Từ dược sĩ đến nông dân: Hành trình khởi nghiệp với cá chạch lấu của anh Tuấn
Anh Tuấn hiện là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn, có trụ sở tại xã Thạnh Phú, tỉnh Đồng Tháp. Trước đây, địa điểm này thuộc xã Thạnh Lộc, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Quyết định chuyển đổi nghề nghiệp của anh không xuất phát từ cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu sắc về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm hiện nay.
Khởi nguồn từ ngành dược và nỗi lo về bữa ăn hàng ngày
Trong thời gian làm việc trong lĩnh vực dược phẩm, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý đáng lo ngại: khi tốc độ công nghiệp hóa và hiện đại hóa ngày càng tăng cao, chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm nghiêm trọng. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, cùng với việc lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản, đã khiến dư lượng chất độc hại trong thực phẩm trở thành mối quan tâm lớn.
Từ những suy nghĩ này, anh quyết định khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, một bước đi tưởng chừng như trái ngược với chuyên môn ban đầu của mình. Anh chia sẻ: "Sản phẩm tôi lựa chọn để bắt đầu là cá chạch lấu, một loài thủy sản đặc trưng của vùng miền Tây, thường được người dân ví von như 'sâm nước'. Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng lại có giá trị dinh dưỡng vượt trội và mang đậm bản sắc địa phương."
Cá chạch lấu vốn là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần trở nên khan hiếm trong tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được mệnh danh là "sâm sống trong nước" nhờ hàm lượng dinh dưỡng phong phú. Anh Tuấn tin rằng, nếu làm chủ được quy trình nuôi trồng, không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên quý giá của địa phương.
Mô hình nuôi trồng an toàn sinh học và kiểm soát môi trường
Khác với các mô hình truyền thống chú trọng vào sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường một cách chặt chẽ. Quy trình nuôi được thiết kế để tạo ra môi trường sống gần gũi với tự nhiên, giúp cá tăng cường sức đề kháng và phát triển khỏe mạnh mà không cần sử dụng thuốc hay hóa chất một cách bừa bãi.
Anh Tuấn giải thích: "Nguồn nước sau khi nuôi được xử lý kỹ lưỡng để đảm bảo không còn dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường. Điều này giúp hạn chế ô nhiễm và duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này, chất lượng thịt cá được cải thiện đáng kể, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững thay vì chỉ chạy theo sản lượng trong ngắn hạn."
Đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị đặc sản
Hiện tại, công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo nhờ giá trị gia tăng cao. Sản phẩm này là sự kết hợp tinh tế giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống của vùng Cai Lậy, đi kèm với quy trình sản xuất an toàn sinh học và khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Mỗi năm, cơ sở của anh thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, với giá bán ổn định từ 230.000 đến 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, đem về lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hàng năm của doanh nghiệp đạt gần nửa tỷ đồng.
Những thách thức và bài học kinh nghiệm
Tuy nhiên, hành trình khởi nghiệp của anh Tuấn không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Anh chia sẻ: "Tôi từng đối mặt với nhiều khó khăn về vốn, đặc biệt là trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho các doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và hệ thống phân phối cũng là những thách thức lớn. Có lúc tôi cảm thấy cô đơn và hoài nghi, thậm chí từng nghĩ đến việc quay lại công việc cũ, nhẹ nhàng và ít vất vả hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải là lợi nhuận, mà là mong muốn giúp đỡ bà con quê hương."
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày và quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời khai thác các kênh thương mại điện tử. Theo anh, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp có thể cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không nên ưu tiên sản lượng mà phải đặt chất lượng lên hàng đầu. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, ứng dụng khoa học công nghệ và đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.
Định hướng phát triển trong tương lai
Trong giai đoạn tới, doanh nghiệp của anh Tuấn đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô sản xuất, nghiên cứu thêm các sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Anh Tuấn cũng đưa ra lời khuyên cho những người trẻ muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp: "Cần có ba yếu tố quan trọng: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng. Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp 'lời ít, rủi ro cao', tôi tin rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp trong nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương."
