Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam triển khai thí điểm từ tháng 1 năm 2024 và chính thức từ tháng 5 năm 2024 đã mang lại hiệu quả tích cực. Hệ thống này cho phép các tổ chức thành viên báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ dữ liệu tới các thành viên khác. Dựa trên nguồn dữ liệu tập trung của SIMO, các tổ chức tín dụng có thể đưa ra quyết định ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Điều này góp phần giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo và bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng.
Kết quả ấn tượng sau hơn một năm triển khai
Theo cập nhật mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tính đến ngày 17 tháng 5, đã có hơn 4 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo từ hệ thống. Trong đó, hơn 1,3 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch lên tới 4.400 tỉ đồng. Đây là con số đáng kể, cho thấy hiệu quả của hệ thống trong việc ngăn chặn các giao dịch rủi ro.
Tính đến hết ngày 17 tháng 5, Hệ thống SIMO đã triển khai dịch vụ thu thập báo cáo đến 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. Đồng thời, dịch vụ truy vấn và cảnh báo nghi ngờ gian lận, lừa đảo đã được triển khai thí điểm tại 10 đơn vị, gồm 8 ngân hàng và 2 tổ chức trung gian thanh toán.
Yêu cầu triển khai đồng bộ trên mọi kênh
Trong quá trình triển khai, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các đơn vị xây dựng lộ trình triển khai đồng bộ dịch vụ cảnh báo cho khách hàng trên tất cả các kênh, bao gồm Mobile Banking, Internet Banking, quầy giao dịch và ATM. Mục tiêu là đảm bảo khách hàng có thể tiếp cận thông tin cảnh báo một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất.
Siết chặt quy định mở tài khoản và định danh người dùng
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), nhấn mạnh rằng càng phát triển dịch vụ thanh toán thì càng phải đối mặt với tình trạng lừa đảo, gian lận. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, quy định tạo nền tảng pháp lý cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán triển khai các biện pháp an ninh, an toàn.
Ông Tuấn cho biết: "Thông tư 50/2024/TT-NHNN và Thông tư 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 50 được coi là kim chỉ nam, yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về an ninh bảo mật." Hai thông tư này cũng quy định hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ không đạt tiêu chuẩn đủ lớn phải đối chiếu thông tin sinh trắc học để chống lừa đảo, gian lận từ việc sử dụng điện thoại cá nhân.
Lãnh đạo Vụ Thanh toán lưu ý rằng các quy định về mở tài khoản, mở thẻ, mở ví điện tử đã được siết chặt, tăng cường đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc qua VNeID để đảm bảo định danh chính xác người dùng.
Vai trò của dữ liệu dân cư quốc gia
Bà Phùng Nguyễn Hải Yến, Phó tổng giám đốc Vietcombank, cho biết ngân hàng này đã được chia sẻ dữ liệu dân cư quốc gia qua VNeID, tạo nền tảng quan trọng giúp xác thực khách hàng nhanh chóng. Đây là yếu tố then chốt, cho phép ngân hàng định danh khách hàng chính xác trên không gian mạng, ngăn chặn hiệu quả tình trạng gian lận hồ sơ giấy tờ và phòng tránh việc mở, sử dụng tài khoản mạo danh.
Tuy nhiên, để hạn chế lừa đảo, gian lận trên môi trường số, thời gian tới vẫn cần đẩy mạnh phối hợp đồng bộ giữa công nghệ, quản trị rủi ro và nâng cao nhận thức người dùng.
Kết quả đối chiếu sinh trắc học
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đến nay đã có hơn 163,39 triệu hồ sơ khách hàng, bao gồm 161,2 triệu hồ sơ cá nhân và 2,19 triệu hồ sơ tổ chức, đối chiếu sinh trắc học thành công qua căn cước công dân gắn chip và VNeID. Điều này giúp loại bỏ tài khoản ảo, kiến tạo một hệ sinh thái tài chính minh bạch, công bằng. Đáng chú ý, toàn bộ 154 triệu tài khoản và 36 triệu hồ sơ trong cơ sở dữ liệu phòng, chống rửa tiền và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đã được làm sạch triệt để.
