Cuộc đua công nghệ giữa các chuỗi cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam
Thị trường bán lẻ Việt Nam đang tăng tốc mạnh mẽ, với phân khúc cửa hàng tiện lợi được dự báo tăng trưởng hơn 13% mỗi năm trong giai đoạn từ 2023 đến 2028. Điều này đặt ra yêu cầu cao về hạ tầng công nghệ thông tin, không chỉ cần độ ổn định mà còn phải có khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.
AI trở thành "cửa hàng trưởng" thông minh
Vào tháng 3 năm 2025, FamilyMart đã hợp tác với FPT để áp dụng các công nghệ trí tuệ nhân tạo vào quy trình vận hành, nhằm nâng cao trải nghiệm mua sắm và gia tăng sự hài lòng của khách hàng. Dự án ban đầu tập trung vào việc thiết lập hệ thống trải nghiệm khách hàng và đào tạo nhân viên, với kế hoạch mở rộng sang số hóa và phân tích dữ liệu trong các giai đoạn tiếp theo.
Không lâu sau đó, Circle K bổ nhiệm Tổng giám đốc mới, ông TC Cheng, như một bước đi chiến lược để mở rộng quy mô từ hơn 500 lên 1.000 cửa hàng tại Việt Nam. Trọng tâm của chiến lược này là đổi mới mô hình cửa hàng, nâng tầm trải nghiệm khách hàng và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Đồng thời, 7-Eleven, chuỗi cửa hàng tiện lợn Nhật Bản, đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với GreenNode, nền tảng AI Cloud thuộc VNG Group. Ông Lương Tất Trung, Giám đốc Công nghệ của 7-Eleven Việt Nam, chia sẻ rằng trong 6 đến 10 năm tới, thương hiệu sẽ phát triển mạnh về mặt công nghệ để cạnh tranh hiệu quả, đặc biệt khi các đối thủ khác cũng sẵn sàng đầu tư gấp 3 đến 5 lần vào hạ tầng Cloud.
Ứng dụng AI trong vận hành thực tế
7-Eleven hiện triển khai mô hình headless commerce, cho phép cung cấp dịch vụ trên đa kênh từ ứng dụng di động, website đến các nền tảng số khác. Hệ thống này tích hợp khả năng cập nhật tồn kho theo thời gian thực và xử lý thanh toán tức thời, giúp đơn hàng được xử lý nhanh chóng và chính xác.
Từ năm 2020, VNG Cloud (nay là GreenNode) đã vận hành nền tảng hạ tầng Cloud cho toàn hệ thống hơn 150 cửa hàng vật lý và gần 1.500 điểm bán trực tuyến của 7-Eleven Việt Nam. Hợp tác này giúp tiết kiệm 60-70% chi phí so với việc thuê dịch vụ từ các đơn vị nước ngoài.
Theo thống kê, đến năm 2024, tỷ lệ hủy đơn trên GrabMart đã giảm xuống khoảng 4,33%, thời gian xử lý đơn rút ngắn xuống dưới 3 phút và giá trị trung bình mỗi đơn hàng tăng khoảng 30%. Ở cấp độ cửa hàng, mỗi điểm bán chỉ cần 2 nhân sự để quản lý đơn hàng từ nhiều kênh, với chi phí công nghệ duy trì ở mức khoảng 550.000 đồng mỗi cửa hàng và thời gian ngưng hoạt động gần như bằng không.
Ông Trung nhấn mạnh rằng AI Agent tại 7-Eleven được xem như một "cửa hàng trưởng", có khả năng lập luận và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế. Công nghệ này đang được nhân rộng để hỗ trợ vận hành, dự báo và lập kế hoạch đặt hàng theo mùa vụ, giúp đáp ứng nhu cầu khách hàng và tránh tình trạng thiếu hoặc tồn dư hàng hóa.
Mở rộng hiện diện đa nền tảng
Báo cáo Xu hướng cửa hàng bán lẻ hiện đại do Q&Me công bố cho thấy trong năm 2025, tổng số cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini trên toàn quốc đạt 7.806 điểm bán, tăng nhẹ so với con số 7.362 của năm 2024. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này không đồng đều, phản ánh sự phân hóa về chiến lược và năng lực cạnh tranh giữa các chuỗi.
7-Eleven hướng đến mục tiêu mở 1.000 cửa hàng trong 10 năm đầu tại Việt Nam, với 85% trong số 150 cửa hàng hiện tại đang có lãi. Thay vì tập trung vào việc tăng độ phủ để chiếm thị phần, thương hiệu này chủ trương "chậm mà chắc", đảm bảo lãi trên từng cửa hàng mới mở.
Để tăng thêm doanh thu, từ cuối năm ngoái, 7-Eleven đã triển khai hoạt động livestream bán hàng trên nền tảng TikTok, duy trì khoảng 3 tiếng vào sáng thứ năm hàng tuần. Doanh thu từ mỗi buổi livestream tương đương doanh thu của một cửa hàng vật lý trong một ngày, xấp xỉ 27 triệu đồng. Mô hình này hoạt động như một "cửa hàng số" trên TikTok, với các đơn hàng được tự động điều phối về cửa hàng gần nhất và giao trong khoảng 24 phút.
Hiện tại, doanh thu từ kênh thương mại điện tử chiếm khoảng 5% tổng doanh thu toàn chuỗi, một tỷ lệ cao so với mặt bằng chung của ngành bán lẻ. Thậm chí, một số cửa hàng tại phường Thảo Điền, Thành phố Hồ Chí Minh, có tỷ lệ doanh thu trực tuyến lên đến 20-30%.
Các đối thủ cũng không đứng ngoài cuộc
Dù chưa tổ chức livestream bán hàng, các chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn khác như FamilyMart, GS25 và Circle K cũng đã đẩy mạnh hoạt động trên mạng xã hội và triển khai bán hàng đa kênh. Họ có hàng chục nghìn đến hàng trăm nghìn lượt theo dõi trên TikTok, với mỗi video clip thu hút trên 10.000 lượt xem.
Ngoài ra, FamilyMart, GS25 và Circle K đều đã có mặt trên các ứng dụng giao đồ ăn phổ biến như Shopee Food và GrabMart. Tính đến cuối tháng 1 năm nay, Circle K đã cán mốc cửa hàng thứ 500 trên ứng dụng GrabMart, với cam kết "giá như ở cửa hàng và giao đến mọi ngõ ngách". Doanh thu của FamilyMart trên nền tảng này cũng ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc trong năm vừa qua.
Cuộc cạnh tranh trong thị trường cửa hàng tiện lợi Việt Nam ngày càng trở nên gay gắt, với việc các thương hiệu không ngừng đầu tư vào công nghệ và mở rộng hiện diện đa kênh. Điều này không chỉ giúp họ tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh, mà còn mang đến những trải nghiệm mua sắm tiện lợi và hiện đại hơn cho người tiêu dùng Việt Nam.
