Nhiều hộ gia đình tại Việt Nam đã đầu tư hàng trăm triệu đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ, với hy vọng giảm đáng kể hóa đơn tiền điện hàng tháng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người vẫn phải đau đầu vì hóa đơn chưa giảm như kỳ vọng, thậm chí còn tăng cao hơn trước.
Chi phí đầu tư lớn, hiệu quả chưa rõ ràng
Theo khảo sát, một hệ thống điện mặt trời áp mái kết hợp pin lưu trữ có công suất 3-5 kWp thường có giá từ 120 đến 170 triệu đồng. Đây là số tiền không nhỏ đối với đa số gia đình. Nhiều người kỳ vọng sau khi lắp đặt, họ sẽ tiết kiệm được 70-80% tiền điện mỗi tháng. Tuy nhiên, trên thực tế, mức tiết kiệm chỉ dao động từ 20-30%, thậm chí có trường hợp hóa đơn không thay đổi hoặc tăng nhẹ.
Nguyên nhân vì đâu?
Có nhiều lý do khiến hệ thống điện mặt trời kèm pin lưu trữ không đạt hiệu quả như mong đợi. Thứ nhất, dung lượng pin lưu trữ thường không đủ lớn để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện vào ban đêm hoặc những ngày nhiều mây. Thứ hai, giá điện sinh hoạt tại Việt Nam hiện ở mức thấp so với nhiều nước, khiến thời gian hoàn vốn kéo dài. Thứ ba, việc bảo trì, bảo dưỡng pin lưu trữ cũng phát sinh chi phí đáng kể.
Bài toán kinh tế chưa có lời giải
Anh Nguyễn Văn A (Hà Nội) chia sẻ: "Tôi đầu tư 150 triệu đồng lắp hệ thống điện mặt trời 4 kWp kèm pin lưu trữ 5 kWh. Sau 6 tháng sử dụng, hóa đơn tiền điện chỉ giảm khoảng 25%. Tính ra, phải mất hơn 10 năm mới hoàn vốn, trong khi tuổi thọ pin chỉ khoảng 5-7 năm." Tương tự, chị Trần Thị B (TP.HCM) cho biết: "Gia đình tôi dùng nhiều thiết bị điện vào ban đêm, pin lưu trữ nhanh hết, phải mua thêm điện lưới. Hóa đơn vẫn cao ngất ngưởng."
Giải pháp nào cho người tiêu dùng?
Các chuyên gia khuyến cáo, trước khi quyết định lắp đặt hệ thống điện mặt trời kèm pin lưu trữ, người dân cần tính toán kỹ nhu cầu sử dụng điện, khả năng tài chính và thời gian hoàn vốn. Nên lựa chọn các đơn vị cung cấp uy tín, có chính sách bảo hành rõ ràng. Ngoài ra, có thể cân nhắc các giải pháp tiết kiệm điện khác như sử dụng thiết bị inverter, bóng đèn LED, điều chỉnh thói quen sinh hoạt để giảm hóa đơn hiệu quả hơn.
Trong bối cảnh giá điện có xu hướng tăng, điện mặt trời vẫn là một hướng đi tiềm năng. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần tỉnh táo, tránh chạy theo phong trào mà không tính toán kỹ lưỡng, để tránh "tiền mất tật mang".
