Ngày 9 tháng 5 năm 2026, thông tin từ Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho thấy tình trạng hạn hán đang diễn biến phức tạp. Ông Ngô Minh Trang, Chi cục trưởng, cho biết toàn tỉnh hiện có 966 công trình thủy lợi, bao gồm 526 hồ chứa nước với tổng dung tích khoảng 859 triệu mét khối. Tuy nhiên, tính đến giữa tháng 5, tổng dung tích nước tại các hồ chứa chỉ đạt khoảng 382,4 triệu mét khối, tương đương 44,5% so với dung tích thiết kế. Đáng chú ý, có 14 hồ đã cạn kiệt nguồn nước và 9 hồ nằm dưới mực nước chết. Hậu quả là khoảng 1.750 hecta đất sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng do hạn hán, trong đó nhiều diện tích không có nguồn nước bổ sung. Dự báo trong thời gian tới, tình trạng hạn hán và thiếu nước sẽ tiếp tục xảy ra, đặc biệt tại các khu vực phụ thuộc vào hồ chứa nhỏ, đập dâng và nguồn nước tự nhiên.
Tình hình tại Quảng Trị
Tại tỉnh Quảng Trị, vụ hè thu năm 2026 dự kiến có khoảng 1.539 hecta cây trồng đối mặt với nguy cơ hạn hán, thiếu nước vào cuối vụ. Các khu vực bị ảnh hưởng bao gồm khu tưới hồ Bảo Đài, hồ La Ngà, các vùng ven sông Cánh Hòm thuộc khu tưới hồ Kinh Môn, hồ Hà Thượng, và rải rác tại các xã Đakrông, Quảng Ninh, Nam Ba Đồn, Tân Mỹ. Ông Lê Xuân Đàn, Phó Chi cục trưởng Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị), cho biết các địa phương đang tập trung sản xuất 39.338 hecta vụ hè thu. Để ứng phó với hạn hán, sau khi thu hoạch lúa đông xuân, nông dân được khuyến cáo thau rửa đồng ruộng và làm đất sản xuất. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã đề nghị các đơn vị thủy lợi cấp nước một cách khoa học, tiết kiệm nhằm tăng hiệu quả sử dụng; tận dụng nguồn nước để làm đất, gieo sạ và tích trữ trong hồ chứa. Đồng thời, lắp đặt các trạm bơm dã chiến để bơm nước từ ao, hồ, trục tiêu và hồ chứa thủy lợi phục vụ dân sinh và sản xuất. Các cơ quan chức năng cũng tiến hành khoanh vùng diện tích cây trồng có khả năng bị hạn, thường xuyên hạn và diện tích không đủ nước để xây dựng kế hoạch sử dụng nước hợp lý.
Nguy cơ từ El Nino
Theo nhận định của các cơ quan chức năng, hiện tượng ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026 với xác suất 80 đến 90%. El Nino có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước, gia tăng tình trạng hạn hán. Do đó, trong vụ hè thu năm 2026, ước tính có từ 10.700 đến 16.400 hecta cây trồng có nguy cơ bị ảnh hưởng do hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Trong đó, khu vực Bắc Trung Bộ có từ 6.700 đến 10.200 hecta, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có từ 4.000 đến 6.200 hecta.
Giải pháp ứng phó
Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Hồng Khanh nhấn mạnh rằng trước vụ sản xuất hè thu, các địa phương cần kiểm kê nguồn nước trữ tại các công trình thủy lợi để cân đối cung cấp cho cả vụ. Đồng thời, xác định lượng nước cụ thể để ưu tiên cho sinh hoạt, chăn nuôi, cây trồng có giá trị kinh tế cao và các nhu cầu thiết yếu khác khi xảy ra hạn hán. Các địa phương chỉ nên tổ chức xuống giống nếu nguồn nước bảo đảm cho cả vụ, không sản xuất vượt quá khả năng cung cấp nước của hệ thống công trình thủy lợi. Đối với những diện tích không đủ nước, cần xem xét giãn, lùi thời vụ hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động phối hợp với chủ hồ chứa thủy điện và các cơ quan liên quan để xây dựng và thống nhất kế hoạch điều tiết nước cho vùng hạ du phục vụ sản xuất vụ hè thu. Các ngành chức năng và người dân cũng cần đẩy mạnh áp dụng các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm cho lúa và cây trồng cạn, đồng thời nạo vét cửa lấy nước và hệ thống kênh mương để khơi thông dòng chảy. Việc tích trữ nước theo khả năng của công trình thủy lợi cũng được lưu ý để bảo đảm nguồn nước cho sản xuất.
