Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030, bài toán huy động nguồn lực trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn này ước tính lên tới 38,5 triệu tỷ đồng, gấp hơn hai lần so với giai đoạn 2021-2025. Điều này đòi hỏi tổng vốn đầu tư toàn xã hội phải tăng trưởng bình quân 16% mỗi năm, nâng tỷ lệ đầu tư trên GDP từ khoảng 33% lên 40%.
Thực trạng và thách thức trong huy động vốn
Theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính), dư nợ trái phiếu chính phủ so với GDP đã giảm, tạo dư địa để tiếp tục phát triển thị trường này. Tuy nhiên, việc nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia là yếu tố then chốt để thu hút vốn quốc tế. Bên cạnh đó, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công còn hạn chế, cần cải thiện chất lượng lựa chọn dự án và quản lý triển khai.
Chuyển dịch từ tín dụng ngân hàng sang thị trường vốn
Ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, nhấn mạnh sự lệch pha giữa nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng và nhu cầu đầu tư dài hạn của doanh nghiệp. Ông đề xuất cơ chế tái cấp vốn qua trái phiếu sau khi dự án hoàn thành, giúp giải phóng vốn ngân hàng cho các dự án mới. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu Việt Nam còn nhỏ, thanh khoản thấp và cơ cấu nhà đầu tư chưa đa dạng.
Phát triển nhà đầu tư chuyên nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư
TS. Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm Nghiên cứu vĩ mô, Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng cần tăng tỷ trọng vốn trung và dài hạn thông qua phát triển thị trường cổ phiếu và trái phiếu. Ông nhấn mạnh vai trò của các nhà đầu tư chuyên nghiệp, cả trong nước và quốc tế, đồng thời đề xuất cải thiện chính sách thuế và giảm thủ tục hành chính để xây dựng hệ sinh thái tài chính chuyên nghiệp.
Thông tin minh bạch và nâng cao hiệu quả đầu tư
Ông Nguyễn Bá Hùng cũng lưu ý tầm quan trọng của thông tin minh bạch trong kiểm soát rủi ro. Hệ thống xếp hạng tín nhiệm và cơ sở dữ liệu tín dụng cần được hoàn thiện để định giá rủi ro chính xác, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn. Bà Phạm Thị Thanh Tâm khẳng định, việc sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công không chỉ thúc đẩy tăng trưởng mà còn nâng cao uy tín quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho huy động vốn trong tương lai.
