Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 21/2026/TT-BCT ngày 28/4/2026, chính thức bãi bỏ một phần khoản 2 Điều 1 của Thông tư số 18/2025/TT-BCT về kinh doanh xăng dầu. Cụ thể, cụm từ "dầu hỏa" tại khoản 2 Điều 1 của Thông tư 18/2025/TT-BCT ngày 13/3/2025 sẽ bị loại bỏ, và thông tư mới có hiệu lực từ ngày 29/4/2026. Điều này đồng nghĩa với việc từ ngày mai, dầu hỏa không còn nằm trong phạm vi điều chỉnh của các quyết định điều hành giá xăng dầu định kỳ.
Căn cứ pháp lý và mục đích ban hành
Thông tư số 21 được xây dựng dựa trên Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH13 (đã sửa đổi, bổ sung) cùng các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương như Nghị định số 40/2025/NĐ-CP và các văn bản liên quan. Ngoài ra, căn cứ pháp lý còn bao gồm Nghị định số 83/2014/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung) về kinh doanh xăng dầu. Mục đích của việc ban hành thông tư này là thực hiện Kết luận số 14-KL/TW ngày 20/3/2026 của Bộ Chính trị về bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu trong bối cảnh thị trường biến động.
Thực tế tiêu thụ dầu hỏa giảm mạnh
Trên thực tế, trong các kỳ điều hành gần đây, dầu hỏa đã không còn xuất hiện trong danh mục mặt hàng được liên bộ Công Thương - Tài chính công bố giá cơ sở. Nguyên nhân là do trước đó, Bộ Công Thương đã ban hành quyết định tạm ngừng công bố giá cơ sở đối với mặt hàng này đến ngày 28/4. Lý giải về quyết định này, Bộ Công Thương cho biết dầu hỏa hiện không còn là mặt hàng tiêu dùng phổ biến. Sản lượng tiêu thụ rất thấp, chỉ chiếm khoảng 0,25% tổng tiêu thụ xăng dầu, chủ yếu phục vụ một số mục đích đặc thù trong công nghiệp. Nhu cầu trong dân sinh như thắp sáng, đun nấu đã giảm mạnh do được thay thế bởi điện và các nhiên liệu khác.
Phù hợp với quy định pháp luật
Về mặt pháp lý, Bộ Công Thương khẳng định các quy định hiện hành chỉ xác định danh mục mặt hàng xăng dầu, còn khái niệm "mặt hàng tiêu dùng phổ biến" dùng trong điều hành giá không phải là danh mục cứng bắt buộc. Do đó, việc tạm ngưng hiệu lực quy định coi dầu hỏa là mặt hàng tiêu dùng phổ biến là phù hợp thẩm quyền và không trái pháp luật.
Tránh tác động không cần thiết đến giá cả
Trong bối cảnh thực hiện các nghị quyết của Chính phủ, nếu tiếp tục coi dầu hỏa là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, khi giá mặt hàng này biến động mạnh (có thời điểm tăng trên 15%) sẽ kích hoạt cơ chế điều hành giá xăng dầu, dẫn đến điều chỉnh giá các mặt hàng thiết yếu khác như xăng và dầu diesel. Điều này có thể gây tác động không cần thiết đến mặt bằng giá, lạm phát và hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy, việc tạm ngưng hiệu lực đối với dầu hỏa là giải pháp kịp thời, cần thiết, giúp điều hành giá xăng dầu linh hoạt, sát thực tiễn.
Tình hình giá xăng dầu hiện nay
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu ở Việt Nam đã trải qua 18 kỳ điều hành, với xu hướng tăng trong tháng 3 và giảm từ đầu tháng 4. Hiện nay, mỗi lít xăng RON95-III cao hơn gần 2.730 đồng, còn dầu diesel cao hơn khoảng 7.420 đồng so với cuối tháng 2. Ở kỳ điều hành gần nhất áp dụng từ 15 giờ ngày 23/4, liên bộ Công Thương - Tài chính quyết định trích lập 400 đồng/lít đối với dầu diesel và 400 đồng/kg đối với dầu mazut; không chi quỹ đối với tất cả các mặt hàng xăng dầu. Giá xăng E5RON 92 ở mức 21.834 đồng/lít, xăng RON 95 là 22.880 đồng/lít, dầu diesel 26.697 đồng/lít và dầu mazut 18.811 đồng/kg.
