Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Cuba đang ngày càng trầm trọng dưới sức ép và các biện pháp trừng phạt từ Mỹ, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho ngành hàng không và toàn bộ nền kinh tế.
Tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay
Theo thông tin từ một quan chức của một hãng hàng không châu Âu trao đổi với Hãng tin AFP, Cuba đã chính thức thông báo với các hãng đang khai thác đường bay tới nước này rằng, kể từ nửa đêm và rạng sáng ngày 10-2, máy bay sẽ không thể tiếp nhiên liệu tại các sân bay Cuba. Điều này đồng nghĩa với việc các chuyến bay đường dài khởi hành từ Cuba sẽ phải hạ cánh tại một điểm trung gian sau khi rời đảo để tiếp thêm nhiên liệu.
Sân bay quốc tế José Martí hết nhiên liệu
Sân bay quốc tế José Martí, lớn nhất Cuba, đã thông báo hiện không còn nhiên liệu phản lực Jet A-1 - loại nhiên liệu tiêu chuẩn cho máy bay thương mại. Thông báo này có hiệu lực từ ngày 10-2 và dự kiến kéo dài ít nhất đến ngày 11-3, gây ra sự gián đoạn đáng kể cho hoạt động hàng không.
Phản ứng của các hãng hàng không
Hãng Air France đã xác nhận rằng các chuyến bay của họ sẽ dừng tại một địa điểm khác trong khu vực Caribe để tiếp nhiên liệu, nhằm tránh gián đoạn hoạt động khai thác. Việc thiếu nhiên liệu Jet A-1 buộc các hãng hàng không phải áp dụng các biện pháp thay thế, chẳng hạn như mang thêm nhiên liệu từ sân bay khởi hành, dừng tại nước thứ ba để tiếp nhiên liệu, hoặc thậm chí hủy chuyến.
Những phương án này không chỉ làm đội chi phí khai thác mà còn kéo dài thời gian bay, khiến việc duy trì các đường bay thường lệ trở nên kém khả thi hơn bao giờ hết.
Tác động lan rộng
Tác động của cuộc khủng hoảng không chỉ giới hạn ở các chuyến bay thương mại mà còn lan sang các lĩnh vực khác như hàng không thuê chuyến, vận tải hàng hóa và hàng không doanh nghiệp. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến các tuyến kết nối quan trọng giữa Cuba với Mỹ, châu Âu và Mỹ Latin, làm suy yếu giao thương và du lịch.
Nguyên nhân sâu xa
Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay bắt nguồn từ việc Washington ra lệnh ngừng các chuyến giao dầu từ Venezuela cho Cuba, sau khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào đầu tháng 1. Mỹ cũng gia tăng sức ép với Cuba bằng các biện pháp trừng phạt mới, trong đó Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh cho phép áp thuế đối với các quốc gia bán dầu cho quốc đảo này.
Ông Trump cho biết Mexico, nước đã cung cấp dầu cho Cuba từ năm 2023, sẽ phải dừng việc này nếu không muốn đối mặt với thuế quan của Mỹ, làm trầm trọng thêm tình hình thiếu hụt năng lượng.
Biện pháp khẩn cấp của Chính phủ Cuba
Trước tình hình thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, Chính phủ Cuba đã công bố hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện và nhiên liệu. Các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" bao gồm:
- Áp dụng tuần làm việc bốn ngày đối với doanh nghiệp nhà nước.
- Hạn chế bán nhiên liệu cho người dân và doanh nghiệp.
- Cắt giảm dịch vụ xe buýt và tàu hỏa liên tỉnh.
- Đóng cửa một số cơ sở du lịch để tiết kiệm năng lượng.
Ngoài ra, thời lượng học tại các trường phổ thông được rút ngắn, trong khi các trường đại học nới lỏng yêu cầu học trực tiếp để giảm thiểu tác động đến giáo dục.
Nguy cơ mất điện diện rộng
Tình trạng thiếu dầu đang đe dọa đẩy Cuba vào nguy cơ mất điện diện rộng, khi các nhà máy điện chật vật duy trì hoạt động. Havana cáo buộc Washington tìm cách "bóp nghẹt" nền kinh tế Cuba, trong bối cảnh mất điện và thiếu nhiên liệu vốn đã thường xuyên trong những năm gần đây nay càng trở nên trầm trọng hơn.
Lập trường của Chủ tịch Cuba
Trong khi đó, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel khẳng định Havana sẵn sàng đối thoại với Mỹ, song nhấn mạnh không chấp nhận đàm phán dưới sức ép. Ông tuyên bố rằng Cuba sẽ chỉ tham gia đối thoại trên cơ sở bình đẳng và không chịu bất kỳ sức ép nào từ bên ngoài.
Giữa cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng đang đẩy đất nước đến nguy cơ mất điện diện rộng, Chủ tịch Cuba tiếp tục khẳng định tinh thần "không sụp đổ", đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ để vượt qua thách thức này.
