Trung Quốc Đạt Thành Công Trong Việc Biến Sa Mạc Thành Đất Canh Tác
Trung Quốc đang ghi nhận những tiến bộ đáng chú ý trong nỗ lực chuyển hóa sa mạc thành khu vực canh tác nông nghiệp. Các "cánh đồng lúa mì trên cát" không chỉ tồn tại qua nhiều đợt bão cát khắc nghiệt mà còn phát triển ổn định, đánh dấu một bước ngoặt trong chiến lược dài hạn chống sa mạc hóa và tăng cường an ninh lương thực quốc gia.
Dự Án Tại Rìa Sa Mạc Taklamakan
Dự án này được triển khai tại rìa sa mạc Taklamakan, sa mạc lớn nhất Trung Quốc, nằm trong khu tự trị Tân Cương. Cách đây hai năm, Trung Quốc lần đầu tiên thực hiện trồng lúa mì quy mô lớn trên nền cát ở khu vực phía tây nam Taklamakan. Vụ thu hoạch đầu tiên trên diện tích khoảng 400 ha đã trở thành một cột mốc quan trọng, chứng minh khả năng biến vùng đất khắc nghiệt thành vùng sản xuất nông nghiệp hiệu quả.
Từ đó đến nay, các dự án tương tự đã được mở rộng ra nhiều địa điểm khác, với kết quả ngày càng khả quan và đầy hứa hẹn.
Thành Công Tại Thành Phố Kunyu
Tại thành phố cấp huyện Kunyu, nằm ở rìa phía nam sa mạc, vụ lúa mì mới nhất được gieo trồng trên diện tích hơn 547 ha đã đạt tỷ lệ cây sống và xanh hóa trên 90%. Thành công này phần lớn nhờ vào việc áp dụng công nghệ tưới tiêu tự động hiện đại, đặc biệt là hệ thống phun xoay vòng tiên tiến.
Hệ thống này sử dụng các vòi phun treo trên cao, hoạt động như những "cơn mưa nhân tạo" liên tục. Sau khi thiết lập thông số và cung cấp phân bón, hệ thống gần như không cần sự can thiệp của con người. Theo ông Cui Gangchuang, người quản lý cánh đồng, nếu trước đây cần tới 30 lao động thì nay chỉ cần 4 người để vận hành, giúp tiết kiệm đáng kể nhân lực và chi phí.
Thách Thức Và Giải Pháp Kỹ Thuật
Tuy nhiên, hành trình biến cát thành đất trồng không hề dễ dàng. Khi doanh nghiệp nông nghiệp tiếp quản khu vực này vào năm 2024, nơi đây chỉ là những đụn cát trải dài bất tận. Một trong những thách thức lớn nhất là nguồn nước khan hiếm. Để giải quyết vấn đề này, địa phương đã xây dựng hồ chứa và mạng lưới đường ống quy mô lớn để dẫn nước trực tiếp tới các ruộng canh tác.
Ban đầu, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt nhằm tiết kiệm nước. Nhưng trong điều kiện bão cát khắc nghiệt, cây non dễ bị vùi lấp hoặc hư hại, dẫn đến năng suất rất thấp. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, họ đã chuyển sang hệ thống phun xoay, giúp giữ ẩm lớp đất mặt, làm cát lắng nhanh hơn và rửa sạch bụi bám trên lá, từ đó cải thiện đáng kể khả năng quang hợp của cây trồng.
Mở Rộng Và Đa Dạng Hóa Sản Xuất
Song song với cải tiến kỹ thuật tưới, nhiều biện pháp khác cũng được áp dụng để ổn định đất cát. Tại huyện Yutian, cũng nằm ở rìa nam Taklamakan, nông dân đã thu hoạch hơn 173 ha lúa mì với năng suất khoảng 4,5 tấn/ha, một con số đáng chú ý đối với vùng đất từng bị coi là "chết". Thành công này đến từ việc sử dụng phân bón hữu cơ đặc biệt kết hợp vi lượng, áp dụng mô hình "ô rơm" để giữ cát, và lựa chọn các giống lúa mì chịu hạn phù hợp.
Không chỉ dừng lại ở lúa mì, trong hai năm qua, khu vực này còn ghi nhận các vụ thu hoạch quy mô lớn đối với ngô, hoa hồng và nhiều loại cây trồng khác. Điều này cho thấy tiềm năng đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp ngay cả trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nhất, mở ra triển vọng mới cho nền nông nghiệp bền vững.
Đóng Góp Vào Cuộc Chiến Chống Sa Mạc Hóa
Những nỗ lực này cũng góp phần vào thành tựu lớn hơn của Trung Quốc trong cuộc chiến chống sa mạc hóa. Theo số liệu của Cơ quan Lâm nghiệp và Đồng cỏ Quốc gia, lượng đất bị xói mòn do gió tại các sa mạc và vùng cát đã giảm khoảng 40% trong giai đoạn 2000-2019. Trung Quốc cũng trở thành quốc gia đầu tiên đạt được mục tiêu "tăng trưởng bằng 0" về suy thoái đất, một thành tựu đáng tự hào trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu.
Những tiến bộ này không chỉ cải thiện môi trường mà còn củng cố an ninh lương thực, mang lại hy vọng cho các khu vực sa mạc hóa trên thế giới.
