Honda lao đao vì hủy bỏ chiến lược điện hóa
Quyết định từ bỏ chiến lược điện hóa đang khiến Honda đối mặt với cuộc khủng hoảng sâu rộng: thua lỗ lớn, thiếu hụt sản phẩm mới tại thị trường trọng điểm Bắc Mỹ, và áp lực ngày càng gia tăng về khả năng phải cắt giảm cổ tức cho cổ đông.
Bắc Mỹ trống vắng sản phẩm mới
Việc Honda chính thức chấm dứt phát triển một loạt mẫu xe điện, bao gồm cặp đôi 0 Saloon và 0 SUV từng gây chú ý tại CES 2024, đã đẩy hãng vào tình thế khó khăn. Theo nhận định của ông Koji Endo từ SBI Securities, Honda có nguy cơ không thể tung ra bất kỳ mẫu xe chủ lực hoàn toàn mới nào tại thị trường Bắc Mỹ trong năm 2026. Phải chờ đến năm 2027, khi thế hệ CR-V mới ra mắt, thương hiệu này mới có một bản nâng cấp toàn diện đáng kể.
Sự chậm trễ này không chỉ là vấn đề thời gian. Ông Seiji Sugiura từ Tokai Tokyo Intelligence Laboratory chỉ ra rằng năng lực phát triển xe xăng của Honda đã suy giảm đáng kể, cả về chất lượng lẫn tốc độ. Nguyên nhân chính đến từ việc nguồn lực kỹ thuật bị chuyển dịch ồ ạt sang mảng xe điện và phần mềm trong thời gian qua.
Hiệu quả R&D thấp và hệ lụy tài chính
Hiệu quả hoạt động Nghiên cứu & Phát triển (R&D) vốn là điểm yếu của Honda nay càng lộ rõ. Trong 5 năm qua, tỷ lệ hiệu quả R&D của hãng chỉ đạt mức 1,3, thua xa các đối thủ Nhật Bản như Toyota (3,4) và Suzuki (2,6). Một phần nguyên nhân đến từ việc Honda chậm áp dụng chiến lược chia sẻ linh kiện giữa các dòng xe để giảm thiểu chi phí phát triển.
Tình hình tài chính của Honda đang trở nên ảm đạm. Các khoản lỗ do suy giảm giá trị tài sản từ việc dừng phát triển và sản xuất xe điện có thể khiến hãng ghi nhận khoản lỗ ròng hợp nhất lên tới 690 tỷ yen trong năm tài chính này – lần đầu tiên kể từ khi niêm yết. Tổng thiệt hại liên quan dự kiến có thể chạm mốc 2.500 tỷ yen vào năm tài chính kết thúc tháng 3/2027.
Sự thiếu vắng sản phẩm mới ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Theo Cox Automotive, mức ưu đãi trung bình của Honda tại Mỹ trong tháng 2/2026 lên tới 2.721 USD/xe, cao hơn khoảng 60% so với Toyota. Khi nhiều mẫu xe bước vào cuối vòng đời, hãng có thể buộc phải tăng thêm ưu đãi để duy trì sức cạnh tranh.
Áp lực cổ tức và những nỗ lực tái cấu trúc
Dù Giám đốc Eiji Fujimura khẳng định sẽ duy trì cổ tức ổn định dựa trên tỷ lệ 3% vốn chủ sở hữu, với mức dự kiến 70 yen/cổ phiếu, giới đầu tư vẫn tỏ ra hoài nghi. Thông tin Honda hủy phát triển mẫu xe điện Afeela 1 trong liên doanh với Sony Group càng làm gia tăng sự lo ngại.
Hiện tại, cổ phiếu của Honda dao động quanh mốc 1.200 yen. Một số dự báo cho rằng giá có thể lao dốc xuống dưới 1.000 yen nếu hãng công bố cắt giảm cổ tức đáng kể. Về dòng tiền, lượng tiền mặt hiện khoảng 4.000 tỷ yen có thể giảm xuống còn 2.000 tỷ yen sau khi ghi nhận các khoản lỗ liên quan đến xe điện, thu hẹp đáng kể dư địa chi trả cho cổ đông.
Để tìm lại đà tăng trưởng, Honda đang đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc hoạt động phát triển sản phẩm. Hãng đã tách bộ phận phát triển ôtô khỏi trụ sở Tokyo sang công ty con Honda R&D, nhằm mục tiêu tăng tính sáng tạo và giảm ảnh hưởng từ các quyết định kinh doanh ngắn hạn.
Trước đó, tham vọng sáp nhập với Nissan và Mitsubishi để tạo thành liên minh lớn thứ ba thế giới đã chính thức bị hủy bỏ vào đầu năm 2025. Dù vậy, CEO Ivan Espinosa vẫn bày tỏ mong muốn hợp tác phát triển xe tại Bắc Mỹ, dù tiến trình này diễn ra khá chậm chạp.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc thiếu vắng các mẫu xe mới có thể tiếp tục là điểm yếu chí mạng của Honda. Hãng xe Nhật Bản buộc phải nhanh chóng tái cân bằng chiến lược sản phẩm nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
