Bộ Công Thương lý giải việc điều hành giá xăng dầu lúc nửa đêm
Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương diễn ra vào ngày 9 tháng 4, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Kinh doanh xăng dầu và khí thuộc Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đã cung cấp thông tin chi tiết về quyết định điều hành giá xăng dầu vào lúc nửa đêm trong một số kỳ điều hành gần đây. Bộ Công Thương khẳng định rằng việc điều hành này được thực hiện một cách linh hoạt cả về công cụ lẫn tần suất, nhằm mục đích "làm mềm" các cú sốc giá đến từ thị trường thế giới.
Tuân thủ quy định pháp luật và bám sát thị trường
Ông Tuấn nhấn mạnh rằng, việc điều hành giá xăng dầu hoàn toàn tuân thủ các quy định được nêu trong Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6 tháng 3 của Chính phủ, vốn điều chỉnh thời gian điều hành khi giá thị trường thế giới tăng từ 7%, và Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 19 tháng 3 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 36/NQ-CP khi giá thị trường thế giới tăng từ 15% trở lên hoặc giảm từ 10%. Theo đó, việc điều hành vào thời điểm nửa đêm trong các kỳ "bất thường" xuất phát từ yêu cầu cấp thiết là bám sát diễn biến của thị trường thế giới và đảm bảo hiệu lực áp dụng đồng bộ trên toàn bộ hệ thống.
Ba lý do chính cho quyết định điều hành nửa đêm
Ông Nguyễn Anh Tuấn đã trình bày ba lý do cụ thể để liên bộ Công Thương - Tài Chính đưa ra quyết định điều hành giá xăng dầu vào lúc nửa đêm:
- Cập nhật dữ liệu giá mới nhất: Giá xăng dầu thế giới thường xuyên biến động liên tục và được chốt theo chu kỳ giao dịch quốc tế. Do đó, việc điều hành vào cuối ngày giúp các cơ quan quản lý có thể cập nhật đầy đủ các dữ liệu giá mới nhất, từ đó xác định mức giá cơ sở sát với thực tế, hạn chế tối đa độ trễ trong chính sách.
- Triển khai đồng loạt và hạn chế xáo trộn: Thời điểm nửa đêm được coi là phù hợp để triển khai đồng loạt trên toàn quốc, tránh gây xáo trộn cho các hoạt động kinh doanh trong giờ cao điểm. Đồng thời, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc các giao dịch mua bán tranh thủ chênh lệch giá trước và sau khi điều chỉnh.
- Phản ứng chính sách kịp thời: Trong các kỳ điều hành "bất thường", khi thị trường biến động nhanh chóng, việc lựa chọn thời điểm nửa đêm nhằm đảm bảo phản ứng chính sách được thực hiện kịp thời, góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát các tác động lan tỏa.
Ghi nhận ý kiến và hướng hoàn thiện
Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng ghi nhận những ý kiến phản ánh về sự bất tiện mà việc điều hành nửa đêm có thể gây ra đối với người dân và doanh nghiệp. Trong thời gian tới, bộ sẽ tiếp tục rà soát và hoàn thiện cơ chế điều hành, bao gồm việc nghiên cứu khả năng điều chỉnh khung giờ công bố giá theo hướng phù hợp hơn. Mục tiêu là đảm bảo sự hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước, tính minh bạch và các điều kiện thực tiễn của thị trường.
Ông Tuấn khẳng định: "Quan điểm chung là tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật, đảm bảo tính minh bạch, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý và ổn định thị trường."
Điều hành linh hoạt trong bối cảnh biến động
Cũng theo Bộ Công Thương, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng sự biến động nhanh và khó lường của giá dầu thế giới, bộ này đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để điều hành giá xăng dầu theo hướng linh hoạt. Điều này bao gồm việc bám sát diễn biến thực tế và kịp thời điều chỉnh tần suất điều hành.
Bên cạnh chu kỳ điều hành định kỳ, trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, cơ quan quản lý đã chủ động rút ngắn khoảng cách giữa các kỳ điều hành, thậm chí thực hiện điều chỉnh giá với tần suất cao hơn, bao gồm cả điều hành theo ngày. Mục đích là để phản ứng nhanh với biến động giá thế giới, hạn chế độ trễ chính sách, giảm thiểu tác động lan tỏa đột ngột đến thị trường trong nước, ổn định tâm lý doanh nghiệp và người dân, đồng thời ngăn chặn hiện tượng đầu cơ và găm hàng.
Ngoài ra, các công cụ điều hành như Quỹ bình ổn giá xăng dầu và chính sách thuế, phí cũng được sử dụng một cách đồng bộ và có trọng tâm để "làm mềm" các cú sốc giá, đặc biệt trong những giai đoạn giá thế giới tăng mạnh.
Bộ Công Thương khẳng định rằng, việc điều hành giá xăng dầu trong thời gian qua, với sự linh hoạt cả về công cụ và tần suất, đã đóng góp quan trọng vào việc hạn chế các biến động bất thường của giá xăng dầu trong nước. Điều này giúp đảm bảo sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, qua đó hỗ trợ kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
