Hãng bay giá rẻ đối mặt thách thức kép: Giá nhiên liệu tăng và xung đột Trung Đông
Mô hình kinh doanh của các hãng hàng không giá rẻ vốn phụ thuộc vào lượng hành khách lớn và giá vé thấp, khiến biên lợi nhuận mỏng manh và ít dư địa để hấp thụ các biến động về giá nhiên liệu cũng như gián đoạn đường bay so với các hãng hàng không truyền thống. Tại hội nghị thuộc Festival Hàng không châu Á diễn ra ở Singapore, nhiều lãnh đạo hãng bay đã chia sẻ về những thách thức này và các biện pháp đang được triển khai.
Áp lực từ giá nhiên liệu và xung đột khu vực
Các hãng đang tích cực tìm cách cắt giảm chi phí, điều chỉnh giá vé và thay đổi lộ trình bay nhằm tránh việc chuyển toàn bộ chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng. Ông Vissoth Nam, Tổng giám đốc điều hành của AirAsia Cambodia, nhấn mạnh trong một phiên thảo luận: "Chúng tôi buộc phải điều chỉnh giá vé, đồng thời phải kích thích nhu cầu đi lại. Nếu không thực hiện cả hai biện pháp này, chúng tôi sẽ mất đi hành khách."
Xung đột tại Trung Đông đã tác động đáng kể đến hoạt động của nhiều hãng, đặc biệt là những công ty có mạng lưới bay dày đặc trong khu vực. Ông Kamal Hingorani, Giám đốc phụ trách khách hàng của SpiceJet (Ấn Độ), tiết lộ: "Chỉ riêng Dubai đã có tới 77 chuyến bay mỗi tuần từ Ấn Độ. Điều này tạo ra tác động rất lớn về mặt tuyến bay cũng như doanh thu bị mất mát." Dù chi phí nhiên liệu tăng chưa ảnh hưởng hoàn toàn, ông Hingorani cảnh báo giá nhiên liệu được điều chỉnh theo tháng và có khả năng tiếp tục leo thang trong tháng Tư.
Ngày 26 tháng 3, Cơ quan Thông tin Đầu tư và Xếp hạng Tín dụng Ấn Độ đã hạ triển vọng ngành hàng không nước này từ mức "ổn định" xuống "tiêu cực". Nguyên nhân chính được chỉ ra là do đồng Rupee suy yếu so với USD và giá nhiên liệu tăng cao. Cụ thể, giá nhiên liệu trong tháng 3 đã cao hơn 5,4% so với cùng kỳ năm trước và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong tháng 4. Ông Hingorani chia sẻ thêm: "Nếu giá nhiên liệu tăng đến mức không thể kiểm soát được, chúng tôi có thể sẽ phải tự mình gánh vác một phần chi phí. Việc áp dụng thêm phụ phí nhiên liệu quá cao sẽ làm giảm đáng kể nhu cầu đi lại của hành khách."
Không phải tất cả đều chịu ảnh hưởng như nhau
Tuy nhiên, không phải hãng hàng không giá rẻ nào cũng chịu tác động tiêu cực giống nhau. Zipair Tokyo cho biết họ đang hoạt động tương đối ổn định so với các đối thủ cùng phân khúc, một phần nhờ các tuyến bay không đi qua khu vực Trung Đông nên không bị gián đoạn bởi xung đột. Hãng này, hiện đang khai thác đội bay 8 chiếc phục vụ các chuyến quốc tế tầm trung và dài, cũng ghi nhận nhu cầu tăng mạnh trong mùa hoa anh đào tại Nhật Bản, đặc biệt là vào tháng 4.
Ông Brendan Sobie, một chuyên gia phân tích hàng không độc lập, nhận định: "Trong cuộc khủng hoảng hiện tại, có những tuyến bay trở nên mạnh mẽ hơn trong khi những tuyến khác lại suy yếu đi. Nhìn chung, các đường bay dài vẫn duy trì được khả năng chống chịu tốt." Tuy vậy, ông Yasuhiro Fukada, Tổng giám đốc điều hành sắp nhậm chức và là đồng sáng lập của Zipair, thừa nhận giá nhiên liệu vẫn tác động trực tiếp đến chi phí vận hành, đặc biệt khi hãng không áp dụng phụ phí nhiên liệu. Dù Nhật Bản có dự trữ dầu trong nước và đang nhập khẩu dầu thô từ Mỹ, nguồn cung vẫn có thể trở nên khó khăn hơn tùy thuộc vào diễn biến của xung đột.
Công ty mẹ của Zipair, Japan Airlines, đã áp dụng phụ phí nhiên liệu cho các chuyến bay quốc tế từ ngày 27 tháng 2 do mức tăng "chưa từng có" của giá nhiên liệu. Trong khi đó, Zipair đặt mục tiêu tăng gấp đôi đội bay lên hơn 20 máy bay vào năm 2032, theo kế hoạch được ông Fukada tiết lộ.
Ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí
Để đối phó với thách thức, các hãng hàng không giá rẻ đang tích cực tận dụng công nghệ nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành. Zipair thông báo từ ngày 26 tháng 2, tất cả các chuyến bay của hãng sẽ được trang bị dịch vụ internet vệ tinh Starlink miễn phí cho hành khách. Dịch vụ này cho phép hãng truyền trực tiếp nội dung giải trí đến thiết bị cá nhân của hành khách, thay vì phải lắp đặt các hệ thống giải trí trên máy bay vốn nặng nề và tốn kém. Qua đó, hãng có thể giảm đáng kể chi phí bảo trì và mức tiêu thụ nhiên liệu.
Về phía SpiceJet, công ty con SpiceTech đang phát triển phần mềm nội bộ phục vụ cho cả khách hàng và hoạt động vận hành. Theo ông Hingorani, giải pháp này đã giúp hãng cắt giảm gần 80% số lượng nhà cung cấp công nghệ bên ngoài, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí. Ông nhấn mạnh: "Đây là yếu tố cốt lõi cho sự tồn tại và phát triển của chúng tôi." Đáng chú ý, SpiceTech hiện cũng đang cung cấp dịch vụ công nghệ cho nhiều hãng hàng không toàn cầu khác.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục biến động và tình hình địa chính trị phức tạp, các hãng hàng không giá rẻ buộc phải linh hoạt thích ứng. Việc kết hợp giữa điều chỉnh chiến lược giá cả, tối ưu hóa mạng lưới bay và đầu tư vào công nghệ tiên tiến đang trở thành chìa khóa sống còn để vượt qua giai đoạn khó khăn này.
