Sáng ngày 4/4, Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính đã chính thức công bố báo cáo chi tiết về chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) cho năm 2025. Chỉ số này là một thước đo tương đối, được biểu thị bằng phần trăm, nhằm phản ánh sự chênh lệch về giá cả hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng thiết yếu hàng ngày giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cũng như giữa các vùng kinh tế - xã hội khác nhau trong một khoảng thời gian cụ thể, thường là một năm.
Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu về chi phí sinh hoạt
Theo phân tích theo vùng kinh tế - xã hội, vùng Đồng bằng sông Hồng một lần nữa khẳng định vị thế là khu vực có mức giá sinh hoạt đắt đỏ nhất trên toàn quốc. Vị trí thứ hai thuộc về vùng Đông Nam Bộ, cho thấy sự tập trung chi phí cao tại các trung tâm kinh tế trọng điểm.
Chỉ số SCOLI cụ thể của các vùng
Năm 2025, lấy vùng Đồng bằng sông Hồng làm mốc chuẩn với SCOLI = 100%, các vùng còn lại có chỉ số như sau:
- Vùng Đông Nam Bộ đạt 98,88%.
- Vùng Trung du và miền núi phía Bắc ở mức 98,63%.
- Vùng Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên đạt 96,59%.
- Vùng Bắc Trung Bộ có chỉ số 96,11%.
- Vùng Đồng bằng sông Cửu Long thấp nhất với 95,11%.
Khoảng cách chênh lệch giữa vùng có giá cao nhất và thấp nhất là 4,89 điểm phần trăm, điều này cho thấy sự khác biệt về chi phí sinh hoạt giữa các vùng không quá lớn, phản ánh sự ổn định tương đối trên phạm vi cả nước.
Nguyên nhân khiến Đồng bằng sông Hồng đắt đỏ
Cục Thống kê đã đưa ra nhiều lý giải cho việc Đồng bằng sông Hồng duy trì vị trí dẫn đầu về giá sinh hoạt. Đây là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, đóng vai trò là trung tâm chính trị và hành chính quốc gia với hạt nhân là thủ đô Hà Nội. Khu vực này cũng là đầu mối giao thương quan trọng, kết nối các tỉnh phía Bắc và quốc tế thông qua hệ thống hạ tầng giao thông khá đồng bộ và phát triển.
"Nền kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng là những yếu tố chính khiến mặt bằng giá sinh hoạt luôn duy trì ở mức cao," đại diện Cục Thống kê nhấn mạnh.
Ngoài ra, cơ cấu tiêu dùng của người dân trong vùng này tập trung nhiều vào các nhóm dịch vụ như thuê nhà ở, chăm sóc y tế, giáo dục và ăn uống ngoài gia đình. Giá nhà đất tại Hà Nội và các đô thị trung tâm liên tục tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu rất lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt chung cũng tăng theo. Bên cạnh đó, chi phí cho các dịch vụ giáo dục và y tế chất lượng cao tập trung chủ yếu tại khu vực này cũng góp phần đẩy chỉ số SCOLI của vùng Đồng bằng sông Hồng lên cao hơn so với các vùng khác.
Đồng thời, các chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn đều ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, từ đó tác động trực tiếp đến mặt bằng giá tiêu dùng của người dân trong vùng.
Vĩnh Long là địa phương có giá sinh hoạt thấp nhất
Xét theo từng địa phương cụ thể, Hà Nội tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với mức giá đắt đỏ nhất cả nước trong năm 2025. Quảng Ninh đứng thứ hai với chỉ số SCOLI bằng 98,56% so với Hà Nội, tiếp theo là Hải Phòng với 98,43%. Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ tư với chỉ số đạt 97,96%, và Đà Nẵng đứng thứ năm với 97,89%.
Trong chiều ngược lại, Vĩnh Long nổi lên là địa phương có chỉ số SCOLI năm 2025 thấp nhất toàn quốc, chỉ bằng 91,47% so với Hà Nội. Giá bình quân các nhóm hàng hóa của Vĩnh Long khi so với Hà Nội dao động trong khoảng từ 75,79% đến 114,99%. Gia Lai là địa phương có mức giá thấp thứ hai với chỉ số SCOLI đạt 92,62%, và Cà Mau đứng thứ ba với 92,97%.
Ý nghĩa của báo cáo SCOLI 2025
Cục Thống kê chỉ ra rằng, chỉ số SCOLI năm 2025 cho thấy mức chênh lệch giá giữa các vùng và địa phương không quá lớn. Mức giá cao thường tập trung chủ yếu tại các trung tâm kinh tế lớn, nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu tiêu dùng cao. Trong khi đó, các địa phương có lợi thế về nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào và chi phí sinh hoạt thấp hơn thường duy trì được mức giá thấp hơn.
Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống phân phối, logistics và đặc biệt là thương mại điện tử trong thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính minh bạch của thị trường, tăng cường cạnh tranh và rút ngắn khoảng cách giá cả giữa các khu vực khác nhau. Điều này phản ánh hiệu quả của công tác điều hành giá cả, đảm bảo cân đối cung - cầu đối với các mặt hàng thiết yếu và góp phần ổn định mặt bằng giá trên phạm vi toàn quốc một cách đáng kể.
