Để quá trình chuyển đổi sang mô hình thông quan tập trung diễn ra thuận lợi, Cục Hải quan đề nghị các doanh nghiệp chủ động cập nhật thông tin nhằm bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu không bị gián đoạn. Ông Trần Mạnh Cường, Chi cục trưởng Hải quan khu vực III, cho biết mô hình mới này nằm trong chủ trương hiện đại hóa ngành Hải quan, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, thay đổi căn bản phương thức xử lý thủ tục hải quan hiện tại.
Thay đổi phương thức xử lý thủ tục
Thay vì thực hiện phân tán tại nhiều đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu, việc tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ hải quan sẽ được tập trung tại một đầu mối duy nhất là Đội Thông quan. Điều này nhằm nâng cao tính chuyên sâu, tối ưu hóa nguồn nhân lực và tăng hiệu quả quản lý. Theo đó, thủ tục hải quan được thực hiện theo nguyên tắc xuôi chiều, nghĩa là thủ tục kết thúc ở đơn vị nào thì đơn vị đó sẽ xử lý các thủ tục phát sinh. Quy trình này hoàn toàn phi giấy tờ, không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và công chức hải quan, nhằm hạn chế tiêu cực, phiền hà và sách nhiễu. Đồng thời, ngành Hải quan chuyển mạnh từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan.
Chỉ đạo triển khai từ lãnh đạo
Ngày 7/4/2026, Cục trưởng Hải quan Nguyễn Văn Thọ đã phát biểu chỉ đạo triển khai Đề án thí điểm thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III. Việc triển khai mô hình này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành Hải quan trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Phối hợp đồng bộ từ nhiều đơn vị
Theo ông Cường, để bảo đảm mô hình vận hành thông suốt từ ngày 1/6, Cục Hải quan đã phân công nhiều đơn vị chuyên môn phối hợp triển khai đồng bộ về quy trình nghiệp vụ, hạ tầng công nghệ thông tin, quản lý rủi ro, cơ sở vật chất và đào tạo cán bộ. Cụ thể:
- Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan được giao điều chỉnh, cấu hình hệ thống công nghệ thông tin; ban hành chuẩn dữ liệu số hóa chứng từ cho cộng đồng doanh nghiệp; thiết lập mã bộ phận xử lý tờ khai để tự động phân công chức năng kiểm tra hồ sơ và công khai danh sách mã bộ phận xử lý tờ khai, danh sách công chức để người khai hải quan biết và thực hiện.
- Ban Quản lý rủi ro tăng cường áp dụng các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro và xây dựng tiêu chí phân luồng phục vụ thông quan tập trung.
Đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp
Bên cạnh việc kiện toàn nhân sự, Chi cục Hải quan khu vực III đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ công chức để vận hành mô hình mới một cách thông suốt. Đồng thời, đơn vị tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thích ứng với phương thức thông quan mới, đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả và không gây xáo trộn lớn.
Với những bước chuẩn bị kỹ lưỡng, ngành Hải quan kỳ vọng mô hình thông quan tập trung sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và nền kinh tế, đồng thời khẳng định vị thế tiên phong trong cải cách hành chính và chuyển đổi số.
