Nông nghiệp Việt Nam khởi sắc đầu năm 2026 với nhiều tín hiệu tích cực
Theo báo cáo mới nhất, các địa phương trên cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao hiệu quả kinh tế và giá trị sản phẩm. Sản xuất cây lâu năm đạt kết quả khá, trong khi chăn nuôi lợn tiếp tục phục hồi và chăn nuôi gia cầm duy trì ổn định. Cụ thể, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng tăng 4,9%, sản lượng thịt gia cầm tăng 5,8% so với cùng kỳ năm 2025. Diện tích rừng trồng mới và sản lượng gỗ khai thác cũng tăng nhẹ, phản ánh sự phát triển bền vững trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Thủy sản tăng trưởng mạnh nhờ ứng dụng công nghệ cao
Sản lượng nuôi trồng thủy sản tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước, nhờ việc đẩy mạnh các mô hình nuôi siêu thâm canh và tăng cường ứng dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, khai thác biển chỉ đạt mức tăng thấp do ảnh hưởng từ giá dầu tăng cao, khiến tàu thuyền hạn chế ra khơi. Tính đến ngày 20/3/2026, cả nước gieo cấy được 2.915,2 nghìn ha lúa đông xuân, giảm 37,3 nghìn ha so với vụ đông xuân năm 2025. Sự sụt giảm này chủ yếu do các địa phương thực hiện chuyển đổi diện tích đất trồng lúa không hiệu quả sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm, nuôi thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn hoặc phục vụ xây dựng các công trình công cộng, khu công nghiệp.
Đồng bằng sông Cửu Long: Giảm diện tích nhưng tăng năng suất
Tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, diện tích gieo trồng lúa đông xuân đạt 1.240,7 nghìn ha, giảm 24,8 nghìn ha so với cùng kỳ. Đến nay, vùng này đã thu hoạch được 466,8 nghìn ha lúa đông xuân sớm, chiếm 37,6% diện tích xuống giống, giảm 28,4 nghìn ha do thay đổi lịch xuống giống để chủ động nguồn nước. Mặc dù vậy, năng suất toàn vùng ước đạt 73,5 tạ/ha, tăng 0,7 tạ/ha so với vụ lúa đông xuân 2025, nhờ áp dụng các giống lúa chất lượng cao có khả năng chịu mặn tốt. Sản lượng ước đạt 9,1 triệu tấn, giảm 99,3 nghìn tấn do diện tích giảm.
Kết thúc vụ lúa mùa năm 2025-2026, vùng Đồng bằng sông Cửu Long gieo trồng được 182,3 nghìn ha, giảm 9,4 nghìn ha so với vụ trước, chủ yếu do chuyển 6,9 nghìn ha lúa sang nuôi trồng thủy sản. Năng suất lúa mùa ước đạt 53,5 tạ/ha, tăng 0,8 tạ/ha nhờ thời tiết thuận lợi và ít sâu bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.
Phát triển lúa chất lượng cao và xuất khẩu khởi sắc
Thực hiện Đề án “Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”, vụ đông xuân năm 2026, toàn vùng gieo cấy được 368,1 nghìn ha lúa chất lượng cao, chiếm 29,7% tổng diện tích, tăng 3,7% so với năm 2025. Mô hình này giúp giảm chi phí từ 15,0-21,0% và tăng lợi nhuận bình quân lên 29,6 triệu đồng/ha, cao hơn 4,7 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống.
Về xuất khẩu, các loại quả tươi như thanh long, xoài, vú sữa đã được cấp 9.357 mã số vùng trồng và 1.381 mã số cơ sở đóng gói, tạo điều kiện thuận lợi để xuất khẩu sang các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Australia. Tuy nhiên, giá lúa trong nước có xu hướng giảm do nguồn cung gạo toàn cầu được khôi phục, và thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam đang chịu ảnh hưởng từ xung đột quân sự tại Trung Đông, làm tăng chi phí vận tải và rủi ro thương mại.
Chăn nuôi và lâm nghiệp: Những thách thức và cơ hội
Chăn nuôi trâu, bò quý I/2026 tiếp tục gặp khó khăn do diện tích đất thu hẹp và hiệu quả không cao, trong khi chăn nuôi lợn phục hồi ổn định nhờ giá thịt có lợi và dịch bệnh được kiểm soát. Tính đến ngày 30/3/2026, cả nước không còn dịch tai xanh và dịch lở mồm long móng, nhưng vẫn còn một số dịch bệnh như cúm gia cầm và tả lợn châu Phi tại 21 địa phương.
Trong lĩnh vực lâm nghiệp, diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước tháng 3/2026 ước đạt 23,9 nghìn ha, giảm 1,1% so với cùng kỳ, nhưng sản lượng gỗ khai thác tăng 4,1% nhờ giá gỗ nguyên liệu ổn định và thời tiết thuận lợi. Diện tích rừng bị thiệt hại giảm mạnh 86,4% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy nỗ lực bảo vệ môi trường.
Triển vọng và khuyến nghị cho ngành nông nghiệp
Nhìn chung, quý I/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong sản xuất nông, lâm, thủy sản, với sản lượng thủy sản nuôi trồng tăng 5,4% và xuất khẩu khởi sắc. Tuy nhiên, người chăn nuôi cần theo dõi sát diễn biến thị trường, và các cơ quan chức năng cần cung cấp thông tin kịp thời, kiểm soát tốt tình hình để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường. Với mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 đạt 73-74 tỷ USD, ngành nông nghiệp Việt Nam đang trên đà phát triển bền vững và nâng cao giá trị sản phẩm.
