCombank vừa công bố tăng lãi suất tiết kiệm lên 10%/năm cho các kỳ hạn 12 và 13 tháng đối với tiền gửi tại quầy. Tuy nhiên, điều kiện đi kèm là khách hàng phải duy trì số dư tối thiểu 2.000 tỉ đồng. Nếu số tiền gửi thấp hơn mức này, lãi suất chỉ dao động ở mức 5,8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng và 6%/năm cho 13 tháng. Đối với các kỳ hạn dài từ 15 tháng trở lên, ngân hàng này áp dụng mức lãi 6,3%/năm.
Cuộc đua lãi suất lan rộng khắp hệ thống ngân hàng
Không chỉ PVCombank, nhiều tổ chức tín dụng khác cũng đồng loạt tăng lãi suất huy động. Cake by VPBank, sau khi điều chỉnh tăng 1,2%/năm vào tháng 3, tiếp tục nâng thêm 1,3% trong tháng 4, đưa mức lãi cao nhất lên 9,2%/năm. Ngân hàng MSB cũng thông báo áp dụng lãi suất 9%/năm cho khách hàng mở mới hoặc sổ tiết kiệm tự động gia hạn từ đầu năm 2018, với kỳ hạn 12-13 tháng và số tiền từ 500 tỉ đồng trở lên cho kỳ hạn 13 tháng.
Cuộc đua lãi suất này đã kéo dài từ quý 3/2025 đến nay và chưa có dấu hiệu dừng lại. Từ mức 7%/năm, lên 8%/năm, và hiện tại nhiều ngân hàng đang áp sát ngưỡng 9%. Chẳng hạn, NCB áp dụng lãi suất từ 8,7-8,8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, và 8,75-8,85%/năm cho kỳ hạn từ 9-13 tháng, với tiết kiệm trực tuyến được cộng thêm 0,1%. Sacombank cũng vừa công bố lãi suất tiết kiệm lên đến 8,8%/năm cho kỳ hạn 36 tháng, 8,6%/năm cho 24 tháng, và 8,2%/năm cho 15 tháng.
Ngay cả nhóm "Big 4" cũng tham gia cuộc đua
Đáng chú ý, các ngân hàng thuộc nhóm "Big 4" gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank cũng đã tham gia cuộc đua vào tuần cuối tháng 3, khi đồng loạt tăng mạnh lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. Cụ thể, mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng đã được nâng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm. Mới đây, Vietcombank còn huy động chứng chỉ tiền gửi với lãi suất 7,9%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, trong khi kênh tiết kiệm thông thường chỉ ở mức 6,8%/năm.
Làn sóng huy động vốn còn lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng, nơi nhiều nhân viên ngân hàng tích cực mời chào khách hàng với các mức lãi suất trên 9%/năm. Tuy nhiên, điều này cũng tạo cơ hội cho các nhóm lừa đảo trà trộn, đưa ra những "siêu lãi suất" nhằm đánh cắp thông tin tài khoản. Vietcombank đã phát đi cảnh báo về tình trạng giả mạo lãi suất cao từ 8,3-9%/năm trên các nền tảng như Facebook và Zalo, dụ dỗ khách hàng cung cấp thông tin cá nhân và ngân hàng.
Áp lực từ Ngân hàng Nhà nước và thị trường
Trước diễn biến phức tạp của thị trường lãi suất, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ra công văn yêu cầu các ngân hàng ổn định mặt bằng lãi suất, cân đối nguồn vốn và đảm bảo thanh khoản. NHNN nhấn mạnh việc hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên, đảm bảo an toàn hoạt động theo chủ trương của Chính phủ.
Theo Công ty chứng khoán MB, xu hướng tăng lãi suất huy động tiếp tục lan tỏa trong tháng 3, với sự tham gia của cả nhóm "Big 4". Hầu hết các ngân hàng điều chỉnh lãi suất ở kỳ hạn 6 tháng trở lên, và thực tế cho thấy mức lãi suất tại nhiều ngân hàng cao hơn đáng kể so với công bố trên website, thậm chí lên tới 9%/năm cho kỳ hạn từ 6 tháng. Diễn biến này phản ánh áp lực huy động vốn gia tăng, đặc biệt vào cuối quý khi các tổ chức tín dụng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng.
Nguyên nhân sâu xa và dự báo tương lai
Việc tăng lãi suất huy động xuất phát từ tăng trưởng huy động chậm hơn so với cho vay. Số liệu từ NHNN chi nhánh khu vực 2 cho biết, tính đến cuối tháng 3, các ngân hàng tại TP.HCM huy động vốn tăng 0,1% so với cuối năm 2025, đạt hơn 5,267 triệu tỉ đồng, trong khi tăng trưởng tín dụng tăng 1,5%, đạt 5,286 triệu tỉ đồng. Kế hoạch tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15%, tương đương 2,8 triệu tỉ đồng, đặt ra áp lực lớn cho các ngân hàng trong việc huy động vốn.
PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế VN tại TP.HCM (VIFC-HCMC), nhận định cuộc đua lãi suất chủ yếu nhằm bù đắp thanh khoản, chứ không phải để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Ông cho rằng áp lực thanh khoản đến từ giá xăng dầu tăng và lạm phát nhập khẩu, trong khi tỷ giá tăng đòi hỏi lãi suất tiền đồng cao hơn để ổn định. Tuy nhiên, ông dự báo diễn biến lãi suất sẽ không lặp lại kịch bản năm 2022 với mức 10-11%/năm, vì lãi suất cao có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Thị trường liên ngân hàng hạ nhiệt nhờ can thiệp của NHNN
Trong bối cảnh đó, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm trong vài ngày gần đây sau khi tăng mạnh lên gần 12%/năm. Ngày 1/4, lãi suất tiền đồng giảm khoảng 0,2-1% so với ngày trước, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn. Lãi suất kỳ hạn qua đêm ở mức 8,81%/năm, 1 tuần là 8,56%/năm, và 2 tuần còn 7,95%/năm. Điều này cho thấy thanh khoản hệ thống vẫn còn căng thẳng đầu tháng 4, với doanh số giao dịch qua đêm giảm nhưng vẫn ở mức cao 800.145 tỉ đồng.
NHNN đã có động thái bơm mạnh tiền trên thị trường mở những ngày gần đây, góp phần hạ nhiệt lãi suất liên ngân hàng. Ngày 2/4, các thành viên trúng thầu khối lượng gần 32.800 tỉ đồng, tập trung chủ yếu ở kỳ hạn 7 ngày (20.000 tỉ đồng) và 56 ngày (gần 7.800 tỉ đồng).
