Chỉ còn vài ngày nữa là cả nước chính thức chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10, nhưng băn khoăn lớn nhất của người tiêu dùng vẫn là giá cả. Hiện tại, giá xăng E10 chỉ thấp hơn xăng khoáng khoảng 500 đồng/lít, một mức chênh lệch quá khiêm tốn, không đủ sức hấp dẫn để người dân tự nguyện chuyển đổi, dù lợi ích của loại nhiên liệu này là không thể phủ nhận.
Ngược lại, xăng sinh học có tỷ lệ hao hụt cao hơn so với xăng khoáng, và khoảng 10% số xe đang lưu hành là xe cũ, khó thích nghi với loại xăng này. Để sử dụng, chủ xe phải thực hiện các thao tác kỹ thuật tốn kém. Nếu giá xăng E10 hấp dẫn hơn, chẳng hạn thấp hơn vài nghìn đồng mỗi lít, việc chuyển đổi sẽ diễn ra thuận lợi, vui vẻ và nhiệt tình hơn, giảm bớt lo lắng cho người dân.
Các cơ quan chức năng hiểu rõ điều này. Trước ngày phổ cập xăng E10 khoảng nửa tháng, Bộ Công thương đã đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường nhằm tăng sức hấp dẫn và khuyến khích người dân sử dụng. Nếu đề xuất được thông qua sớm, nó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho bước khởi động chuyển đổi sang xăng sinh học tại Việt Nam. Bài học từ xăng E5 cho thấy, do giá chưa hấp dẫn, loại xăng này khởi đầu tốt nhưng dần teo tóp và gần như biến mất khỏi thị trường.
Giảm thuế, phí có thể làm hụt thu ngân sách ở giai đoạn đầu, nhưng lợi ích mang lại lớn hơn nhiều. Thứ nhất, chuyển sang xăng sinh học giúp Việt Nam chủ động nguồn cung nhiên liệu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thế giới biến động khó lường. Các cuộc chiến ở Trung Đông từng gây sốc xăng dầu, ảnh hưởng nặng nề đến thị trường nhiên liệu, hàng không và kinh tế toàn cầu. Gần một thập kỷ qua, cứ 1-2 năm thị trường xăng dầu lại biến động. Do đó, chuyển sang xăng sinh học là cần thiết và cấp thiết để tăng sức chống chịu cho thị trường nội địa.
Thứ hai, lợi ích về môi trường. Xăng sinh học có hàm lượng phát thải carbon ròng thấp hơn xăng khoáng, góp phần giảm phát thải, mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài và thực hiện cam kết của Việt Nam đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ethanol trong xăng sinh học được sản xuất từ nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô, mía, không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia mà còn thúc đẩy phát triển các ngành này. Rõ ràng, lợi ích của xăng sinh học rất lớn.
Nếu đề xuất giảm thuế, phí được thông qua sớm và giá xăng E10 trở nên hấp dẫn hơn khi triển khai đại trà vào đầu tháng 6 tới, thị trường nhiên liệu Việt Nam sẽ khởi động giai đoạn mới thuận lợi, tạo đà cho việc nghiên cứu và đưa vào sử dụng các loại xăng sinh học E15, E20 trong tương lai.
