Thị trường chứng khoán Việt Nam tăng tốc cải cách để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu ngày càng cao về quy mô, chất lượng và tính bền vững. Vai trò then chốt của thị trường này trong việc cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế ngày càng được nhấn mạnh, đặc biệt trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ đang dần thu hẹp.
Nhu cầu vốn 38,5 triệu tỷ đồng và vai trò của thị trường chứng khoán
Theo Bộ Tài chính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2030, tổng nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam ước tính cần tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong số này, vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 20%, phần còn lại phải được huy động từ đầu tư xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho thị trường chứng khoán phải tăng tốc cải cách, trở thành kênh huy động vốn quan trọng và bền vững.
Tại hội nghị Phát triển thị trường chứng khoán năm 2026, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đã nhấn mạnh rằng cơ quan này sẽ tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm: phát triển cả nguồn cung và cầu đầu tư. Mục tiêu cuối cùng là biến thị trường chứng khoán thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế.
Các nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong cải cách
Để đạt được mục tiêu trên, thị trường chứng khoán cần thực hiện một loạt cải cách mạnh mẽ, tập trung vào các nhóm nhiệm vụ chính:
- Hoàn thiện thể chế và khuôn khổ pháp lý: Nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật, hướng tới sự minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thông lệ quốc tế tốt nhất.
- Hiện đại hóa thị trường và nâng cao năng lực vận hành: Đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ để đảm bảo thị trường hoạt động hiệu quả và an toàn.
- Tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm: Đảm bảo tính công bằng, minh bạch và kỷ cương trên thị trường, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.
Phát triển nguồn cung và cầu đầu tư
Về phát triển nguồn cung, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ thực hiện các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, mở rộng quy mô thị trường trên cả ba cấu phần: cổ phiếu, trái phiếu và phái sinh. Trọng tâm là thúc đẩy quá trình chào bán chứng khoán lần đầu ra công chúng (IPO) gắn liền với niêm yết, đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước, đồng thời thu hút các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường.
Về mở rộng cầu đầu tư, Ủy ban sẽ tập trung phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân. Hiện nay, khoảng 75-80% giao dịch trên thị trường chứng khoán đến từ nhà đầu tư cá nhân, nhưng mức độ hiểu biết tài chính của họ còn hạn chế, dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý thị trường.
Cải thiện chất lượng hàng hóa và thu hút vốn quốc tế
Tính đến tháng 3/2026, số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư đã đạt hơn 11,6 triệu, vượt mục tiêu kế hoạch đề ra trong Chiến lược phát triển đến năm 2030. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu cuối năm 2025 đạt hơn 77% GDP. Để cải thiện chất lượng hàng hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ rút ngắn thời gian từ IPO đến giao dịch xuống còn 30 ngày, hỗ trợ doanh nghiệp FDI niêm yết và xây dựng thị trường riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài tại Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam có cơ hội lớn để thu hút dòng vốn quốc tế. Ông đề xuất các giải pháp như tổ chức sự kiện xúc tiến ở nước ngoài, nâng cao chất lượng báo cáo phân tích và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài.
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng ổn định và định hướng phát triển bền vững, sẵn sàng đáp ứng những thách thức và cơ hội mới trong việc huy động vốn cho nền kinh tế.
