Giấc mơ đưa 1 triệu người lên sao Hỏa của Elon Musk được nuôi dưỡng bởi 11 tỷ USD từ dịch vụ Internet vệ tinh Starlink. Sứ mệnh táo bạo này bắt nguồn từ một nghề vô cùng bình dân: bán Wi-Fi.
Tham vọng được nuôi dưỡng bằng dịch vụ Internet
Elon Musk từng phát biểu vào năm 2015: "Cần những gì để xây dựng một thành phố trên sao Hỏa? Chắc chắn là cần cực kỳ nhiều tiền." Ông hiểu rằng chỉ riêng tên lửa không thể đưa SpaceX tới sao Hỏa. Hy vọng duy nhất là phóng hàng ngàn vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất. Một thập kỷ sau, Starlink đang hái ra tiền, đủ để bơm vốn cho gã khổng lồ có tốc độ đốt tiền nhanh như vận tốc ánh sáng.
SpaceX được biết đến với những siêu tên lửa hùng vĩ, nhưng ít ai ngờ rằng tham vọng ngoài vũ trụ lại được nuôi dưỡng bởi một sản phẩm bình dân. Về bản chất, SpaceX đã trở thành một nhà mạng cung cấp dịch vụ Internet kiêm thám hiểm không gian. Bộ định tuyến Wi-Fi của Starlink là sản phẩm chủ lực.
Bản cáo bạch IPO cho thấy giấc mơ thuộc địa hóa sao Hỏa phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán Wi-Fi. Đế chế SpaceX gồm ba mảng: Vũ trụ, AI và Kết nối viễn thông, với Starlink là động cơ chính. Năm ngoái, Starlink mang về 11 tỷ USD, chiếm hơn 60% tổng doanh thu. Đây là mảng kinh doanh giá trị nhất và duy nhất sinh lời của SpaceX. Suốt nhiều năm, Starlink đóng vai trò là bình oxy quyết định sự thành bại của công ty.
Tầm nhìn của Elon Musk
Hồ sơ IPO tiết lộ SpaceX tự mô tả là "động cơ đổi mới sáng tạo tích hợp dọc tham vọng nhất trên và ngoài Trái Đất", với dung lượng thị trường mục tiêu lên tới 29.000 tỷ USD. Gói thù lao của Musk được gắn chặt với việc thiết lập một thuộc địa vĩnh viễn trên sao Hỏa với ít nhất một triệu dân. Tập tài liệu phơi bày bản chất mô hình kinh doanh cốt lõi: Tên lửa SpaceX phóng vệ tinh Starlink, và chính các vệ tinh này là nguồn tài chính giúp phóng thêm tên lửa. Vòng tuần hoàn hoàn hảo đó là tầm nhìn của Musk từ những ngày đầu.
Trước khi trở thành phao cứu sinh tại vùng đất chết không có sóng, Starlink vốn là chiếc phao cứu sinh giải quyết bài toán tiền bạc cho SpaceX. Ở thời điểm đó, SpaceX chỉ là công ty chuyên chở hàng vào quỹ đạo, nhưng công việc đó không đủ chi trả cho việc xây dựng nền văn minh trên hành tinh khác. Bán gói cước Internet không hào nhoáng, nhưng dung lượng thị trường lớn đến mức chỉ cần chiếm một phần nhỏ, doanh thu đã vượt qua ngân sách của NASA.
Sự phát triển bất ngờ của SpaceX
Dấn thân vào cuộc chơi phóng vệ tinh quỹ đạo tầm thấp trước nay là con đường ngắn nhất dẫn đến phá sản. Musk từng phát biểu vào năm 2020: "Mục tiêu của chúng tôi rất đơn giản: lọt vào nhóm những kẻ không bị phá sản." Để đạt được điều đó, các kỹ sư áp dụng "Thuật toán" gồm 5 bước: bớt ngu ngốc, xóa bỏ, tối ưu hóa, tăng tốc và tự động hóa. Ví dụ, khi phát hiện vệ tinh Starlink được thả riêng lẻ, Musk yêu cầu thả toàn bộ cùng lúc. Kết quả hoạt động hoàn hảo. SpaceX giảm được trung bình 59% chi phí sản xuất thiết bị Starlink kể từ năm 2022.
Starlink mới có khoảng 2 triệu thuê bao vào năm 2023, nay đã vượt 10 triệu. Ban đầu Musk mơ về mạng lưới 4.000 vệ tinh, giờ đây họ sở hữu gần 10.000 vệ tinh trên quỹ đạo. Họ mất 5 năm nghiên cứu để phóng những vệ tinh đầu tiên, nhiều chiếc thất bại. Giờ đây, cứ mỗi 3 ngày họ phóng một đợt vệ tinh mới, lần nào cũng thành công.
SpaceX tuyên bố có kế hoạch khai phá những thị trường nghìn tỷ USD trên Mặt Trăng, sao Hỏa và xa hơn. Nhưng thị trường nghìn tỷ USD đầu tiên chính là kết nối viễn thông. Starlink đã đưa SpaceX đi xa hơn những gì Elon Musk từng dự báo. Giờ đây, khi gã khổng lồ chuẩn bị đổ bộ lên Phố Wall, hành trình đến sao Hỏa chỉ còn cách khoảng 140 triệu dặm.
