Giá dầu diesel châu Âu tăng vọt, vượt ngưỡng 200 USD/thùng
Vào ngày 2/4 vừa qua, giá dầu diesel tại châu Âu đã chạm mốc hơn 200 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 3/2022 – thời điểm cuộc xung đột Nga-Ukraine bùng nổ. Sự gia tăng này không chỉ là một con số biểu thị mà còn báo hiệu những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế khu vực.
Nguyên nhân và tác động dây chuyền
Theo các chuyên gia, giá dầu diesel dự kiến sẽ còn leo thang, tạo ra hiệu ứng dây chuyền đẩy lạm phát lên cao. Nguyên nhân chính được xác định là sự gián đoạn trong hoạt động thương mại qua eo biển Hormuz – một tuyến đường biển chiến lược. Dầu diesel vẫn là nhiên liệu thiết yếu tại châu Âu, bất chấp sự phát triển của ô-tô điện. Nó được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực:
- Xe tải và máy kéo nông nghiệp
- Xe buýt và máy móc xây dựng
- Tàu thuyền và các phương tiện vận tải khác
FuelsEurope, tổ chức thương mại đại diện cho ngành lọc dầu, cung cấp số liệu cụ thể: năm 2024, dầu diesel chiếm 86% doanh số nhiên liệu vận tải ở Latvia, 73% ở Pháp và 66% ở Đức. Điều này cho thấy sự phụ thuộc nặng nề của châu Âu vào loại nhiên liệu này.
Phụ thuộc vào nhập khẩu và thách thức từ Trung Đông
Liên minh châu Âu (EU) hiện là nhà xuất khẩu ròng xăng, chủ yếu sang Mỹ và châu Phi, nhưng lại phải nhập khẩu dầu diesel. Theo Rystad Energy, công ty nghiên cứu và tư vấn kinh doanh năng lượng từ Na Uy, các quốc gia Trung Đông dự kiến sẽ cung cấp hơn 50% nhu cầu dầu diesel cho châu Âu vào năm 2025. Trong đó, khoảng 30% lượng dầu diesel này được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh xung đột khiến giao thông hàng hải qua eo biển này bị gián đoạn, các nước châu Âu đang phải đối mặt với thách thức lớn trong việc đảm bảo nguồn cung. Họ đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp ứng phó khẩn cấp để giảm thiểu tác động.
Các biện pháp ứng phó của châu Âu
Châu Âu đã khuyến nghị người dân hạn chế đi lại nhằm tiết kiệm năng lượng, nhưng các biện pháp cụ thể hơn cũng đã được triển khai:
- Slovakia đã ra lệnh hạn chế bán dầu diesel trong 30 ngày, đồng thời yêu cầu người nước ngoài phải trả giá cao hơn cho nhiên liệu này.
- Ireland và Tây Ban Nha tạm thời giảm thuế đối với dầu diesel để hỗ trợ người tiêu dùng.
Mới đây, Tây Ban Nha thông báo rằng nước này cùng bốn quốc gia EU khác – bao gồm Áo, Đức, Italy và Bồ Đào Nha – đã kêu gọi đánh thuế vào lợi nhuận bất ngờ của các công ty năng lượng. Mục tiêu là để đối phó với tình trạng giá nhiên liệu tăng cao. Bức thư do Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha Carlos Cuerpo và các đồng nghiệp ký, gửi đến Ủy viên EU phụ trách khí hậu Wopke Hoekstra, nêu rõ: những công ty năng lượng được hưởng lợi từ xung đột ở Trung Đông cần phải giúp giảm bớt gánh nặng cho người tiêu dùng.
Tuy nhiên, bức thư không đề cập cụ thể mức thuế lợi nhuận bất ngờ được đề xuất hoặc danh sách các công ty sẽ bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy các biện pháp vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và cần sự phối hợp chặt chẽ hơn trong EU.
Thông tin trên cho thấy cuộc khủng hoảng giá dầu diesel tại châu Âu không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến an ninh năng lượng và ổn định xã hội. Việc tìm ra giải pháp bền vững là ưu tiên hàng đầu trong thời gian tới.
