Tỉnh Lào Cai đang triển khai kế hoạch phát triển dược liệu giai đoạn 2026-2030, với điểm nhấn là lần đầu tiên xây dựng Bảo tàng Dược liệu số nhằm phục vụ du lịch và quảng bá sản phẩm. Thông tin được bà Cao Thị Hòa Bình, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thủy sản tỉnh Lào Cai, cho biết.
Mục tiêu phát triển vùng nguyên liệu và sản phẩm chiến lược
Tỉnh hướng đến mục tiêu hình thành vùng nguyên liệu và nhóm sản phẩm dược liệu chiến lược, gắn với chế biến sâu, chăm sóc sức khỏe và xuất khẩu. Các nhóm dược liệu có tiềm năng xuất khẩu như quế, actiso, xuyên khung, sa nhân... sẽ được ưu tiên quảng bá, gắn với truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn hóa chất lượng và mẫu mã hướng tới các thị trường như Nhật Bản, EU...
Cây actiso – dược liệu chủ lực đạt chuẩn WHO
Riêng với cây actiso, hiện địa phương có khoảng 50 ha vùng trồng đạt chuẩn GACP WHO (Thực hành tốt trồng trọt và thu hái), là cây dược liệu đầu tiên tại địa phương đạt chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), do Công ty Traphaco phát triển từ 25 năm qua. Theo ước tính của đơn vị thu mua, với khả năng cung cấp khoảng 2.500 tấn lá tươi actiso mỗi năm, các hộ dân ở Sa Pa thu về khoảng hơn 5 tỉ đồng/năm.
Nhờ duy trì liên tục tiêu chuẩn WHO về trồng trọt và thu hái, không chỉ có nguồn thu từ cung cấp lá tươi, các phần rễ, thân cây và hoa actiso cũng được thương mại hóa rất tốt, đem lại nguồn thu tương ứng với lá tươi. Do đó, tổng thu của bà con khoảng 11,5 tỉ đồng/năm từ vùng trồng actiso tại Sa Pa.
Chất lượng vượt trội nhờ hoạt chất cao
Ông Nguyễn Huy Văn, Phó tổng giám đốc Traphaco, đánh giá: "Đặc tính actiso tại Sa Pa có hoạt chất cao hơn hẳn so với các vùng trồng khác, do đó, các sản phẩm đông dược sử dụng nguyên liệu là actiso Sa Pa cho chất lượng rất tốt, ổn định". Nhờ hàm lượng hoạt chất cao, actiso không chỉ là dược liệu phục vụ sản xuất đông dược cao cấp, mà cao atiso Sa Pa từ dược liệu này đã đạt OCOP 5 sao, góp phần hình thành chuỗi giá trị xanh, tạo sinh kế cho người dân địa phương, liên kết từ vùng trồng bền vững đến sản xuất xanh.
Bảo tàng Dược liệu số – hướng đi mới cho bảo tồn và du lịch
Chia sẻ thêm về phát triển bảo tồn dược liệu gắn với phát triển kinh tế bền vững, bà Bình cho biết, thời gian tới, Bảo tàng Dược liệu tại Lào Cai được xây dựng trên nền tảng số, sẽ hình thành bộ nhận diện chung, chỉ dẫn địa lý cho dược liệu địa phương. Dự kiến số hóa gần 1.000 loài, giới thiệu hệ sinh thái cây thuốc dưới tán rừng, trên đất lâm nghiệp và nông nghiệp, gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái tại địa phương.
