Cần Thơ họp khẩn tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp lúa gạo giữa cơn bão giá
Ngày 15.4, Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ đã tổ chức một cuộc họp làm việc khẩn cấp với các doanh nghiệp thu mua, chế biến và xuất khẩu lúa gạo trên địa bàn. Mục tiêu chính là tìm giải pháp tháo gỡ những khó khăn chồng chất mà ngành hàng này đang phải đối mặt, trong bối cảnh giá lúa sụt giảm mạnh và việc tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều vướng mắc.
Năng suất cao nhưng giá thấp, nông dân lao đao
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Cần Thơ, đã báo cáo một thực trạng đáng buồn mang tính tương phản rõ rệt. Vụ lúa đông xuân 2026 đạt năng suất rất tốt, thế nhưng giá lúa lại giảm sâu và tình trạng thiếu thương lái thu mua diễn ra ở nhiều nơi. Khó khăn càng chồng chất khi người nông dân đang phải gồng mình chịu đựng "cơn bão" giá cả từ nhiều phía: xăng dầu, vật tư nông nghiệp và chi phí nhân công đều tăng cao.
Ông Sử cho biết, Hội Nông dân đã chủ động liên hệ với nhiều doanh nghiệp thu mua lúa gạo để kêu gọi hỗ trợ bà con, nhưng kết quả nhận được rất hạn chế. "Chúng tôi điện thoại đến 20 doanh nghiệp thì hầu như chỉ có 10 doanh nghiệp nghe máy. Trong các doanh nghiệp nghe máy, có người trả lời đã có kế hoạch từ đầu vụ, có người nói năng lực sản xuất chưa đạt nhưng vướng vấn đề tài chính", ông Sử thông tin. Đáng chú ý, số lượng doanh nghiệp thật sự "gật đầu" đồng ý mua lúa cho đến nay chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Áp lực từ 1 triệu tấn lúa sắp thu hoạch
Theo thống kê, áp lực mùa vụ sẽ còn trở nên nặng nề hơn trong thời gian tới. Dự kiến vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 năm 2026, sản lượng lúa sắp thu hoạch trên địa bàn thành phố ước tính lên đến khoảng 1 triệu tấn. Trước tình hình này, Hội Nông dân TP.Cần Thơ đã nỗ lực xin danh sách doanh nghiệp từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Sở Công Thương để liên hệ mời về địa bàn và các hợp tác xã hỗ trợ thu mua lúa. Tuy nhiên, kết quả đạt được không mấy khả quan.
Trong bối cảnh bế tắc, người nông dân chỉ còn biết gửi gắm hy vọng vào những chính sách hỗ trợ thiết thực và sát sườn từ phía Nhà nước, chẳng hạn như khoanh nợ, giãn nợ hoặc giảm lãi suất vay vốn. Thậm chí, không ít người đã bắt đầu tính đến phương án lùi bước, mong muốn thành phố có định hướng chuyển đổi sang các mô hình sản xuất khác như lúa - rau màu hoặc lúa - thủy sản, nhằm thoát khỏi vòng xoáy bấp bênh vốn có của ngành lúa gạo.
Lãnh đạo thành phố chỉ đạo các giải pháp đồng bộ
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ, cho biết sau quá trình sáp nhập, thành phố hiện có 34 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu mua, chế biến và xuất khẩu lúa gạo. Ông Nam chỉ ra rằng, vấn đề cấp thiết nhất mà các doanh nghiệp này đang thiếu hụt chính là: vốn tín dụng, hạ tầng logistics (bao gồm kho bãi, bến cảng) và các chính sách hỗ trợ kịp thời từ phía chính quyền.
Để ngành hàng lúa gạo phát triển một cách bền vững, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh vai trò tiên phong thuộc về Sở Công Thương. Sở này cần phải chủ động nắm bắt thông tin thị trường, tăng cường kết nối cung - cầu và đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại một cách kịp thời. Mục tiêu là không để tình trạng doanh nghiệp gặp khó khăn mà phải "chờ tới hội nghị mới kêu cứu".
Về phía các hợp tác xã, ông Nam thông tin, họ có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng từ 3 đến 5 tỉ đồng mà không cần thế chấp, trong điều kiện quy định cho phép. Đây được xem là một điều kiện thuận lợi để các hợp tác xã đầu tư vào phương tiện vận chuyển lúa trong thời điểm thu hoạch rộ, qua đó góp phần chủ động hơn trong khâu liên kết sản xuất. "Nếu doanh nghiệp đầu tư ghe, tàu, xe cộ để vận chuyển mua lúa trong vùng nông thôn thì rất khó và cũng lãng phí", Phó Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ nhận định.
Kêu gọi sự chia sẻ và giữ chữ tín giữa các bên
Đối với các doanh nghiệp, lãnh đạo thành phố yêu cầu cần tiến hành cơ cấu lại năng lực kinh doanh, tài chính, công nghệ và yếu tố con người. Một vấn đề cần được quan tâm và xem xét kỹ lưỡng chính là việc thiết lập lại mối liên kết chặt chẽ với các hợp tác xã và nông dân, nhằm xây dựng những vùng nguyên liệu bền vững, thay vì chỉ phụ thuộc vào kênh trung gian là thương lái.
Ông Vương Quốc Nam đặc biệt nhấn mạnh: "Nông dân ai cũng muốn bán giá cao, doanh nghiệp cũng muốn xuất khẩu tốt. Nhưng thị trường mới là yếu tố quyết định, mà thị trường thì lúc có sóng, lúc êm. Vì vậy, giữa các bên cần có sự cân nhắc, hài hòa, lúc khó khăn thì cùng chia sẻ với nhau". Ông cho rằng, sự thấu hiểu và việc giữ vững chữ tín trong tất cả các khâu sản xuất, kinh doanh chính là yếu tố then chốt giúp ngành lúa gạo vượt qua cơn bão giá đang hoành hành trên thị trường hiện nay.
