Mô hình không hoa hồng gây chấn động
Namma Yatri, công ty khởi nghiệp 4 năm tuổi của Ấn Độ, đang làm đảo lộn ngành dịch vụ gọi xe tại đất nước tỷ dân. Ra mắt vào năm 2022 với tư cách đơn vị tổng hợp xe lam, startup này đã thay đổi cách tài xế kiếm tiền từ các nền tảng gọi xe đơn thuần. Namma Yatri loại bỏ mô hình dựa trên hoa hồng, đi tiên phong bằng hệ thống dựa trên đăng ký. Tài xế trả cho nền tảng một khoản phí tượng trưng và được giữ lại toàn bộ giá cước tính từ khách hàng.
Hiệu suất ấn tượng và tác động đến thị trường
Ứng dụng hiện đã có mặt tại hơn 15 thành phố của Ấn Độ, hỗ trợ gần 190.000 chuyến đi mỗi ngày. Theo trang web, Namma Yatri đã giúp 638.000 tài xế kiếm được tổng cộng hơn 175 triệu USD kể từ khi ra mắt cho đến nửa năm 2025. Thành công này buộc các đối thủ cạnh tranh lâu đời, từ Ola, Rapido và gần đây nhất là Uber, phải điều chỉnh mô hình kinh doanh và cung cấp đăng ký. Chính phủ cũng đang tìm cách giới thiệu các ứng dụng xe chuyển lợi nhuận trực tiếp cho tài xế.
Ý kiến chuyên gia và phản hồi từ cộng đồng
Sarayu Natarajan, người sáng lập Viện Aapti, một tổ chức nghiên cứu tập trung vào công nghệ và xã hội, chia sẻ với Rest of World: “Namma Yatri đóng vai trò trung tâm trong sự thay đổi đang diễn ra”. Saurav Kumar Chachan, đối tác liên kết của Redseer, nhận định: “Các tài xế coi đây như một giải pháp thay thế tốt hơn và các nền tảng sẽ phải phù hợp với hướng đi của thị trường”. Namma Yatri có thị phần nhỏ hơn nhiều so với các đối thủ, song lại đang trở thành động lực của ngành.
Nguồn gốc và mô hình kinh doanh
Namma Yatri được phát triển bởi công ty fintech Juspay (do SoftBank hậu thuẫn), hợp tác với Quỹ Tương tác trong Kinh tế số (FIDE). Nhóm sáng lập đã tham khảo ý kiến của Liên đoàn lái xe kéo tự động (ARDU) tại Bengaluru. Rudramurthy, tổng thư ký ARDU, nói với Rest of World: “Khách hàng thích thú và nói về ứng dụng với những người khác”. Thời điểm ra mắt tháng 11/2022, ứng dụng miễn phí cho tài xế. Đến giữa năm 2023, Namma Yatri triển khai mô hình phí đăng ký khác nhau tùy khu vực: tại hầu hết các tiểu bang, tài xế xe lam trả 25 rupee (29 xu) một ngày cho các chuyến đi không giới hạn hoặc 3,5 rupee (4 xu) cho mỗi chuyến trong 10 chuyến đầu, sau đó miễn phí.
Chiến lược và tương lai
Namma Yatri hiện là ứng dụng gọi xe duy nhất ở Ấn Độ công khai các số liệu quan trọng về tài xế và chuyến đi. Cuối năm 2023, Juspay tách Namma Yatri thành công ty riêng Moving Tech Innovations, với Shanmugavel làm CEO. Năm 2024, Moving Tech Innovations huy động 11 triệu USD từ Google, Blume Ventures và Antler. Karthik Reddy, đồng sáng lập Blume, chia sẻ: “Chúng tôi thích cách họ xây dựng và giải quyết vấn đề di chuyển ở quy mô lớn. Nó có thể mở rộng quy mô mà không cần đầu tư nhiều vốn”. Tuy nhiên, tính đến giữa năm 2025, Namma Yatri vẫn chưa hòa vốn; từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2024, công ty lỗ 3,3 crore rupee (387.000 USD) trên doanh thu 2,2 crore rupee (258.000 USD).
Thách thức và cạnh tranh
Một số tài xế ở Bengaluru không hài lòng vì cho rằng công ty không minh bạch về thu nhập, dù tuyên bố minh bạch dữ liệu. Một số còn cảnh giác với phí đăng ký. Tài xế Bobby Thomas hài lòng với Rapido và Namma Yatri vì minh bạch, nhưng khách hàng Disha Rawal cho biết: “Ngoại trừ một số khu vực, lựa chọn mặc định của tôi luôn là Uber vì trải nghiệm người dùng tốt hơn”. Chachan nhận định mọi nền tảng sẽ phải cạnh tranh để giành cùng nhóm tài xế; nền tảng nào sở hữu nhiều xe nhất sẽ có cơ hội thành công cao. Shanmugavel khẳng định mô hình nguồn mở, cách tiếp cận lấy cộng đồng làm trọng tâm và hợp tác công-tư sẽ thúc đẩy tăng trưởng. Ông nói: “Chúng tôi đã chuẩn bị cho mô hình không hoa hồng ngay từ ngày đầu. Đối với các công ty khác, đó là chiến lược giới hạn ở một số danh mục và không rõ sẽ kéo dài bao lâu”.
