SGI Capital cảnh báo thị trường 2026: Rủi ro chồng chất nhưng cơ hội vẫn rộng mở
Trong báo cáo mới nhất, công ty chứng khoán SGI Capital nhận định năm 2026 sẽ là giai đoạn đầy thử thách với nhiều rủi ro tiềm ẩn, nhưng đồng thời cũng mang đến những cơ hội đầu tư rất lớn cho những ai có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần tách khỏi đám đông, sẵn sàng về thanh khoản và tâm lý để vượt qua biến động mạnh sắp tới.
Tác động từ chính sách FED dưới thời tân Chủ tịch
Theo SGI Capital, một sự kiện quan trọng có thể làm thay đổi cách vận hành của thị trường tài chính Mỹ và toàn cầu trong thời gian tới là việc Tổng thống Trump lựa chọn Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (FED) cho nhiệm kỳ tiếp theo. Ba tháng tới sẽ là khoảng thời gian thị trường toàn cầu chờ đợi và đánh giá trước những tác động từ các thay đổi chính sách mà vị tân Chủ tịch này có thể thực hiện.
Nếu FED một mặt hạ lãi suất điều hành ngắn hạn, mặt khác giảm quy mô tài sản nắm giữ, siết chặt cung tiền và tập trung vào mục tiêu kiểm soát lạm phát, đồng USD sẽ mạnh lên đáng kể. Điều này có thể kéo dòng tiền ưu tiên quay trở lại thị trường Mỹ, khiến dư địa điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ của các nước đang phát triển bị thu hẹp lại. Hệ quả là tài sản tài chính toàn cầu có thể phải chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn.
Thách thức từ thị trường nội địa: Thanh khoản và lãi suất
Đối với thị trường Việt Nam, mặc dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chủ động kiểm soát tăng trưởng tín dụng tổng thể năm 2026 và ưu tiên vốn vay cho các lĩnh vực ngoài bất động sản – một bước đi được đánh giá là kịp thời và chủ động – nhưng thị trường liên ngân hàng vẫn tiếp tục căng thẳng. Lãi suất qua đêm đã tăng vọt, vượt qua mức đỉnh của tháng 10/2022.
Những biểu hiện của tỷ giá trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 8/2025 và lãi suất liên ngân hàng gần đây cho thấy hệ thống tài chính cần có thêm dòng tiền inflow đủ lớn cùng vòng quay vốn nhanh hơn. Nếu không đáp ứng được, thị trường có thể phải chấp nhận một mặt bằng lãi suất cao hơn nữa để cải thiện huy động VNĐ và đảo chiều dòng tín dụng đang chảy vào tích trữ và đầu cơ tài sản.
Theo SGI Capital, xu hướng tăng lãi suất và suy giảm thanh khoản cần được theo dõi sát sao để đánh giá tác động lên khả năng tiếp cận vốn cũng như chi phí lãi vay của doanh nghiệp và hộ gia đình trong năm nay. Những tác động này sẽ có độ trễ từ 3 đến 6 tháng để thể hiện lên con số doanh thu, lợi nhuận và sức chi tiêu tiêu dùng, và độ trễ từ 6 đến 12 tháng để phản ánh lên nợ xấu của hệ thống ngân hàng.
Mâu thuẫn giữa tăng trưởng lợi nhuận và rủi ro tín dụng
Một mặt, đà tăng trưởng lợi nhuận quý 4/2025 tiếp tục duy trì ở mức rất mạnh, trên 30% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam đi rất sát với chu kỳ tín dụng do mức đóng góp lớn của nhóm ngân hàng và bất động sản trong tăng trưởng lợi nhuận chung.
Trong trường hợp tín dụng tăng trưởng không như kế hoạch do đầu tàu tăng trưởng tín dụng là nhóm bất động sản không còn được ưu tiên, tăng trưởng lợi nhuận của ngành ngân hàng, bất động sản và các lĩnh vực liên quan sẽ chịu áp lực suy yếu từ nửa sau năm 2026. Thị trường chứng khoán hiện nay đang phản ánh trước viễn cảnh này một cách rõ rệt.
Nguy cơ từ đòn bẩy margin và tâm lý đám đông
Đặc biệt, tỷ lệ margin tính trên vốn hóa đã lên mức kỷ lục 5%, với tốc độ tăng nhanh hơn so với tín dụng chung của nền kinh tế. Điều này cho thấy chứng khoán cùng với bất động sản là hai địa chỉ thu hút mạnh tín dụng gần đây dưới môi trường tiền rẻ. Lượng margin tăng lên trong năm qua khá tương đồng với mức bán ròng của khối ngoại và lượng phát hành mới, phản ánh sự lạc quan của nhà đầu tư nội đã thể hiện bằng hành động mua vào lượng lớn cổ phiếu bằng tiền vay.
Tuy nhiên, bộ đệm tiền mặt còn dưới ¼ tỷ lệ vay nợ margin, đây là mức thấp lịch sử cho thấy sự mong manh của sức mua nếu áp lực bán gia tăng từ khối ngoại, từ lượng phát hành, hoặc từ một sự kiện khiến tâm lý nhà đầu tư nội đảo chiều bất ngờ.
Khuyến nghị chiến lược: Tách đám đông và chuẩn bị sẵn sàng
SGI Capital nhận định thị trường đang đi tới cuối chu kỳ tăng trưởng tín dụng kéo dài hơn 10 năm. Lượng vay nợ tăng nhanh đã đẩy giá các tài sản đầu tư và đầu cơ lên cao, mà đại diện rõ nhất là bất động sản và một số nhóm cổ phiếu trên thị trường chứng khoán. Khi lãi suất tăng vì thiếu hụt thanh khoản như hiện nay, tiền mặt sẽ dần lên ngôi, sau đó giai đoạn hạ đòn bẩy vay nợ chung cũng sẽ bắt đầu, dự kiến từ giữa năm 2026 đến 2028.
VN-Index đã sớm đánh mất toàn bộ mức tăng điểm đầu năm trong một nhịp tăng hứng khởi nhưng mang nhiều tính đầu cơ. Khi phần lớn nhà đầu tư có xu hướng sợ nắm giữ tiền mặt và buộc phải mua tài sản giá cao, đó cũng chính là lúc nên tách ra khỏi đám đông, hành động chậm lại để đánh giá kỹ lưỡng các rủi ro tiềm ẩn.
SGI Capital khuyến nghị cần nhận diện xu hướng vận động lớn và có sự chuẩn bị về thanh khoản và tâm lý sẽ giúp nhà đầu tư vượt qua được những khó khăn và biến động mạnh trong giai đoạn sắp tới. Báo cáo nhấn mạnh: "Năm 2026 sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro và cũng hứa hẹn mang lại nhiều cơ hội rất lớn, nhưng chỉ dành cho những ai có sự chuẩn bị sẵn sàng."
