Gremsy: Hành trình 14 năm đưa trí tuệ Việt thành 'đôi mắt' drone toàn cầu
Vào một buổi tối cuối năm, mưa rơi xối xả khắp thành phố Hồ Chí Minh. Giữa khu đô thị Vạn Phúc, căn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D) của Công ty cổ phần Gremsy vẫn rực sáng ánh đèn. Ánh sáng ấy đã được duy trì liên tục suốt hơn mười nghìn ngày qua, bất chấp mọi điều kiện thời tiết bên ngoài.
Không đứng ngoài cuộc chơi drone toàn cầu
Trong phòng thí nghiệm, ông Trần Quốc Vinh, Tổng giám đốc Gremsy, đứng lặng yên trước cụm module camera (payload) mới đang trong giai đoạn chạy thử nghiệm. "Thêm một lần thử nữa", ông Vinh nói nhẹ nhàng. Khi nhịp rung đầu tiên vang lên, ông chăm chú quan sát, như đang lắng nghe nhịp đập trái tim của một sinh linh non trẻ.
Quay ngược thời gian về tháng 4 năm 2011, một nhóm kỹ sư Việt Nam quyết định thành lập Gremsy, với câu hỏi day dứt: "Tại sao máy bay không người lái ngày càng phủ kín bầu trời, nhưng trí tuệ Việt dường như vẫn đứng dưới mặt đất?".
Khi đó, dịch vụ khởi đầu của Gremsy là quay phim và chụp ảnh trên không. Vào thời điểm drone còn là khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, nhiều nơi trên thế giới đã bước vào kỷ nguyên bay tự động.
Cơn sốt máy bay không người lái lan rộng nhanh chóng chính là lúc ông Vinh và các cộng sự nhận ra: chúng ta đang phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nước ngoài. Ông bắt đầu bằng việc nghiên cứu và sản xuất những chiếc gimbal mang lại sự ổn định tuyệt đối khi gắn lên drone/UAV.
Để lô sản phẩm gimbal đầu tiên ra đời, với tính năng vượt trội và đủ điều kiện ra mắt thị trường, là cả một chặng đường dài. Dù trực tiếp mài từng milimet trên từng thanh thép, chính ông Vinh cũng không nhớ đã xé bỏ bao nhiêu bản vẽ, cùng hàng tá sản phẩm mẫu bị loại bỏ.
Nghiên cứu gimbal không cho phép sự cẩu thả. Một video rung nhẹ có thể phá hỏng toàn bộ cuộc khảo sát địa chất. Một khung hình lệch có thể khiến lực lượng cứu hộ chậm trễ vài phút quý giá. Một dao động chỉ 1-2% đủ để làm mất dữ liệu của cả dự án năng lượng trị giá nghìn tỉ đồng.
Mất gần hai năm, đến năm 2013, Gremsy mới sản xuất và thương mại hóa thành công dòng gimbal H10 - sản phẩm đầu tiên xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu. Khoảnh khắc H10 xuất hiện trong thị trường điện ảnh Mỹ, ông Vinh vui mừng vì kỹ sư Việt hoàn toàn có khả năng tạo ra sản phẩm đạt chuẩn quốc tế.
"Đôi mắt" của Hollywood và bước ngoặt công nghiệp
Thay vì công bố rộng rãi về thành công đó, ông Vinh triệu tập toàn bộ đội ngũ kỹ sư Gremsy, yêu cầu ngay lập tức phát triển các phiên bản nâng cấp cho dòng H10. Sau đó, các dòng H6, H7, H14, H16 lần lượt ra đời. Gremsy nhanh chóng trở thành cái tên quen thuộc trong thị trường quay phim điện ảnh.
Đáng nhớ nhất là khi gimbal H16 được sử dụng để quay một số cảnh trong loạt phim truyền hình giả tưởng đình đám Game of Thrones (Trò chơi Vương quyền).
Giai đoạn 2018-2019 đánh dấu bước ngoặt khi Gremsy chuyển mạnh sang lĩnh vực công nghiệp, tập trung vào các dòng gimbal cao cấp, tương thích với nhiều hệ camera lớn như Leica Geosystems, Sony... Năm 2021, Gremsy hợp tác với Sony, cung cấp gimbal tích hợp cho drone Sony Airpeak S1.
Giai đoạn 2021-2023, Gremsy tiếp tục tạo dấu ấn với các payload đột phá, trong đó có gimbal carbon Aevo đầu tiên. Các sản phẩm được phát triển theo triết lý "Plug and Play", nghĩa là khách hàng có thể lắp đặt và vận hành ngay lập tức, không cần tinh chỉnh phức tạp.
Chiến lược mới được ông Vinh vạch ra cho Gremsy và đặt tên là "mắt thần". Khi đó, đội ngũ Gremsy nghiên cứu module camera thế hệ mới, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), có cảm biến nhiệt để quan sát trong mọi điều kiện. Công nghệ lõi nằm ở thuật toán điều khiển ổn định độc quyền và nền tảng tích hợp mở.
Nhờ đó, gimbal Gremsy có khả năng bù trừ độ lệch cực nhanh và chính xác, ngay cả khi drone bay với tốc độ cao hoặc gặp gió mạnh, nó xử lý rung chấn trước khi hình ảnh được truyền về.
Đứng cạnh các dòng sản phẩm payload như ZIO, VIO, ông Vinh không thể giấu nổi sự tự hào. Đây được xem là hai cụm payload quang - hồng ngoại (EO/IR) siêu nhẹ, phục vụ các nhiệm vụ như giám sát và chữa cháy rừng.
Camera nhiệt cho phép phát hiện những thay đổi nhiệt cực nhỏ trên thảm thực vật và mặt đất, phát hiện những điểm nóng âm ỉ trước khi bùng thành đám cháy lớn. Hiện VIO/ZIO đã có mặt trong nhiều lĩnh vực: năng lượng, xây dựng, khảo sát, an ninh, tìm kiếm cứu hộ...
Trí tuệ Việt vươn ra thế giới và tầm nhìn tương lai
Sau 14 năm, Gremsy từ một start-up nhỏ đã trở thành doanh nghiệp công nghệ với trên 90% doanh thu đến từ xuất khẩu. Bắc Mỹ chiếm 50%, châu Âu 30%, châu Á - Thái Bình Dương 20%. Doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định 20-25% mỗi năm.
Nhà máy nghiên cứu, chế tạo và sản xuất module camera thế hệ mới của Gremsy vừa được khởi công tại Khu công nghệ cao TP.HCM với số vốn đầu tư ban đầu là 550 tỉ đồng. Đây cũng là minh chứng cho việc hiện thực hóa tầm nhìn toàn cầu và cam kết nội địa hóa, làm chủ chuỗi cung ứng.
Đây sẽ là "đại bản doanh" mới của Gremsy với công suất 14.000 bộ mỗi năm, hơn 400 kỹ sư chất lượng là người Việt Nam.
Gimbal là gì và vai trò chiến lược
Một gimbal (thiết bị chống rung) dùng cho drone/UAV thường nhỏ gọn, khung hợp kim hoặc sợi carbon cứng, với cấu trúc ba trục cho phép camera luôn ổn định trong mọi điều kiện rung lắc. Giá trị của gimbal nằm ở độ chính xác cơ điện, thuật toán điều khiển và khả năng tích hợp với hệ thống bay, quyết định trực tiếp chất lượng quan sát, đo đạc và tác chiến của drone.
Với các drone chuyên dụng, gimbal không chỉ là phụ kiện mà là "đôi mắt" chiến lược, chiếm tỉ trọng đáng kể trong tổng giá trị hệ thống.
Tìm chìa khóa giúp Việt Nam dẫn dắt ngành thiết bị bay không người lái
Công nghiệp thiết bị bay không người lái đang tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn cầu, mở ra không gian chiến lược và nhiều vấn đề liên quan mà Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc. Gremsy đã chứng minh rằng trí tuệ Việt hoàn toàn có khả năng làm chủ công nghệ cao, đóng góp vào sự phát triển của ngành này trên thế giới.
