Hàng nghìn container sầu riêng đang ùn ứ tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc, chờ đợi kiểm định chất lượng trước khi xuất khẩu sang Trung Quốc. Tình trạng này kéo dài nhiều ngày qua, gây áp lực lớn lên các chủ hàng khi chi phí lưu container, bảo quản lạnh và nguy cơ hư hỏng trái cây tăng cao.
Nguyên nhân ùn ứ container sầu riêng
Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, nguyên nhân chính dẫn đến ùn ứ là do quy trình kiểm định chất lượng sầu riêng tại cửa khẩu diễn ra chậm. Lực lượng kiểm dịch thực vật có hạn chế về nhân sự và trang thiết bị, trong khi lượng container đổ về tăng đột biến từ đầu vụ thu hoạch.
Một chủ hàng tại Lạng Sơn chia sẻ: "Chúng tôi phải chờ 3-4 ngày mới đến lượt kiểm định. Mỗi ngày trôi qua, chi phí lưu bãi, điện cho container lạnh tiêu tốn hàng triệu đồng. Nếu chờ lâu hơn, sầu riêng có thể chín quá, không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu".
Áp lực với chủ hàng vẫn lớn
Không chỉ chi phí tăng, các chủ hàng còn đối mặt với rủi ro mất thị trường. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất của Việt Nam, với yêu cầu khắt khe về chất lượng và thời gian giao hàng. Việc chậm trễ có thể khiến đối tác hủy đơn hàng hoặc giảm giá mua.
Ông Nguyễn Văn A, một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng tại Đắk Lắk, cho biết: "Hiện tại, mỗi container sầu riêng có giá trị từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng. Nếu không được kiểm định kịp thời, nguy cơ thiệt hại rất lớn. Chúng tôi đề nghị cơ quan chức năng tăng cường nhân lực kiểm dịch, mở thêm làn kiểm tra để giảm ùn tắc".
Giải pháp nào cho tình trạng này?
Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã yêu cầu các cửa khẩu tăng cường nhân sự, làm thêm giờ để đẩy nhanh tiến độ kiểm định. Đồng thời, khuyến cáo doanh nghiệp chủ động đăng ký lịch kiểm tra trực tuyến, tránh tập trung vào cùng thời điểm.
Về lâu dài, cần đầu tư hệ thống kiểm định hiện đại, áp dụng công nghệ để rút ngắn thời gian kiểm tra. Các hiệp hội ngành hàng cũng đề xuất xây dựng vùng trồng đạt chuẩn, giảm tỷ lệ mẫu kiểm tra ngẫu nhiên.
Dù vậy, trong ngắn hạn, áp lực với các chủ hàng sầu riêng vẫn rất lớn. Họ phải chấp nhận chi phí tăng thêm và rủi ro trong khi chờ đợi hệ thống được cải thiện.
