Giữa những ngày đầu mùa vải chín sớm, con đường dẫn vào thôn Thái Hòa, xã Phúc Hòa, tỉnh Bắc Ninh trở nên đông đúc. Ô tô nối đuôi nhau đỗ kín ven đường, từng tốp du khách háo hức tìm đến một "báu vật" đặc biệt của vùng đất vải thiều: cây vải tổ hơn 100 năm tuổi.
Cây vải tổ hơn 100 năm tuổi gây ấn tượng mạnh
Đứng dưới tán cây rộng như chiếc ô khổng lồ, nhiều người không giấu được sự ngỡ ngàng. Thân cây xù xì, to đến mức 3-4 người ôm mới xuể. Những chùm vải đỏ hồng sai trĩu cành, phủ kín từ gốc tới ngọn. Chị Trịnh Thị Lan, ở phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh, chia sẻ: "Dù đã nhiều lần ăn vải thiều Phúc Hòa nhưng đây là lần đầu tôi tận mắt thấy cây vải trăm năm tuổi nổi tiếng. Nhìn ngoài đời còn ấn tượng hơn trên mạng xã hội. Cây rất lớn, quả dày đặc. Tôi bất ngờ vì một cây vải có thể tồn tại hơn 100 năm mà năm nào cũng sai quả như vậy."
Chủ nhân của cây vải đặc biệt này là anh Dương Đức Chung. Nhắc đến cây vải tổ, anh Chung tự hào nói đó là "gia tài" mà ông nội để lại. "Từ khi tôi còn nhỏ đã thấy cây vải đứng sừng sững giữa vườn. Đến nay cây cao hơn 14 m, tán rộng khoảng 30 m," anh Chung kể.
Đặc điểm và giá trị của cây vải tổ
Theo anh Chung, cây thuộc giống vải sớm U Hồng, một trong những giống vải nổi tiếng của vùng Phúc Hòa. Điều đặc biệt là cây chưa từng mất mùa. Năm nay cây cho khoảng 6 tạ quả, trung bình mỗi năm đạt khoảng 5 tạ. Quả vải của cây tổ ngon, ngọt hơn những cây khác trong vườn, hạt nhỏ, cùi dày. Việc chăm sóc cây không quá đặc biệt, gia đình vẫn chăm bón theo quy trình thông thường. Khó khăn lớn nhất là cây quá cao nên việc thu hoạch quả trên ngọn khá vất vả.
Điểm check-in nổi tiếng mùa hè
Không chỉ là cây ăn quả, cây vải tổ đã trở thành điểm check-in nổi tiếng mỗi mùa hè. Những ngày cao điểm, gia đình anh Chung đón hơn 1.000 lượt khách đến tham quan, chụp ảnh. "Từ sáng đến tối đều có khách vào xem cây. Trung bình mỗi ngày khoảng 600-700 người. Có hôm tối muộn vẫn có đoàn khách nơi xa đến," anh Chung cho biết.
Theo UBND xã Phúc Hòa, đây là cây vải lâu năm nhất tỉnh Bắc Ninh, có tuổi đời hơn 100 năm. Cây có nguồn gốc từ tỉnh Hải Dương cũ, nay thuộc thành phố Hải Phòng, sau đó được đưa về trồng tại Phúc Hòa và sinh trưởng bền bỉ cho tới hôm nay.
Đấu giá quyền khai thác quả cây vải tổ
Sức hút của cây vải tổ không chỉ nằm ở tuổi đời hiếm có mà còn ở giá trị thương hiệu cho vùng vải thiều Phúc Hòa. Năm nay, xã Phúc Hòa lần đầu tiên tổ chức đấu giá quyền khai thác quả cây vải tổ của gia đình anh Dương Đức Chung. Buổi đấu giá diễn ra sôi động với gần 20 tổ chức, cá nhân tham gia. Mức giá khởi điểm 50 triệu đồng, sau đó được đẩy lên cao. Kết quả, một doanh nghiệp tại Bắc Ninh đã đấu giá thành công với mức 100 triệu đồng. Con số này khiến nhiều người bất ngờ bởi sản lượng chỉ khoảng vài tạ quả. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, giá trị lớn nhất nằm ở ý nghĩa quảng bá thương hiệu.
Việc đấu giá quyền khai thác cây vải tổ được xem là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại, tiêu thụ vải thiều Phúc Hòa năm 2026, góp phần nâng tầm thương hiệu, thu hút khách du lịch và tạo hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ.
Dưới tán cây cổ thụ đỏ rực quả chín, dòng người vẫn tiếp tục tìm về. Không chỉ để ngắm một cây vải đặc biệt, mà còn để cảm nhận sức sống bền bỉ của một "chứng nhân" hơn thế kỷ gắn bó với vùng đất vải thiều Phúc Hòa.
