Elon Musk, người giàu nhất thế giới, sở hữu ít nhất 7 công ty, bao gồm hãng xe điện Tesla, nhà sản xuất tên lửa SpaceX và startup trí tuệ nhân tạo xAI. Dù về mặt pháp lý, các công ty này độc lập, chúng lại chia sẻ nhân sự, nguồn vốn, công nghệ, cơ sở hạ tầng, dữ liệu và câu chuyện phát triển, tạo nên một hệ sinh thái chưa từng có.
Đế chế xe điện và hàng không vũ trụ
Theo bảng xếp hạng tỷ phú thời gian thực của Forbes, Elon Musk vẫn giữ vững vị trí giàu nhất thế giới với khối tài sản 827,7 tỷ USD, là người đầu tiên vượt mốc 500 tỷ USD. Trong hệ sinh thái của ông, Tesla có mức độ nhận diện thương hiệu cao toàn cầu. Musk bắt đầu đầu tư vào Tesla từ năm 2004 và giữ cương vị CEO từ năm 2008. Công ty chuyên thiết kế, sản xuất và cho thuê xe điện hiệu suất cao, đồng thời phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng. Các dòng xe tiêu dùng gồm Model 3, Model Y, Model S, Model X và Cybertruck.
Quý I năm nay, Tesla ghi nhận doanh thu 22,4 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái, lợi nhuận gộp đạt 4,72 tỷ USD, tăng 50%. Lợi nhuận ròng tăng 17%, đạt 477 triệu USD. Hãng đã xuất xưởng 408.386 xe và bàn giao 358.023 chiếc, chủ yếu là Model 3 và Model Y với hơn 341.000 xe. Giá trị vốn hóa thị trường của Tesla khoảng 1.600 tỷ USD. Musk sở hữu khoảng 12% cổ phần, cùng quyền chọn mua thêm 8%.
Năm 2002, Musk thành lập SpaceX để giảm chi phí khám phá không gian. Công ty thiết kế, chế tạo và phóng các phương tiện hàng không vũ trụ tiên tiến. Đến nay, SpaceX đã thực hiện 246 lần phóng, 207 lần hạ cánh thành công. Năm ngoái, SpaceX thực hiện hơn 80% tổng số vụ phóng tên lửa toàn cầu và có hơn 10.000 vệ tinh Starlink hoạt động. SpaceX là công ty tư nhân duy nhất đưa tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo thấp và vận chuyển con người đến ISS. Với định giá vượt 100 tỷ USD, SpaceX là một trong những công ty tư nhân giá trị nhất thế giới.
Tham vọng AI và mạng xã hội
Ngày 12/7/2023, Musk công bố thành lập xAI, với mục tiêu hiểu bản chất vũ trụ. Đội ngũ xAI gồm cựu nhân sự từ Google Research, DeepMind và Microsoft Research. Tháng 2 năm nay, SpaceX mua lại xAI, tạo hệ sinh thái tích hợp theo chiều dọc tập trung vào điện toán không gian, với định giá lên đến 1.250 tỷ USD, thương vụ sáp nhập lớn nhất lịch sử.
Musk cũng gây chú ý với thương vụ mua lại Twitter năm 2022 trị giá 44 tỷ USD. Đến tháng 7/2023, Twitter đổi tên thành X. Năm 2025, ông sáp nhập X với xAI, định giá công ty hợp nhất 113 tỷ USD. Ngoài ra, Musk còn sáng lập The Boring Company và Neuralink, huy động khoảng 2 tỷ USD từ nhà đầu tư tư nhân. Thiết bị của Neuralink giúp con người giao tiếp qua văn bản hoặc giọng nói tổng hợp, khám phá Internet và thể hiện sự sáng tạo.
Trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD
Ngày 20/5, SpaceX công bố hồ sơ IPO, tiết lộ Musk nắm giữ 6,4 tỷ cổ phiếu. Giao dịch trên thị trường tư nhân ghi nhận giá 130 USD/cổ phiếu, tương ứng giá trị khoảng 830 tỷ USD. Cổ phiếu Tesla của ông, bao gồm quyền chọn theo gói thưởng năm 2018, có giá trị khoảng 290 tỷ USD. Tổng tài sản từ hai khoản đầu tư này đạt khoảng 1.100 tỷ USD.
Theo Barron's, các nhà đầu tư bước vào kỷ nguyên mới của ngành không gian thương mại và sự giàu có cá nhân. Musk có thể trở thành người đầu tiên sở hữu tài sản vượt 1.000 tỷ USD, dự kiến xác nhận khi IPO SpaceX hoàn tất. Thị trường tư nhân định giá SpaceX khoảng 1.700 tỷ USD, nhưng giá IPO có thể lên 160 USD/cổ phiếu, tương đương định giá 2.200 tỷ USD.
Gói thưởng cổ phiếu năm 2025 tại Tesla cho phép Musk nhận thêm tối đa 424 triệu cổ phiếu, trong khi gói thù lao tại SpaceX có thể mang lại 1,3 tỷ cổ phiếu bổ sung. Nếu đạt mục tiêu, giá trị sở hữu tại Tesla và SpaceX có thể lên tới 6.000 tỷ USD. Chỉ cần cổ phiếu Tesla tăng 0,1% (0,59 USD) trong phiên 21/5, Musk đã kiếm thêm 420 triệu USD. Con số này với ông chỉ là làm tròn, nhưng với đa số, đó là tài sản cho nhiều thế hệ.
Các chuyên gia nhận định tài sản của Musk lớn hơn GDP hàng năm của Đài Loan (Trung Quốc). Chỉ có Mỹ và Trung Quốc có GDP vượt 6.000 tỷ USD, trong khi Đức khoảng 5.000 tỷ, Nhật Bản khoảng 4.000 tỷ. Dù GDP không tương đương tài sản, so sánh này cho thấy quy mô tài sản hiếm có trong lịch sử kinh tế hiện đại.
