BYD cắt giảm 100.000 công nhân dù doanh số vượt Tesla
Ngay sau khi vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới, gã khổng lồ Trung Quốc BYD đã phải thực hiện đợt cắt giảm nhân sự lớn chưa từng có trong lịch sử công ty. Theo báo cáo thường niên 2025 nộp cho Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến, BYD đã giảm gần 100.000 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động đỉnh điểm, xuống còn khoảng 870.000 người so với mức 968.900 người vào cuối năm 2024.
Hành trình tăng trưởng chóng mặt và bước ngoặt đảo chiều
Để hiểu rõ quy mô của đợt cắt giảm này, cần nhìn lại hành trình tuyển dụng điên cuồng của BYD trong những năm gần đây:
- Cuối năm 2018: Công ty chỉ có hơn 220.000 nhân viên
- Năm 2020: Con số này gần như không đổi ở mức 224.280 người
- Năm 2021: BYD tuyển thêm gần 64.000 người, nâng tổng số lên 288.186
- Năm 2022: Công ty gần như gấp đôi lực lượng lao động với 281.914 người được tuyển trong một năm, đạt 570.100 nhân viên
- Cuối 2023: Con số tăng lên 703.500 người
- Đỉnh điểm cuối 2024: 968.900 người, biến BYD thành nhà tuyển dụng tư nhân lớn nhất Trung Quốc
Đến năm 2025, xu hướng đảo ngược hoàn toàn với việc mất gần 100.000 việc làm. Điều đáng chú ý là mặc dù giảm số lượng nhân viên, tổng tiền lương trả cho nhân viên năm 2025 lại tăng lên, với mức lương bình quân mỗi người đạt khoảng 150.000 nhân dân tệ (20.600 USD) một năm.
Doanh số tăng nhưng lợi nhuận sụt giảm trầm trọng
Về mặt kinh doanh, BYD đạt được thành tích ấn tượng khi bán được 4,6 triệu xe năng lượng mới trong năm 2025, tăng khoảng 330.000 xe so với năm 2024. Doanh thu đạt 803,97 tỷ nhân dân tệ (110,1 tỷ USD), tăng 3,46% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, mặt trái của thành công này là lợi nhuận ròng giảm 19% xuống còn 32,62 tỷ nhân dân tệ (4,47 tỷ USD). Đây là lần giảm lợi nhuận hàng năm đầu tiên kể từ năm 2021. Chủ tịch Wang Chuanfu giải thích trong báo cáo thu nhập rằng công ty đang phải đối mặt với "giai đoạn loại trực tiếp" của cuộc cạnh tranh giá trong nước.
Tự động hóa thay thế công nhân trong cuộc chiến giá
Theo phân tích của iFeng, việc cắt giảm nhân sự này không phải do nhu cầu giảm mà chủ yếu do quá trình tự động hóa. Robot công nghiệp đang dần thay thế công nhân dây chuyền sản xuất trên toàn mạng lưới nhà máy của BYD.
Trong bối cảnh các hãng xe Trung Quốc đang tham gia vào cuộc chiến giảm giá điên cuồng, làm ăn mòn biên lợi nhuận, việc thay thế công nhân bằng robot trở thành giải pháp tất yếu. Robot không đòi tăng lương, không cần nghỉ phép, làm việc 24/7 và quan trọng nhất - giúp giảm chi phí sản xuất đáng kể.
Thị trường nội địa suy giảm, xuất khẩu bùng nổ
Tình hình thị trường của BYD đang có sự phân hóa rõ rệt:
- Thị trường nội địa Trung Quốc: Doanh số tháng 3/2026 đạt 300.222 xe, giảm 20,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tháng thứ 7 liên tiếp giảm doanh số hàng năm tại thị trường trong nước. Quý 1/2026 bán được 700.463 xe, giảm 30% so với cùng kỳ năm trước.
- Thị trường xuất khẩu: Hoàn toàn ngược lại, BYD xuất khẩu 120.083 xe trong tháng 3, tăng 65,1% so với cùng kỳ. Quý 1 xuất khẩu đạt 321.165 xe. Đặc biệt, tháng 2/2026 đánh dấu lần đầu tiên xuất khẩu của BYD vượt doanh số nội địa.
Sự chuyển hướng sang tự động hóa và tập trung vào thị trường xuất khẩu cho thấy BYD đang tái cấu trúc mô hình kinh doanh để thích ứng với môi trường cạnh tranh khốc liệt. Dù đã vượt mặt Tesla về doanh số, công ty vẫn phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về khả năng sinh lời và sự bền vững của mô hình tăng trưởng.
