Trong quý đầu năm 2026, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã mua ròng 244 tấn vàng, đánh dấu mức cao hơn quý trước và vượt trung bình 5 năm, theo Hội đồng Vàng thế giới (WGC) và Financial Times. Ba Lan dẫn đầu khi mua thêm khoảng 31 tấn, nâng tổng dự trữ lên 582 tấn, từ mức 103 tấn năm 2018. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ba Lan Adam Glapiński từng nhấn mạnh rằng vàng được lưu giữ tại Warsaw không thể bị bất kỳ thế lực bên ngoài nào kiểm soát, đặc biệt khi Ba Lan nằm ở sườn phía đông của NATO.
Uzbekistan và Trung Quốc cũng tích cực gom vàng
Uzbekistan đã mua thêm 25 tấn vàng trong quý I, nâng tổng dự trữ lên 416 tấn, chiếm khoảng 87% tổng dự trữ ngoại hối. Trung Quốc, qua Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC), mua thêm 7 tấn, kéo dài chuỗi mua liên tiếp hơn 17 tháng, đưa lượng vàng dự trữ chính thức lên 2.313 tấn, chiếm 9% tổng dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng con số thực tế có thể cao gấp 2-3 lần do lượng vàng tích lũy qua doanh nghiệp nhà nước và các kênh không phản ánh trực tiếp vào số liệu ngân hàng trung ương.
Ấn Độ và các quốc gia khác
Ấn Độ cũng là người mua vàng ổn định, với dự trữ khoảng 880 tấn, sử dụng để hỗ trợ quản lý tỷ giá và giảm phụ thuộc vào đồng USD. Theo trang GoldSilver, dự trữ vàng toàn cầu đã tăng vọt, với các ngân hàng trung ương hiện nắm giữ hơn 36.000 tấn, gần tương đương mức đỉnh thời kỳ Bretton Woods (khoảng 38.000 tấn).
Nguyên nhân đằng sau làn sóng mua vàng
Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), viết trong báo cáo rằng căng thẳng địa chính trị thúc đẩy nhu cầu vàng mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương. Chất xúc tác chính là vào tháng 2/2022, khi các nước phương Tây đóng băng khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga sau chiến dịch quân sự tại Ukraine. Từ đó, các nhà quản lý dự trữ nhận ra rằng vàng lưu trữ trong kho quốc gia không thể bị đóng băng, không thể bị trừng phạt và không thể bị chính phủ nước ngoài làm mất giá. Kể từ năm 2022, các ngân hàng trung ương mua ròng 1.082 tấn (2022), 1.037 tấn (2023) và 244 tấn trong quý I/2026.
Mỹ và các nước phương Tây: khác biệt trong chiến lược
Mỹ dẫn đầu thế giới về lượng vàng dự trữ với 8.133,5 tấn, nhưng không mua ròng trong nhiều thập kỷ. Mỹ, Đức, Italy và Pháp xây dựng phần lớn kho vàng từ thời Bretton Woods. Hiện Mỹ và Đức nắm giữ khoảng 69% tổng dự trữ quốc gia dưới dạng vàng, trong khi Trung Quốc chỉ 9% và Nhật Bản 5%. Khoảng cách này được xem là nguồn cầu cấu trúc lớn nhất cho thị trường vàng. Vàng của Mỹ được ghi nhận theo giá pháp định 35 USD/ounce, nhưng giá thị trường tháng 5/2026 khoảng 4.450 USD/ounce, nâng giá trị lên gần 1.160 tỷ USD, một khoản lãi chưa thực hiện khổng lồ.
Ý nghĩa chiến lược của việc mua vàng
Các chuyên gia cho rằng việc các ngân hàng trung ương liên tục gom vàng không phải đầu cơ ngắn hạn mà là tích lũy chiến lược, phản ánh sự giảm dần niềm tin vào hệ thống tài chính hiện tại. Câu chuyện thực sự của năm 2026 không phải ai nắm giữ nhiều vàng nhất, mà là ai đang mua và lý do tại sao.
