Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội vướng 'ba không' trong hành trình chuyển đổi số
Mặc dù chuyển đổi số được xem là xu hướng tất yếu trong thời đại hiện nay, nhưng theo đại diện Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, phần lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn đang rơi vào tình trạng được mô tả là 'ba không'. Cụ thể, họ không có đủ nguồn lực tài chính để đầu tư một cách bài bản vào chuyển đổi số, thiếu định hướng rõ ràng dẫn đến dễ bị tư vấn sai lệch, và không sở hữu đội ngũ nhân sự công nghệ thông tin chuyên nghiệp để vận hành hệ thống hiệu quả. Tình trạng này khiến nhiều doanh nghiệp, dù nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số, vẫn loay hoay và chưa thể triển khai thành công.
Khó khăn về vốn và mặt bằng: Những rào cản 'kinh niên'
Bên cạnh thách thức từ chuyển đổi số, vấn đề về vốn tiếp tục là một trở ngại 'kinh niên' đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng và hạn mức tín dụng bị siết chặt, khả năng tiếp cận nguồn vốn ngày càng trở nên hạn chế. Chi phí mặt bằng hiện chiếm khoảng 25% tổng mức đầu tư của doanh nghiệp, trong khi đất thuê trả tiền hằng năm lại không đủ điều kiện để thế chấp vay vốn ngân hàng. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều doanh nghiệp sau khi đầu tư xây dựng nhà xưởng thì gần như cạn kiệt nguồn lực tài chính, không còn khả năng đầu tư cho công nghệ và mở rộng sản xuất.
Chi phí logistics cao: Điểm nghẽn cản trở sức cạnh tranh
Chi phí logistics chiếm tỷ lệ cao cũng là một yếu tố cản trở lớn đối với sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện Công ty cổ phần Quốc tế Delta chia sẻ, với hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực này, công ty nhận thấy 'điểm nghẽn' lớn nhất không phải là thiếu phương tiện mà là thiếu đầu mối kết nối hiệu quả giữa các phương thức vận tải. Hà Nội cần có một trung tâm logistics quy mô quốc gia để kết nối các phương thức vận tải, qua đó giúp giảm chi phí logistics trong vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trên địa bàn.
Đề xuất hỗ trợ từ Hội Doanh nghiệp trẻ và chính quyền thành phố
Để tháo gỡ những khó khăn trên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội Trần Văn Minh đã đưa ra một số đề xuất cụ thể:
- Thành phố có thể nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp sử dụng quyền thuê đất trả tiền hằng năm làm tài sản bảo đảm để vay vốn.
- Xây dựng các chương trình bảo lãnh tín dụng đặc thù cho các khoản vay trung và dài hạn phục vụ đầu tư công nghệ.
- Tiếp tục duy trì và mở rộng chính sách hỗ trợ giá thuê mặt bằng (giảm khoảng 50%) đối với doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp khoa học-công nghệ tại các khu công nghệ cao và trung tâm đổi mới sáng tạo.
Đối với chuyển đổi số, Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội đề xuất xây dựng danh mục các giải pháp số dùng chung, đã được kiểm chứng, phù hợp với từng ngành nghề và quy mô doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, có thể thí điểm mô hình Trung tâm Dịch vụ hỗ trợ vận hành số, cung cấp dịch vụ theo hình thức thuê bao với chi phí thấp, do các doanh nghiệp công nghệ trong nước đảm nhiệm. Mô hình này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc giám sát hệ thống, xử lý sự cố và bảo đảm an toàn thông tin, qua đó giải quyết căn bản bài toán thiếu nhân lực công nghệ thông tin.
Kiến nghị từ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa và phản hồi của chính quyền
Bà Nguyễn Minh Thu, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, đề nghị đẩy mạnh cơ chế tín dụng dựa trên dòng tiền, đơn hàng, hợp đồng đầu ra thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản bảo đảm; tăng cường vai trò của quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời, xây dựng các gói tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và chuyển đổi xanh.
Theo Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Võ Nguyên Phong, hiện chưa có quy định chính sách ưu đãi cụ thể dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa về nguồn vốn. Sở Công thương ghi nhận kiến nghị của các doanh nghiệp, hiệp hội và sẽ phối hợp các đơn vị nghiên cứu, tham mưu thành phố và các bộ, ngành trung ương về các chính sách liên quan. Bên cạnh đó, Sở đang chủ trì xây dựng Đề án phát triển công nghiệp thành phố Hà Nội, dự kiến trình trong đầu quý III/2026, nhằm cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, bao gồm cả chính sách dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tầm nhìn của chính quyền thành phố: Từ quản lý sang kiến tạo
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, thành phố xác định chuyển mạnh từ tư duy 'quản lý' sang 'kiến tạo và phục vụ', lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình phát triển, coi hiệu quả phục vụ doanh nghiệp là thước đo năng lực điều hành của chính quyền. Đặc biệt, Luật Thủ đô (sửa đổi) sắp được Quốc hội khóa XVI thông qua sẽ tạo cơ chế, phân quyền mạnh mẽ cho thành phố trong quản lý, điều hành. Thành phố mong muốn cộng đồng doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, tham gia góp ý để các chính sách khi ban hành thực sự sát thực tiễn, hiệu quả, nhất là trong các lĩnh vực tín dụng, tài chính, đất đai, thủ tục hành chính.
