Cựu giáo viên Trung Quốc bỏ nghề vì áp lực, thành triệu phú nhờ xuất khẩu quan tài sang châu Âu
Cô giáo Lisa Liu (29 tuổi) ở Trung Quốc đã từ bỏ nghề dạy học vào tháng 7-2023 do áp lực công việc khiến cô kiệt sức và thường xuyên bị khàn giọng. Thay vì tiếp tục con đường sư phạm, một cơ hội phỏng vấn tình cờ đã đưa cô đến với ngành sản xuất và kinh doanh quan tài. Giờ đây, cô thu về hơn 6 triệu USD mỗi năm từ việc xuất khẩu sản phẩm này sang châu Âu.
Từ giáo viên kiệt sức đến doanh nhân ngành tang lễ
Ban đầu, Lisa Liu thừa nhận có tâm lý e ngại vì trong văn hóa Trung Quốc, cái chết thường bị xem là điều cấm kỵ và gắn liền với xui rủi. Tuy nhiên, sau khi tham quan nhà máy và chứng kiến toàn bộ quy trình sản xuất – từ xẻ gỗ, chạm khắc đến lắp ráp, cô dần thay đổi suy nghĩ. Cô cho biết với công nhân, quan tài chỉ đơn giản là một sản phẩm gỗ, thậm chí có người còn dùng hũ đựng tro trống làm hộp chứa đồ trong nhà.
Khác với quan tài truyền thống ở Trung Quốc thường nặng và màu sẫm, quan tài xuất sang Ý nhẹ hơn, có nhiều hoa văn tôn giáo. Ngoài ra, tại Ý, cả thi thể và quan tài đều được hỏa táng cùng nhau, trong khi ở Trung Quốc chỉ thiêu thi thể. Thành phố Hà Trạch, nơi cô sống, được mệnh danh là "thủ phủ gỗ ngô đồng" với khoảng 3 triệu cây paulownia – loại gỗ nhẹ, dễ cháy và có vân đẹp, phù hợp với tiêu chuẩn thị trường Ý.
Doanh thu khổng lồ từ xuất khẩu quan tài
Theo báo cáo, mỗi năm, nhà máy của Lisa Liu xuất khẩu khoảng 40.000 quan tài sang châu Âu, với giá chỉ từ 90-150 USD/chiếc. Điều này rẻ hơn nhiều so với sản phẩm cùng loại tại châu Âu có giá 1.100-2.100 USD. Doanh thu hàng năm đạt gần 40 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 6 triệu USD. Dù đối mặt với các thay đổi chính sách của Liên minh châu Âu và chi phí vận chuyển tăng, cô Liu vẫn lạc quan: "Ngày nào cũng có người qua đời, và ai rồi cũng sẽ cần một chiếc quan tài".
Ngành tang lễ Trung Quốc vươn ra toàn cầu
Đáng chú ý, không chỉ Hà Trạch, làng Mibeizhuang ở tỉnh Hà Bắc cũng nổi lên như một trung tâm sản xuất đồ tang lễ. Hàng trăm cửa hàng tại đây bán quần áo tang, vòng hoa, túi đựng thi thể và nhiều sản phẩm liên quan. Những năm gần đây, người dân còn phát triển các sản phẩm thân thiện môi trường như vàng mã phân hủy sinh học và vòng hoa điện tử, bán qua nền tảng thương mại điện tử sang Đông Nam Á, châu Âu và Mỹ.
Ở phương Tây, một số người trẻ còn livestream đốt vàng mã để cầu phúc. Trên một nền tảng lớn, một xấp tiền giấy có giá 15 USD, trong khi ở Trung Quốc giá chưa tới 10 tệ (khoảng 2 USD). Theo China News Weekly, ngành đồ tang lễ của làng này đạt giá trị sản xuất hơn 1 tỉ nhân dân tệ (145 triệu USD) vào năm 2020. Bên cạnh đó, Huệ An – thành phố đông nam Trung Quốc nổi tiếng với đá granite – xuất khẩu bia mộ sang Nhật Bản đạt gần 2 tỉ nhân dân tệ mỗi năm.
Thay đổi nhận thức về cái chết trong xã hội Trung Quốc
Sự phát triển mạnh của ngành tang lễ phản ánh thái độ phức tạp của xã hội Trung Quốc đối với cái chết – vừa né tránh vừa phụ thuộc. Nhiều người tin rằng chỉ cần nhắc đến cái chết thôi cũng đã mang lại xui xẻo, thậm chí con số 4 cũng thường bị tránh vì phát âm gần giống từ "tử". Tuy nhiên, giới xã hội học nhận định quan niệm này đang thay đổi.
Yang Lei, phó giáo sư Trường Xã hội học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung, nhận định: "Công chúng đã có sự thay đổi nhận thức lý tính hơn trước điều từng bị xem là cấm kỵ khi bàn về cái chết, hay có thể gọi là quá trình 'giải thiêng' nhận thức về cái chết". Thực tế, ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc công khai bàn luận về cái chết, tổ chức tang lễ mô phỏng cho chính mình, viết di chúc hoặc tham gia các trung tâm trải nghiệm mô phỏng quá trình qua đời.
Theo các chuyên gia, sự cởi mở này không chỉ phản ánh thay đổi văn hóa mà còn là quá trình suy ngẫm sâu sắc hơn về ý nghĩa cuộc sống trong xã hội hiện đại, đối diện với mục đích cuộc đời và những điều quan trọng với bản thân.
