Niềm Tin Đầu Tư Châu Âu Vào Việt Nam: Sụt Giảm Nhẹ Nhưng Vẫn Ở Mức Cao Kỷ Lục
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) do EuroCham công bố đã ghi nhận mức giảm 7,3 điểm trong Quý I năm 2026, phản ánh tâm thế thận trọng hơn của cộng đồng doanh nghiệp trước những căng thẳng leo thang về địa chính trị toàn cầu. Tuy nhiên, khi nhìn vào bức tranh tổng thể, BCI vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với trung bình 4 năm qua. Điều này khẳng định một thông điệp cốt lõi: dù các biến động quốc tế có thể tác động đến tâm lý ngắn hạn, sức hút dài hạn của Việt Nam với tư cách là điểm đến đầu tư vẫn được bảo toàn vững chắc.
Minh chứng rõ nét nhất cho nhận định này chính là con số kỷ lục 93% lãnh đạo các doanh nghiệp châu Âu khẳng định sẽ giới thiệu Việt Nam như một địa chỉ đầu tư tiềm năng. Đây được xem là một trong những tỷ lệ bảo chứng mạnh mẽ nhất trong lịch sử khảo sát của EuroCham, phản ánh niềm tin sâu sắc vào triển vọng phát triển của nền kinh tế Việt Nam.
Báo Cáo BCI: Phân Tích Cấu Trúc Nội Tại Của Sự Kiên Định
Báo cáo BCI mới nhất, được thực hiện bởi Công ty Nghiên cứu và Tư vấn DXL và công bố ngày 15/4 tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã đi sâu vào việc phân tích "cấu trúc nội tại" của sự kiên định từ phía các nhà đầu tư. Bằng cách phác thảo cách thức các mô hình chuỗi cung ứng khác nhau định hình mức độ rủi ro, báo cáo đồng thời chỉ ra những cải cách thể chế then chốt mà giới đầu tư kỳ vọng ở Chính phủ nhiệm kỳ mới của Việt Nam, nhằm duy trì đà tăng trưởng dài hạn bền vững.
Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, nhận định: "Những gì chúng ta đang chứng kiến trong Quý I không phải là một sự sụt giảm niềm tin, mà là một sự tái hiệu chỉnh tất yếu. Nền kinh tế toàn cầu hiện nay giống như một hải trình đi qua những vùng biển động, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông đang gây áp lực lên giá năng lượng và buộc các chuỗi cung ứng phải xoay trục. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp luôn tìm kiếm những 'cảng bãi an toàn' để có thể cập bến một cách tự tin. Dữ liệu từ BCI khẳng định rằng, dù 'thời tiết' địa chính trị bên ngoài có thể đang nhiều sóng gió, nhưng nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn duy trì được sự kiên cường đáng kinh ngạc."
Ứng Phó Trước Biến Động Toàn Cầu Và Kết Quả Thực Tế
Áp lực từ những căng thẳng thương mại toàn cầu đã đặt ra những thách thức đáng kể cho chu kỳ lập kế hoạch kinh doanh. Một năm sau khi Mỹ công bố các thay đổi sâu rộng trong chính sách thương mại vào ngày 2/4/2025, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực thích nghi với một môi trường thương mại quốc tế ngày càng phân mảnh và khó dự báo hơn.
Tuy nhiên, báo cáo BCI Quý I/2026 mang đến một cái nhìn đối chứng khách quan về kết quả hoạt động thực tế của các doanh nghiệp sau một năm đối mặt với những biến số nêu trên. Các số liệu thực chứng cho thấy một thực tế khả quan và kiên cường hơn nhiều so với những lo ngại ban đầu.
- Bất chấp những bất ổn địa chính trị kéo dài, 77% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn duy trì hoặc gia tăng doanh thu trong năm 2025, trong đó có 40% ghi nhận sự tăng trưởng.
- Dù có 23% doanh nghiệp gặp tình trạng sụt giảm, song phần lớn các mức giảm này đều ở diện vừa phải.
Điều này cho thấy các căng thẳng toàn cầu chủ yếu làm chậm lại đà tăng trưởng, thay vì làm chệch hướng hoàn toàn tiến trình phát triển của doanh nghiệp. Những dữ liệu này một lần nữa củng cố vai trò của Việt Nam như một mắt xích ổn định trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giải Mã Sự Biến Động Của Niềm Tin Kinh Doanh
Mức giảm 7,3 điểm của chỉ số BCI so với cuối năm 2025 đã phản ánh những quan ngại chung trên bình diện toàn cầu. Tuy nhiên, sự sụt giảm này không nên bị hiểu lầm là một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong niềm tin của nhà đầu tư. Trên thực tế, 56% doanh nghiệp vẫn ghi nhận kết quả tích cực trong Quý I, một phần nhờ vào hiệu ứng cộng hưởng từ chu kỳ tiêu dùng cao điểm dịp Tết Nguyên đán.
Thay vì một sự bi quan bao trùm, thị trường đang bước vào một giai đoạn "thanh lọc" tâm lý, nơi các kỳ vọng ngắn hạn dần trở nên thực tế và thận trọng hơn. Đáng chú ý, sự sụt giảm này mang tính phân hóa sâu sắc thay vì diễn ra đồng nhất trên toàn thị trường:
- Các ngành thiên về dịch vụ như du lịch và khách sạn vẫn duy trì sự lạc quan cao độ, với chỉ số niềm tin bứt phá ở mức 81,7.
- Trong khi đó, chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm lại chứng kiến một sự sụt giảm mạnh 19,4 điểm, phản ánh áp lực từ lạm phát nguyên liệu đầu vào và các điểm nghẽn logistics.
Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc Công ty Nghiên cứu và Tư vấn DXL, giải thích: "Phân tích mới nhất của chúng tôi cho thấy rằng, các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa Việt Nam đang điều hướng qua giai đoạn giảm tốc một cách ổn định hơn. Hiển nhiên, các đơn vị tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế, đặc biệt là những đối tác giao thương trực tiếp với Trung Đông, sẽ cảm nhận áp lực một cách trực diện và gay gắt hơn."
Sức Hút Bền Vững Của Việt Nam Và Lộ Trình Chính Sách
Bất chấp những "cơn gió ngược" trong ngắn hạn, niềm tin vào Việt Nam như một điểm đến đầu tư vẫn duy trì mạnh mẽ. Các nhà đầu tư châu Âu đang tách biệt rõ ràng những trở ngại vận hành ngắn hạn khỏi triển vọng chiến lược dài hạn của họ. Xét theo lĩnh vực, niềm tin đặc biệt mạnh mẽ ở ngành nông nghiệp và thực phẩm và du lịch-khách sạn, cả hai đều đạt tỷ lệ sẵn lòng giới thiệu tuyệt đối 100%.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những thách thức mang tính cấu trúc trong môi trường kinh doanh nội địa. Rào cản hành chính vẫn là trở ngại hàng đầu, với 61% doanh nghiệp xác định "thủ tục hành chính" là thách thức cốt lõi. Theo sát là tình trạng "quy định chưa rõ ràng hoặc được áp dụng thiếu nhất quán", cũng như các nút thắt trong "quản lý thuế".
Để củng cố hơn nữa môi trường đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng vào các cải cách trọng tâm như phát triển cơ sở hạ tầng, tinh giản thủ tục hành chính, và đẩy nhanh quy trình ra quyết định. EuroCham dự kiến sẽ cụ thể hóa những phân tích này trong Tuần lễ Đối thoại Sách trắng sắp tới, nhằm chuyển hóa các phản hồi từ doanh nghiệp thành những cải tiến chính sách thực tiễn.
Chủ tịch Jaspaert nhấn mạnh: "Sự lãnh đạo xuyên suốt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một tín hiệu khích lệ về sự ổn định và tầm nhìn dài hạn. Đồng thời, Chính phủ nhiệm kỳ mới cũng đã nhấn mạnh việc lấy kinh tế tư nhân làm động lực tăng trưởng then chốt. Đây chính là những nền tảng vững chắc mà các nhà đầu tư tìm kiếm khi cân nhắc các cam kết dài hạn."
Nhìn chung, dù đối mặt với những thách thức từ biến động địa chính trị và áp lực chi phí, niềm tin đầu tư của doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu.
