Đầu năm 2026, những sản phẩm mật dừa nước hữu cơ đầu tiên của Cần Giờ (TP.HCM) chính thức được xuất khẩu sang Mỹ với thương hiệu Vietnipa (Công ty CP Dừa nước Việt Nam). Sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế khắt khe như USDA Organic của Mỹ, EU Organic của châu Âu và JAS Organic của Nhật Bản. Trước đó, Vietnipa đã đạt nhiều danh hiệu trong nước như OCOP 4 sao TP.HCM, Hàng Việt Nam chất lượng cao và Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.
Quy trình 'massage cuống dừa' độc đáo
Hiện nay, Vietnipa phát triển 5 dòng sản phẩm hữu cơ từ tinh chất cuống dừa nước: mật dừa nước cô đặc, đường dừa nước, nước màu, mật dừa nước tươi đóng lon và nước tương mật dừa nước. Nguyên liệu không phải từ cơm hay nước dừa mà từ mật tiết ra từ cuống dừa sau khi cắt buồng, trong khoảng 30 ngày. Mỗi cuống cho khoảng 1 lít mật/ngày, tổng cộng 30 lít trong chu kỳ khai thác.
Để có mật chất lượng cao, trước thu hoạch 30 ngày, người dân thực hiện công đoạn "massage cuống dừa": dùng búa bọc vải gõ đều lên từng cuống để kích thích dòng mật. Anh Phan Minh Tiến, Tổng giám đốc Vietnipa, cho biết: "Người làm nghề phải biết đọc và hiểu từng cuống dừa nước để quyết định tác động mạnh hay nhẹ, trong 5 phút hay lâu hơn." Sau khi xử lý, cuống được cắt và bọc kín thu mật. Hằng ngày, người dân len lỏi trong rừng ngập mặn thu hoạch thủ công, không chặt hạ cây, bảo tồn hệ sinh thái.
Khởi nghiệp từ nỗi trăn trở với cây dừa nước
Phan Minh Tiến, kỹ sư hóa học tốt nghiệp Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, từng làm việc tại PV Gas Cà Mau và Xi măng Holcim. Anh chia sẻ: "Sinh ra và lớn lên ở Cần Giờ, tôi thấy đời sống người dân còn khó khăn, dừa nước chỉ bán tươi hoặc làm nước giải khát, giá trị thấp. Điều đó luôn dằn vặt tôi." Anh nhận ra mật từ cuống dừa nước giàu khoáng chất, có tiềm năng thương mại lớn, từ đó xây dựng chuỗi giá trị mới.
Những ngày đầu, anh được Thành đoàn TP.HCM hỗ trợ vốn vay ưu đãi, Sở Công thương hỗ trợ quảng bá và kết nối tiêu thụ. "Những nguồn lực đó tiếp thêm động lực để tôi phát triển ý tưởng. Mục tiêu không chỉ kinh doanh mà còn tạo việc làm, nâng cao giá trị sản vật quê hương", anh Tiến nói.
Mở rộng thị trường quốc tế
Cách đây 3 năm, vùng nguyên liệu dừa nước Cần Giờ được chứng nhận hữu cơ. Vietnipa đặt mục tiêu mở rộng diện tích, nâng công suất khai thác lên 100 tấn/năm. Doanh nghiệp đã xây dựng mạng lưới 30 cửa hàng và đại lý tại Mỹ, đồng thời xúc tiến thương mại với Canada, Úc, Trung Quốc và Nhật Bản. Sản phẩm mới như mật dừa nước tươi đóng lon hướng đến trở thành thức uống hữu cơ, giàu khoáng chất, tiêu biểu của TP.HCM.
Anh Tiến nhấn mạnh: "Nếu trước đây lá và trái dừa nước chỉ mang lại thu nhập khiêm tốn, thì ứng dụng khoa học công nghệ đã mở ra sản phẩm mới có giá trị cao hơn gấp nhiều lần. Khi khoa học công nghệ được đưa vào sản xuất, tài nguyên bản địa tưởng chừng bình thường có thể trở thành sản phẩm mang giá trị toàn cầu."
Công ty TNHH Phát triển Dừa nước Việt Nam (Vietnipa) thành lập tháng 2.2019 tại Cần Giờ. Công ty đạt giải nhì cuộc thi Dự án Khởi nghiệp sáng tạo Thanh niên nông thôn 2019; danh hiệu Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu TP.HCM, Hàng Việt Nam chất lượng cao, OCOP 4 sao; chứng nhận ISO 22000, HACCP và nhiều chứng nhận hữu cơ quốc tế. Mục tiêu đến năm 2030 trở thành thương hiệu hàng đầu thế giới về sản phẩm từ dừa nước.
