Ngành nông nghiệp Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị, nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, khẳng định vị thế trên thị trường thế giới. Đây là mục tiêu trọng tâm trong chiến lược tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, với tầm nhìn đến năm 2030.
Chuyển đổi tư duy sản xuất
Theo các chuyên gia, việc phát triển nông sản theo chuỗi giá trị không chỉ giúp tăng giá trị sản phẩm mà còn tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Điều này đòi hỏi sự thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường làm định hướng.
Nhiều địa phương đã áp dụng thành công mô hình hợp tác xã kiểu mới, liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Nhờ đó, năng suất và chất lượng nông sản được nâng lên rõ rệt, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.
Kết quả ấn tượng
Kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt Nam trong những năm gần đây liên tục tăng trưởng, đạt kỷ lục hơn 50 tỷ USD vào năm 2023. Các mặt hàng chủ lực như gạo, cà phê, trái cây, thủy sản đã có mặt tại hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đặc biệt, nhiều sản phẩm đã xây dựng được thương hiệu mạnh như gạo ST25, cà phê Buôn Ma Thuột, thanh long Bình Thuận.
Không chỉ dừng lại ở số lượng, chất lượng nông sản ngày càng được cải thiện, với tỷ lệ sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ tăng cao. Điều này giúp nông sản Việt Nam cạnh tranh sòng phẳng với các nước xuất khẩu lớn trên thế giới.
Thách thức và giải pháp
Bên cạnh những thành tựu, ngành nông nghiệp vẫn đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, chi phí logistics cao, yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Để vượt qua, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân.
Các chuyên gia đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, phát triển thương hiệu quốc gia cho nông sản, và tăng cường xúc tiến thương mại. Đồng thời, cần hoàn thiện thể chế, chính sách để thu hút đầu tư vào chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng.
Với chiến lược đúng đắn và sự nỗ lực của toàn ngành, nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể nâng tầm vị thế trên bản đồ nông sản thế giới, trở thành điểm sáng về phát triển nông nghiệp bền vững.
