Lãi suất tiết kiệm cao ngất nhưng dòng tiền vẫn bỏ lơ ngân hàng
Từ cuối năm 2025 đến nay, làn sóng tăng lãi suất tiết kiệm trong hệ thống ngân hàng diễn ra liên tục và bất ngờ lên cao từ cuối tháng 3. Hiện nay, lãi suất tiết kiệm cao nhất tại nhiều nhà băng đã tiệm cận mức 8-9%, mà không yêu cầu số tiền gửi quá lớn. Đây được xem là mức lãi suất rất cao trong vòng vài năm gần đây.
Tuy nhiên, bất chấp lãi suất hấp dẫn, dòng tiền vẫn không thu hút được nhiều như mong đợi của các ngân hàng. Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tính đến ngày 24/3, huy động vốn của các ngân hàng chỉ tăng 0,44%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 1,23% của cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế trong quý đầu năm nay đạt 2,15% (cùng thời điểm năm 2025 tăng 2,28%).
Điều này cho thấy lượng tiền huy động của các ngân hàng trong quý đầu năm nay thấp xa so với số cho vay ra, dẫn đến áp lực thanh khoản vẫn khá cao. Một câu hỏi lớn được đặt ra: nguồn vốn từ người dân và doanh nghiệp đang chảy vào đâu khi họ "bỏ lơ" kênh tiết kiệm?
Dòng tiền đổ mạnh vào vàng, chứng khoán và bất động sản
Theo quan sát của chuyên gia tài chính ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu, thời gian qua, đặc biệt từ cuối năm 2025, dòng tiền từ người dân đã chảy mạnh vào vàng khi thị trường này giao dịch khá sôi động. Các căng thẳng địa chính trị toàn cầu, nhất là chiến sự Trung Đông bùng nổ, càng khiến nhiều người có tâm lý chọn tài sản an toàn như vàng để nắm giữ.
Với nhiều người mua vàng từ đầu năm đến nay không có lời, thậm chí lỗ, họ càng chưa muốn bán ra. Điều này có nghĩa một phần dòng vốn vẫn đang nằm trong kim loại quý.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối khách hàng cá nhân của Công ty chứng khoán Yuanta VN, cũng cho rằng trong năm 2025, vàng liên tục tăng cao đã thu hút khá lớn dòng vốn từ người dân và vẫn nằm lại khi bất ổn thương mại, địa chính trị gia tăng.
Đồng thời, kênh bất động sản cũng hút vốn mạnh khi giao dịch trong năm 2025 khá sôi động. Nhiều dự án bất động sản được tháo gỡ khó khăn và tiếp tục triển khai, các dự án mới cũng nhiều hơn nên lượng tiền giải ngân lên cao.
Một kênh đầu tư khác cũng được chú ý là chứng khoán. Kể từ cuối quý 3/2025, khi thị trường chứng khoán Việt Nam được công bố nâng hạng, thị trường đã thu hút thêm nhiều nhà đầu tư. Số lượng tài khoản của các tổ chức trong nước cũng bắt đầu gia tăng và sở hữu cổ phiếu nhiều hơn. Điều này có nghĩa là một phần tiền mà các doanh nghiệp, tổ chức đang để trong ngân hàng cũng sẽ chảy vào chứng khoán.
Ông Nguyễn Thế Minh chia sẻ: "Thanh khoản từ cuối quý 4/2025 của các ngân hàng đã bắt đầu căng khiến lãi suất tiết kiệm được đẩy lên cao. Đối với nhiều người dân, nhà đầu tư thì kênh tiết kiệm chỉ là giải pháp lựa chọn sau cùng khi các kênh đầu tư khác không có cơ hội, mất thanh khoản. Vì vậy trong những thời điểm dù lãi suất thấp thì dòng vốn vẫn chảy vào ngân hàng khi bất động sản, chứng khoán đều gặp khó. Nếu lãi suất tiết kiệm cao nhưng nhiều người thấy bất động sản, chứng khoán hay vàng có cơ hội tăng giá thì phần lớn dòng vốn sẽ đi vào các kênh đầu tư".
Tỷ giá hối đoái không quá căng thẳng trong năm 2026
Trong khi lãi suất tiết kiệm lên cao, tỷ giá hối đoái USD/VND lại sụt giảm. Tỷ giá trung tâm giữa VND với USD do Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.105 đồng, giảm nhẹ so với đầu năm. Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá USD trong tháng 3 tăng 0,72% so với tháng trước nhưng giảm 0,47% so với tháng 12/2025; bình quân quý 1/2026 tăng 2,58%.
TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định, thời gian qua tỷ giá hối đoái USD/VND gia tăng do áp lực khi USD trên thị trường thế giới tăng cao. Giá xăng dầu thế giới bật lên và dù đã hạ nhiệt do chiến sự giữa Mỹ với Iran tạm ngừng, nhưng chưa ai biết khi nào thật sự kết thúc. Chi phí nhiên liệu sẽ tác động sâu hơn đến nền kinh tế thế giới lẫn trong nước trong các quý còn lại của năm nay và có khả năng đẩy lạm phát lên cao.
Điều đó cũng góp phần giữ đồng bạc xanh ở mức cao, tạo áp lực lên tỷ giá hối đoái tại Việt Nam. "Ngân hàng Nhà nước đã có chính sách điều hành tỷ giá hối đoái linh hoạt nhưng dư địa không còn quá lớn. Dù vậy, biến động tỷ giá hối đoái USD/VND cả năm 2026 vẫn sẽ duy trì trong biên độ từ 3-5% là phù hợp", ông Hiếu dự báo.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thế Minh nhận định: áp lực tỷ giá hối đoái tại Việt Nam năm nay sẽ thấp hơn năm trước bởi nguyên nhân đẩy USD thế giới lên cao là do chiến sự tại Trung Đông và đây chỉ là yếu tố ngắn hạn. Khả năng cao là Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) trong năm nay vẫn sẽ giảm lãi suất dù có thể không quá nhiều như dự báo.
Minh chứng là chỉ số USD-Index dù tăng vượt qua mức 100 điểm trong tháng 3 nhưng hiện đã quay đầu xuống còn dưới 98 điểm. Quan trọng hơn, lãi suất VND lên cao và chênh lệch với lãi suất tiền USD. Điều này góp phần hạ nhiệt tỷ giá USD/VND. Hay nói cách khác, thời gian qua tỷ giá hối đoái tại Việt Nam chỉ tăng thấp so với chỉ số USD trên thế giới.
Ông nhấn mạnh: xu hướng sắp tới lãi suất tiền đồng vẫn khó giảm sâu và được duy trì ở mặt bằng cao. Điều này giúp duy trì lãi suất VND cao hơn lãi suất của USD. Song song, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam trong quý 1/2026, kể cả vốn giải ngân đều tiếp tục tăng mạnh. Hoạt động xuất khẩu của cả nước vẫn tăng trưởng, bất chấp chiến sự tại Trung Đông bùng nổ khiến chi phí logistics nói chung, vận tải biển quốc tế lên cao.
Như vậy, tổng hợp các yếu tố chung thì áp lực lên tỷ giá hối đoái tại Việt Nam trong năm nay sẽ không quá căng thẳng. Ngân hàng Nhà nước có thể đảm bảo chính sách điều hành linh hoạt, ổn định.
Ngân hàng giảm kỳ vọng tăng trưởng huy động vốn và tín dụng
Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính thuộc Ngân hàng Nhà nước vừa công bố kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý 2/2026. Theo đó, mặt bằng rủi ro tổng thể của khách hàng đã đảo chiều tăng nhẹ trở lại ở tất cả các nhóm khách hàng, thay vì xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn 2025-2026 như kỳ vọng ghi nhận tại kỳ điều tra trước.
Trong đó, hai nhóm được đánh giá dễ tổn thương hơn là khối công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân và nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trên cơ sở đó, các ngân hàng cho biết đã và sẽ cân nhắc điều chỉnh tăng nhẹ giá bình quân sản phẩm, dịch vụ trong năm 2026 nhằm bù đắp phần rủi ro gia tăng.
Dự báo mới nhất được Ngân hàng UOB đưa ra với tỷ giá USD/VND sẽ biến động khoảng 2-3% trong năm 2026, với mức 26.400 đồng/USD trong quý 2/2026, xuống 26.200 đồng/USD trong quý 3/2026 và 26.100 đồng/USD vào cuối năm.
