Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và duy trì ổn định vĩ mô giai đoạn 2026-2030, hạ tầng năng lượng được xem là trụ cột quyết định. Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 đã nhấn mạnh yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ tình huống nào, phản ánh sự chuyển dịch từ bảo đảm đủ điện sang an ninh năng lượng toàn diện. Tuy nhiên, hệ thống năng lượng quốc gia cần vượt qua nhiều điểm nghẽn về quy hoạch, thể chế, đầu tư và công nghệ.
Dự án Tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong
Khu vực phía nam Khu kinh tế Vân Phong có nhiều điều kiện thuận lợi với luồng sâu 15-40m, có thể tiếp nhận tàu chở dầu và khí hóa lỏng trọng tải lớn. Trên cơ sở đó, Liên danh INDEL-BB đã đề xuất đầu tư dự án Kho cảng khí hóa lỏng Nam Vân Phong và Nhà máy sản xuất Hydro xanh, nhiên liệu mới thuộc phân khu 19. Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt danh mục dự án thu hút đầu tư ngoài ngân sách, điều chỉnh mở rộng quy mô từ 140ha lên hơn 354ha, đồng thời bổ sung các chức năng như tổ hợp lọc-hóa dầu, năng lượng sạch, cảng hàng lỏng-khí hóa lỏng, kho khí và dịch vụ dầu khí.
Dự án Tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong bao gồm các hạng mục: cầu cảng 30.000DWT và 150.000DWT; Tổng kho LNG công suất 1-3 triệu tấn/năm; kho xăng dầu, dung môi, hóa chất cơ bản tổng dung tích 1 triệu m³; nhà máy sản xuất hydro xanh công suất 24.000 tấn hydro/năm; nhà máy sản xuất pin năng lượng 50-80 MW/năm. Tổng mức đầu tư gần 17.000 tỷ đồng.
Vị trí và sự phù hợp quy hoạch
Vị trí đề xuất dự án thuộc phân khu 19 của Quy hoạch chung Khu kinh tế Vân Phong, được quy hoạch là Khu liên hợp công nghiệp năng lượng (khu vực công nghiệp nặng, kho xăng dầu, khí hóa lỏng, nhiệt điện). Do đó, dự án phù hợp với quy hoạch phân khu đã được phê duyệt. Đây là một trong những khu vực phát triển năng lượng và logistics trọng điểm của cả nước, được định hướng là tổ hợp năng lượng hiện đại, tích hợp hạ tầng cảng biển, kho lưu trữ và sản xuất năng lượng.
Hệ thống kho LNG và kho xăng dầu quy mô lớn sẽ góp phần nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và tăng khả năng ứng phó với biến động thị trường năng lượng toàn cầu. Việc đầu tư nhà máy hydro xanh và sản xuất pin năng lượng thể hiện định hướng đón đầu xu thế chuyển đổi năng lượng, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải carbon và phát triển kinh tế bền vững.
Cam kết tài chính từ các tổ chức tín dụng
Tiến sĩ Trần Văn Thế, Chủ tịch Hội đồng quản trị INDEL, cho biết Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã xác nhận dự án thuộc danh mục được Nhà nước hỗ trợ tín dụng đầu tư và cam kết tài trợ tối đa 70% tổng mức đầu tư, tương đương 11.869 tỷ đồng (không bao gồm vốn lưu động). Tổng giá trị vốn vay huy động đạt 14.469 tỷ đồng, bảo đảm nguồn lực tài chính cho toàn bộ giai đoạn triển khai từ năm 2026-2030. Việc hoàn tất thu xếp vốn từ các tổ chức tín dụng là minh chứng cho năng lực tài chính và uy tín của nhà đầu tư, đồng thời tạo tiền đề quan trọng để dự án triển khai đúng tiến độ.
Định hướng chiến lược và kiến nghị điều chỉnh
Theo Nghị quyết số 09-NQ/TW, Khu kinh tế Vân Phong được xác định là động lực phát triển của tỉnh và khu vực Nam Trung Bộ, ưu tiên thu hút đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm công nghiệp và năng lượng. Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030 cũng khuyến khích đầu tư sản xuất năng lượng tái tạo và năng lượng mới (hydro xanh, amoniac xanh), đồng thời phát triển hạ tầng dự trữ năng lượng.
Tuy nhiên, qua rà soát, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa nhận thấy dự án còn một số nội dung cần điều chỉnh. Cụ thể, hạng mục Tổng kho LNG theo quy hoạch trước đây dự kiến thực hiện ở giai đoạn 2031-2050, nhưng nhà đầu tư đề xuất đưa về giai đoạn 2026-2030. Ngoài ra, nhà máy sản xuất hydro xanh công suất 24.000 tấn/năm thấp hơn công suất dự kiến trong quy hoạch (50-300.000 tấn/năm). Do đó, tỉnh kiến nghị Bộ Công thương xem xét cho ý kiến thống nhất về việc điều chỉnh thời gian đầu tư, công suất và vị trí cụ thể của Tổng kho LNG; bổ sung vị trí kho xăng dầu vào quy hoạch; thống nhất công suất và vị trí Nhà máy sản xuất hydro xanh theo đề xuất của nhà đầu tư.
Đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đánh giá việc cho phép điều chỉnh, bổ sung dự án là phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển Khu kinh tế Vân Phong, tạo điều kiện để khu vực này trở thành trung tâm năng lượng lớn của quốc gia, là động lực phát triển cho tỉnh và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Đồng thời, tỉnh kiến nghị Bộ Xây dựng bổ sung quy mô, vị trí cầu cảng theo đề xuất của nhà đầu tư vào Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Khánh Hòa.
Cam kết của nhà đầu tư
Ông Dương Hoàng Dũng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển INDEL, khẳng định việc sớm triển khai dự án Tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong sẽ góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP, tăng thu ngân sách và tạo nhiều việc làm cho lao động địa phương. Đồng thời, góp phần bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng và yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung. Khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, Liên danh cam kết phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để tích hợp hệ thống hạ tầng của dự án vào mạng lưới dự trữ năng lượng quốc gia.
