Dự trữ xăng dầu Việt Nam tăng mạnh từ 15 lên 26 ngày
Tại phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội sáng ngày 10/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã công bố thông tin quan trọng: mức dự trữ xăng dầu của Việt Nam đã tăng từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày. Ông khẳng định sẽ tiếp tục nâng cao con số này để duy trì nguồn cung trong nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông đã tạo ra cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất từ trước đến nay, tác động sâu sắc đến nguồn cung của thế giới, trong đó có Việt Nam. Ông phân tích: "Chúng ta làm chủ được khoảng 70% từ hai nhà máy lọc dầu Dung Quất (hơn 30%) và Nghi Sơn (40%), còn 30% dựa vào nhập khẩu. Nhập khẩu chủ yếu từ các nước ASEAN, song các nước này cũng đều phải mua dầu thô từ Trung Đông. Như vậy, tính cả nhập dầu thô và xăng dầu thì chúng ta phải nhập khẩu tới 70% và phụ thuộc vào Trung Đông".
Chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo cấp cao
Trong bối cảnh khó khăn về dự trữ quốc gia cả về số lượng và chủng loại, Bộ trưởng cho biết Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng đã có chỉ đạo rất quyết liệt với mục tiêu số một là đảm bảo an ninh năng lượng. An ninh năng lượng được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: đủ nguồn cung, tổ chức để không đứt gãy khi khủng hoảng, và bảo đảm mức tiếp cận của người dân và doanh nghiệp.
Trên cơ sở đó, Việt Nam đã xây dựng một số kịch bản ứng phó:
- Kịch bản cơ sở khi xung đột kết thúc trong 4 tuần.
- Kịch bản '4 tuần cộng 2'.
- Kịch bản dự phòng khi chiến tranh kéo dài hơn 4 tuần.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho hay: "Đến nay cơ bản đang xảy ra theo kịch bản 4 tuần cộng 2. Dựa trên kịch bản như vậy chúng ta đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp".
Đa dạng giải pháp đảm bảo nguồn cung
Về cơ chế, chính sách, Chính phủ đã lập Tổ công tác về an ninh năng lượng, báo cáo các cấp để thông qua một loạt nghị quyết liên quan đến cơ chế điều hành và thuế suất đối với các mặt hàng xăng dầu. Cùng với đó là bảo đảm đủ nguồn cung trong nước, nâng số ngày dự trữ lưu thông đảm bảo đúng yêu cầu của Nghị định 95/2021 và có dự phòng nếu chiến tranh tiếp tục kéo dài.
Theo đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo 2 nhà máy lọc dầu trong nước đảm bảo công suất cao và cơ cấu lại sản phẩm để tăng sản phẩm về năng lượng, giảm các sản phẩm phi năng lượng. Từ đó nâng mức sản xuất xăng dầu trong nước lên.
Bộ trưởng nói thêm: "Đồng thời, phục hồi và đưa vào vận hành các nhà máy ethanol, nhà máy chế biến condensate ở Quảng Ngãi, Đồng Nai với 100% công suất. Chúng ta tự chủ thêm được khoảng 14% nếu sử dụng toàn quốc về E10. Chúng ta cũng thực hiện điều chỉnh thuế để đa dạng nguồn cung từ các khu vực khác ngoài ASEAN".
Quản lý hệ thống phân phối và bình ổn giá
Giải pháp khác được Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề cập là tổ chức triển khai quản lý, kiểm soát hệ thống phân phối. Với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và 17.200 cửa hàng xăng dầu, Bộ trưởng khẳng định đã đảm bảo nguồn cung thông suốt, không bị gián đoạn. Bộ Công Thương cũng đồng thời kiểm soát hành vi găm hàng, đầu cơ.
Đi kèm với đó, Bộ trưởng cho biết đã có các giải pháp bình ổn giá xăng dầu, tránh ảnh hưởng đến mức giá chung và chỉ số CPI, như sử dụng quỹ bình ổn 5.600 tỷ đồng để giữ ổn định giá; chuyển đổi năng lượng và sử dụng, tiết kiệm năng lượng.
Kết quả tích cực và định hướng dài hạn
Bộ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh: "Và cho đến nay, việc xử lý trước những tác động của khủng hoảng đã có kết quả, nâng được số ngày dự trữ từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày và tiếp tục nâng lên nữa, duy trì hoạt động ổn định của các cơ sở sản xuất và nguồn cung trong nước ổn định, không bị đứt gãy".
Tiếp đó là kết quả duy trì được giá xăng dầu (nhất là dầu diesel) ở mức thấp hơn mức bình quân của thế giới (bình quân của thế giới ở khoảng 1,3 USD/lít xăng). Giá xăng dầu trong nước cũng thấp hơn so với các nước có chung biên giới như Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan.
Ngoài ra, Bộ trưởng Hùng khẳng định chúng ta đảm bảo nguồn cung và giữ ổn định thị trường trong khi các nước có nhiều khó khăn. Đơn cử như Lào đóng cửa khoảng 50% cây xăng, Campuchia khoảng 35%, Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp.
Về giải pháp lâu dài để đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, Bộ trưởng Bộ Công Thương nhận định đây là vấn đề rất lớn, cần cập nhật lại chiến lược về năng lượng quốc gia cũng như quy hoạch về năng lượng để đảm bảo tỷ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp từ 43,9% năm 2026 xuống 30% vào năm 2030.
Ông nói thêm: "Rất mong Quốc hội đồng tình để tăng thêm sự điều hành linh hoạt, chủ động cho Chính phủ, Thủ tướng. Cụ thể là ủy hộ dự án Nghị quyết về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay".
