Apple đầu tư 600 tỷ USD để đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào châu Á
Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang thay đổi, Apple đang triển khai một kế hoạch táo bạo trị giá 600 tỷ USD nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, vốn từ lâu đã tập trung chủ yếu ở châu Á. Chiến lược này không chỉ phản ánh nỗ lực giảm thiểu rủi ro mà còn đáp ứng lời kêu gọi từ chính phủ Mỹ về việc tái thiết ngành công nghiệp then chốt ngay trên đất Mỹ.
Kế hoạch "về quê" với sự hỗ trợ từ TSMC
Tại một công trường rộng lớn ở Arizona, cách thành phố Phoenix khoảng 30 phút lái xe, hơn 30 cần cẩu đang hoạt động không ngừng nghỉ. Đây là nơi một tổ hợp sản xuất chip khổng lồ đang dần hình thành, với diện tích gấp 2,5 lần Công viên Trung tâm của New York. Khách hàng chính của dự án này là Apple, doanh nghiệp đang tận dụng sức mua khổng lồ để thúc đẩy sản xuất chip tại Mỹ.
Chủ đầu tư là Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC), nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, với kế hoạch chi tới 165 tỷ USD để xây dựng sáu nhà máy và các hạng mục phụ trợ. Dự án này được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những công trình xây dựng lớn nhất nước Mỹ, biểu tượng cho sự hồi sinh của ngành công nghiệp bán dẫn.
Dưới áp lực từ chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump, Apple đã cam kết đầu tư 600 tỷ USD vào Mỹ trong vòng bốn năm. Mặc dù phần lớn khoản chi này bao gồm các chi phí như lương nhân viên và hoạt động bán lẻ, nhưng nó cũng liên quan đến việc mua hơn 100 triệu con chip từ nhà máy TSMC tại Arizona trong năm nay, theo ông David Tom, Giám đốc mua sắm toàn cầu của Apple.
Những bước tiến trong chuỗi cung ứng chip
Apple hiện đang chi hàng tỷ USD để hỗ trợ các nhà cung ứng tại Mỹ, từ sản xuất kính ở Kentucky, tái chế nam châm đất hiếm ở California, đến chế tạo linh kiện silicon tại Texas. Một nhà máy máy chủ AI do Foxconn vận hành cũng sắp bắt đầu sản xuất máy Mac Mini, cho thấy sự mở rộng liên tục của chuỗi cung ứng.
Chip đóng vai trò thiết yếu trong mọi lĩnh vực, từ quốc phòng đến tiêu dùng. Đại dịch Covid-19 đã bộc lộ những điểm yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến Mỹ phải đẩy mạnh sản xuất trong nước thông qua các ưu đãi tài chính và chính sách hỗ trợ.
Một ví dụ điển hình là GlobalWafers, doanh nghiệp Đài Loan chuyên sản xuất wafer từ silicon thô. Với sự hỗ trợ từ Apple, công ty này đã mở nhà máy mới tại Sherman, Texas, cung cấp nền tảng cho TSMC sản xuất chip. Ông Mark England, Chủ tịch mảng hoạt động tại Mỹ của GlobalWafers, cho biết Apple đang thúc đẩy TSMC và các hãng chip khác sử dụng wafer của họ.
Thách thức và triển vọng trong việc "rời xa châu Á"
Mặc dù có những tiến bộ đáng kể, khu tổ hợp của TSMC tại Arizona vẫn còn nhiều hạn chế so với cơ sở ở Đài Loan. Các nhà máy tại Đài Loan sản xuất hơn 100.000 wafer mỗi tháng và sở hữu công nghệ tiên tiến với transistor 2 nanomet. Trong khi đó, Arizona mới chỉ đạt mức 4–5 nanomet, và chip 2 nanomet dự kiến sẽ có mặt sau năm 2030.
Tuy nhiên, Apple vẫn tập trung vào các yếu tố cốt lõi cho đổi mới, như linh kiện và silicon tiên tiến. Các chip AI cao cấp, bao gồm một phần từ Nvidia, cũng có thể được sản xuất tại đây với công nghệ hiện có.
Gần đó, Amkor Technology đang xây dựng hai cơ sở đóng gói chip với sự hỗ trợ đầu tư từ Apple, với tổng chi phí lên đến 7 tỷ USD. Khi hoàn thành vào năm 2027, các cơ sở này sẽ cắt wafer thành chip riêng lẻ và chuẩn bị cho quá trình lắp ráp.
Lắp ráp tại Mỹ: Từ máy chủ AI đến Mac Mini
Chuỗi cung ứng khép lại tại các nhà máy lắp ráp, nơi Apple và đối tác như Foxconn sản xuất hàng trăm triệu thiết bị mỗi năm. Tại Houston, một dây chuyền lắp ráp quy mô khiêm tốn đang được mở rộng để sản xuất máy chủ AI và Mac Mini, với công suất khoảng 10 máy mỗi giờ.
Giám đốc vận hành Apple Sabih Khan chia sẻ rằng hãng tự tin hơn với kế hoạch Mac Mini tại Houston so với dự án Mac Pro trước đây ở Austin, nhờ nhu cầu ổn định và cao hơn. Tuy nhiên, Apple vẫn chưa có kế hoạch đưa khâu lắp ráp iPhone về Mỹ, vì sản lượng iPhone vượt xa các sản phẩm khác.
Chiến lược của Apple không chỉ nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng mà còn tạo ra một hệ sinh thái sản xuất bền vững tại Mỹ, giảm thiểu rủi ro từ xung đột địa chính trị và thiên tai. Với cam kết đầu tư khổng lồ, Apple đang từng bước hiện thực hóa tầm nhìn "rời xa châu Á", mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghệ toàn cầu.
