Phó Thủ tướng đề xuất thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước

Phó Thủ tướng đề xuất thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã yêu cầu nghiên cứu thí điểm cơ chế thuê tổng giám đốc cho các doanh nghiệp nhà nước, thay vì chỉ bổ nhiệm cán bộ theo quy hoạch truyền thống. Động thái này nhằm thúc đẩy quản trị hiện đại và nâng cao hiệu quả hoạt động trong khu vực kinh tế quan trọng này.

Cuộc họp về cải cách quản lý doanh nghiệp nhà nước

Vào ngày 25/2, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã chủ trì một cuộc họp quan trọng về Dự thảo Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Tại đây, bà nhấn mạnh sự cần thiết của việc thiết kế điều khoản riêng cho cơ chế thí điểm thuê tổng giám đốc.

"Khi thực hiện cơ chế thuê, chúng ta có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, hay thời gian giữ chức vụ. Điều quan trọng là người được lựa chọn phải có năng lực quản trị và sản phẩm cụ thể," Phó Thủ tướng phát biểu. Bà cũng lưu ý rằng, một khi đã trao quyền, cần đảm bảo tính thực chất, tránh đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến để không làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

—

Đổi mới đánh giá và kiểm soát quyền lực

Về vấn đề đánh giá và xếp loại hàng năm, Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới theo hướng cho phép doanh nghiệp áp dụng các phương thức tiên tiến như KPI, thay vì duy trì cơ chế đánh giá hành chính cũ. Đồng thời, Dự thảo cần bổ sung cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch, và phòng ngừa xung đột lợi ích.

"Trong trường hợp xảy ra rủi ro do nguyên nhân khách quan, cần quy định rõ ràng để bảo vệ người thực thi, tạo tâm lý yên tâm cho họ trong quá trình đổi mới," bà nhấn mạnh.

Tầm quan trọng của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế

Tính đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản khổng lồ lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Theo số liệu năm 2024, các doanh nghiệp này đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước. Đồng thời, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.

Mục tiêu chuyển đổi sang quản trị hiện đại

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhắc lại tinh thần cốt lõi khi xây dựng Dự thảo Nghị định là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển và quản trị hiện đại. Mục tiêu đến năm 2030 là tất cả các tập đoàn và tổng công ty nhà nước sẽ áp dụng nguyên tắc quản trị theo chuẩn mực OECD, tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu về quản trị doanh nghiệp.

Phân cấp và phân quyền rõ ràng

Việc phân cấp và phân quyền cần được đẩy mạnh, gắn với việc phân định rạch ròi thẩm quyền bổ nhiệm giữa Thủ tướng, cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp, đảm bảo không có sự chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm. Phó Thủ tướng lưu ý tập trung vào hai chức danh then chốt là chủ tịch hội đồng thành viên và tổng giám đốc, những vị trí có vai trò quyết định trong hoạch định chiến lược và tổ chức điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh cơ chế phân cấp rõ ràng, văn bản cần quy định cụ thể các trường hợp "cần thiết, cấp bách" để cơ quan có thẩm quyền có thể bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức và thực hiện quy trình cán bộ. Quy định này nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành, đáp ứng yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn cụ thể.

Tiến độ hoàn thiện Dự thảo

Bộ Nội vụ đã được giao nhiệm vụ hoàn thiện Dự thảo theo trình tự rút gọn và trình Chính phủ trong tháng 3. Đây là một bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách toàn diện hệ thống quản lý doanh nghiệp nhà nước, hướng tới hiệu quả và minh bạch hơn.