Sự cố thanh toán chứng khoán: Giao dịch chậm về tài khoản do trục trặc hệ thống VSDC
Chiều ngày 27-2, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến một sự cố đáng chú ý khi nhiều giao dịch chưa được ghi nhận về tài khoản nhà đầu tư. Theo thông tin từ Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), quy trình thanh toán trong ngày chưa hoàn tất, dẫn đến tình trạng chậm trễ trên diện rộng.
Thông báo từ các công ty chứng khoán
Một số công ty chứng khoán đã nhanh chóng phát đi thông báo tới khách hàng về vấn đề này. Cụ thể, các giao dịch mua cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm thực hiện vào ngày 25-2 (theo chu kỳ T+2), cùng với giao dịch mua trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp niêm yết ngày 26-2 (chu kỳ T+1), dự kiến về tài khoản trong chiều 27-2 đã tạm thời chưa được ghi nhận. Các công ty cho biết sẽ chờ cập nhật mới từ VSDC.
Nguyên nhân được xác định là do hệ thống của VSDC phát sinh sự cố trong quá trình thanh toán bù trừ, khiến việc hoàn tất nghĩa vụ thanh toán trong ngày 27-2-2026 không thể thực hiện đúng kế hoạch. Điều quan trọng là tình trạng chậm thanh toán này được nhấn mạnh là vấn đề chung của toàn thị trường, không phải sự cố riêng lẻ tại từng công ty chứng khoán.
Phản ứng từ các bên liên quan
Trong thông báo gửi khách hàng, Công ty Cổ phần Chứng khoán SBS đã bày tỏ sự xin lỗi vì sự bất tiện và cam kết sẽ thực hiện thanh toán ngay khi VSDC hoàn tất quy trình xử lý. Đến cuối giờ chiều 27-2, phía VSDC vẫn chưa công bố thời điểm cụ thể để hoàn tất thanh toán, khiến các công ty chứng khoán phải tiếp tục theo dõi diễn biến và hứa hẹn cập nhật thông tin tới nhà đầu tư khi có thông báo mới.
Hiện tại, nguyên nhân cụ thể dẫn đến sự cố vẫn chưa được công bố chi tiết, và thị trường đang chờ đợi động thái xử lý tiếp theo từ cơ quan lưu ký nhằm đảm bảo hoạt động hậu giao dịch sớm trở lại bình thường.
Nhận định từ chuyên gia
TS Châu Đình Linh, Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng, nhận định rằng nhà đầu tư không nên quá hoang mang vì đây có thể chỉ là một trục trặc kỹ thuật mang tính thời điểm. Ông giải thích: "Bất kỳ hệ thống công nghệ nào cũng có khả năng phát sinh lỗi trong quá trình vận hành. Một hệ thống máy tính thỉnh thoảng cũng có thể trục trặc, giống như cơ thể con người đôi lúc có dấu hiệu không ổn. Vấn đề quan trọng là mức độ và cách xử lý sau đó."
Theo vị chuyên gia, nhiều khả năng đây chỉ là sự cố kỹ thuật nhỏ, chưa đến mức nghiêm trọng. Tuy nhiên, sự việc này cũng là lời nhắc nhở để đơn vị vận hành hệ thống lưu ký, bù trừ cần rà soát và nâng cấp hạ tầng công nghệ theo hướng hiện đại và ổn định hơn.
Ảnh hưởng đến thị trường và nhà đầu tư
Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng quen với tốc độ giao dịch nhanh và kỳ vọng "mua là sở hữu, bán là tiền về", hệ thống thanh toán và chuyển quyền sở hữu cần bảo đảm tính thông suốt và độ tin cậy cao. Ông Linh nhấn mạnh: "Giao dịch chứng khoán là giao dịch giá trị lớn, liên quan trực tiếp đến tài sản của nhà đầu tư. Vì vậy, ngoài yếu tố tốc độ, hệ thống còn phải bảo đảm an toàn, bảo mật và hạn chế tối đa rủi ro trong quá trình chuyển quyền sở hữu."
Về phía nhà đầu tư, nếu việc chuyển giao chứng khoán hoặc tiền bị chậm, quyền giao dịch tiếp theo cũng có thể bị ảnh hưởng. Đặc biệt, trong trường hợp thị trường biến động bất lợi, các giao dịch ngắn hạn theo chu kỳ T+ có thể khiến nhà đầu tư đối mặt với rủi ro khi không kịp cơ cấu danh mục.
Sự cố này xảy ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang được hưởng lợi từ sự điều chỉnh chính sách thuế quan của Mỹ, với khả năng lặp lại một cú sốc giảm sâu như giai đoạn tháng 4-2025 được đánh giá là khá thấp. Tuy nhiên, sự chậm trễ thanh toán nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hệ thống hạ tầng công nghệ ổn định để hỗ trợ hoạt động giao dịch liên tục và hiệu quả.
