Honda đối mặt gánh nặng tài chính sau quyết định hủy dự án xe điện
Theo thông tin từ tờ Nikkei, tập đoàn Honda đang phải đối mặt với khoản bồi thường khổng lồ lên tới 1,7 nghìn tỷ yen (tương đương 10,6 tỷ USD) dành cho các nhà cung cấp. Động thái này xuất phát từ quyết định hủy phát triển ba mẫu xe điện (EV), một phần trong quá trình đánh giá lại chiến lược EV của hãng, có thể dẫn đến tổng lỗ lên tới 2,5 nghìn tỷ yen.
Chi phí bồi thường và tác động đến dòng tiền
Việc đàm phán bồi thường với các nhà cung cấp được dự báo sẽ kéo dài và gây áp lực đáng kể lên dòng tiền của Honda. Trước đó, vào thứ Năm tuần này, Honda thông báo dừng phát triển ba mẫu xe điện dành cho thị trường Bắc Mỹ, với lý do môi trường kinh doanh đã thay đổi. Hãng dự báo sẽ ghi nhận khoản lỗ liên quan lên tới 1,3 nghìn tỷ yen trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3, có thể khiến công ty lỗ ròng tới 690 tỷ yen.
Phần lớn khoản lỗ này đến từ việc ghi giảm giá trị tài sản và tháo dỡ các cơ sở sản xuất. Dưới thời Chủ tịch Toshihiro Mibe, người nhậm chức năm 2021, Honda từng chuyển hướng mạnh sang xe điện, đặt mục tiêu đến năm 2040 toàn bộ xe bán ra sẽ là xe điện hoặc xe pin nhiên liệu. Tuy nhiên, hãng đã giảm tốc đầu tư, cắt giảm kế hoạch chi 10 nghìn tỷ yen cho EV và phần mềm đến năm tài khóa 2030 xuống còn 7 nghìn tỷ yen. Tính đến nay, Honda đã đầu tư khoảng 3,5 nghìn tỷ yen cho mục tiêu này.
Khác biệt giữa ghi giảm tài sản và chi phí thực tế
Việc ghi nhận suy giảm giá trị tài sản (impairment) đối với tài sản phát triển và cơ sở vật chất là một quy trình kế toán nhằm đánh giá lại giá trị sổ sách, không yêu cầu chi tiền thực tế. Tuy nhiên, Honda vẫn phải chi tiền thật để bồi thường cho các nhà cung cấp. Công ty ước tính khoản bồi thường và các chi phí liên quan sẽ đạt 500 tỷ yen trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3, và 1,2 nghìn tỷ yen trong năm tài chính tiếp theo, tổng cộng có thể lên tới 1,7 nghìn tỷ yen.
Khác với các khoản ghi giảm tài sản, những chi phí này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền của hãng. Trong ngành ô tô, các hãng xe thường bồi thường cho nhà sản xuất linh kiện và nhà cung cấp khi dừng phát triển hoặc sản xuất một mẫu xe. Nhiều nhà cung cấp có thể đã đầu tư máy móc và nhân sự để chuẩn bị cho dây chuyền sản xuất các mẫu xe sắp bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt.
Thách thức trong đàm phán và dự báo chi phí
Bồi thường cũng có thể bao gồm khoản lợi nhuận tương lai bị mất đi nếu quá trình sản xuất đại trà bị hủy bỏ. Honda sẽ phải đàm phán riêng với từng nhà cung cấp, khiến việc phản ánh toàn bộ chi phí này trong năm tài chính hiện tại trở nên khó khăn. Phần lớn khoản chi dự kiến sẽ được ghi nhận trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027.
Ông Seiji Sugiura, chuyên gia phân tích cấp cao tại Tokai Tokyo Intelligence Laboratory, nhận định: “Nếu việc dừng sản xuất xảy ra ngay trước khi mẫu xe ra mắt, khi các nhà cung cấp đã chuẩn bị sâu cho dây chuyền sản xuất, chi phí bồi thường có thể tăng vọt”.
Tác động đến ngành công nghiệp xe điện Nhật Bản
Khoản lỗ khổng lồ của Honda cũng khiến giới phân tích theo dõi sát chiến lược xe điện của các hãng xe Nhật khác. Tháng trước, United States đã thu hồi một kết luận khoa học quan trọng cho rằng khí nhà kính đe dọa sức khỏe cộng đồng, qua đó loại bỏ nhiều quy định về khí thải. Tại châu Âu, các quy định môi trường cũng đang được nới lỏng, trong khi các chương trình trợ cấp xe điện dần bị cắt giảm.
Ông Sugiura cho biết thêm: “Quy mô có thể không lớn như Honda, nhưng các nhà sản xuất ô tô Nhật khác cũng sẽ phải trả lời liệu họ có phải chịu các khoản lỗ liên quan đến xe điện hay không”. Tình hình này cho thấy sự thay đổi nhanh chóng trong môi trường kinh doanh toàn cầu, buộc các hãng xe phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng.
