Bộ trưởng Tài chính trình bày báo cáo trước Quốc hội về mục tiêu tăng trưởng
Sáng ngày 21/4, tại hội trường Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có bài báo cáo chi tiết trước các đại biểu. Nội dung báo cáo tập trung làm rõ nhiều vấn đề trọng yếu của nền kinh tế, bao gồm chính sách tài khóa, phát triển thị trường tài chính, chính sách thuế, quản lý tài sản công, giải ngân vốn đầu tư công và tình hình thu chi ngân sách nhà nước.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Con đường tất yếu nhưng đầy thách thức
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, việc đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số là yêu cầu tất yếu để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn thừa nhận đây là một thách thức rất lớn trong bối cảnh hiện nay.
Theo phân tích của Bộ trưởng, trên thế giới từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia và vùng lãnh thổ duy trì được tốc độ tăng trưởng hai con số liên tục trên 10 năm để vươn lên từ nước đang phát triển thành nước phát triển. Trong khi đó, sau hơn 40 năm đổi mới, Việt Nam mới chỉ có 2 năm đạt mức tăng trưởng trên 9% và chưa từng chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số.
"Thế nhưng, đây là con đường tất yếu chúng ta đã chọn và nhận được sự đồng thuận rất cao. Chính phủ đã chỉ ra được mục tiêu phấn đấu với 59 chỉ tiêu của ngành, lĩnh vực và 11 nhóm giải pháp trong giai đoạn tới, đặc biệt là 92 nhiệm vụ rất cụ thể cho năm 2026", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Tín hiệu tích cực và những tác động từ bên ngoài
Bộ trưởng cho biết, trong quý I vừa qua, nền kinh tế đã ghi nhận nhiều tín hiệu đáng khích lệ. Tốc độ tăng trưởng đạt 7,9%, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 19%, giải ngân đầu tư công tăng 1,2% so với cùng kỳ và số doanh nghiệp thành lập mới tăng hơn 31,7%.
Tuy nhiên, từ quý II trở đi, nền kinh tế được dự báo sẽ chịu tác động rõ rệt hơn từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là tình hình xung đột tại Trung Đông và biến động giá dầu thô trên thế giới. Các chuyên gia kinh tế đánh giá, cứ mỗi lần giá dầu thô tăng 10% sẽ kéo theo việc tăng trưởng kinh tế giảm 0,4% và lạm phát tăng 0,5%.
Giá dầu tăng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí năng lượng mà còn kéo theo sự leo thang của giá các sản phẩm hóa dầu, đầu vào sản xuất như phân bón, vật tư nông nghiệp và công nghiệp.
"Như anh Tào Đức Thắng, Tổng Giám đốc của Viettel có báo cáo với tôi là hiện nay giá một sợi cáp quang đã tăng gấp 6 lần so với cùng thời điểm", Bộ trưởng dẫn chứng một ví dụ cụ thể và cho rằng, giá dầu tăng cũng tạo ra áp lực không nhỏ lên các ngành then chốt như công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo.
Các giải pháp trọng tâm để đạt mục tiêu tăng trưởng
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết các quý còn lại phải phấn đấu đạt mức tăng trưởng từ 10-11%. Trước yêu cầu khắt khe này, Bộ Tài chính sẽ tham mưu cho Chính phủ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quan trọng.
- Rà soát và cập nhật kịch bản tăng trưởng: Giao chỉ tiêu cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp phù hợp với tình hình mới.
- Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ: Vừa đảm bảo cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
- Hoàn thiện chính sách thuế: Theo hướng "thu đúng, thu đủ, thu kịp thời", đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm hiện chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 50% GDP cả nước.
- Thúc đẩy giải ngân đầu tư công: Chính phủ đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được giao. Thủ tướng Chính phủ sẽ chủ trì một hội nghị toàn quốc trong tuần này nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đúng kế hoạch năm 2026.
Xử lý dự án tồn đọng và sửa đổi các luật thuế
Một trong những nội dung được Bộ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là vấn đề xử lý các dự án tồn đọng, chậm triển khai. Hiện nay, có khoảng 200.000 ha đất và nguồn lực tài chính khoảng 3,3 triệu tỷ đồng đang bị "đóng băng" trong các dự án này. Con số này tương đương gấp 3 lần tổng vốn đầu tư công dự kiến cho cả năm 2026 (khoảng 1,1 triệu tỷ đồng).
"Đây vừa là điểm nghẽn, vừa là nguồn lực lớn nếu được tháo gỡ sẽ tạo động lực tăng trưởng rất quan trọng", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận định. Ông đề nghị Quốc hội tiếp tục ủng hộ và tăng cường giám sát để xử lý hiệu quả các dự án tồn đọng theo tinh thần các nghị quyết liên quan.
Bộ Tài chính cũng sẽ trình Quốc hội xem xét sửa đổi 4 luật thuế quan trọng, bao gồm: Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Mục tiêu của việc sửa đổi này là nhằm tháo gỡ các rào cản, tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nhu cầu vốn và phát triển thị trường vốn bền vững
Về nhu cầu vốn cho phát triển, Bộ trưởng cho biết tổng đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến phải được nâng từ mức 33,1% GDP lên khoảng 40% GDP. Con số này tương đương với việc tăng 2,2 lần so với giai đoạn trước; riêng ngân sách Trung ương cần tăng 3,4 lần và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cần tăng 1,7 lần.
Một điểm đáng chú ý được Bộ trưởng chỉ ra: nếu không cải thiện hiệu quả đầu tư (thể hiện qua chỉ số ICOR) từ mức 4,6 hiện nay xuống khoảng 4-4,5, thì để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội có thể sẽ phải lên tới 70% GDP – một con số rất lớn.
Bộ trưởng cũng thẳng thắn thừa nhận nền kinh tế nước ta hiện đang phụ thuộc khá lớn vào kênh tín dụng ngân hàng – vốn là kênh cung cấp vốn ngắn hạn. Trong khi đó, nhu cầu vốn dài hạn cho phát triển lại cần phải dựa chủ yếu vào thị trường vốn.
Hiện tại, thị trường cổ phiếu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể khi được các tổ chức xếp hạng quốc tế nâng hạng từ nhóm "cận biên" lên nhóm "thị trường mới nổi". Cùng lúc đó, thị trường trái phiếu Chính phủ cũng đang trên đà phục hồi tích cực, với quy mô huy động vốn năm 2025 đạt khoảng 800.000 tỷ đồng và mục tiêu cho năm nay là 900.000 tỷ đồng.
Để phát triển thị trường vốn một cách bền vững, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh sự cần thiết phải tiến hành cải cách đồng bộ trên nhiều mặt: từ thể chế, hạ tầng kỹ thuật đến việc phát triển các chủ thể tham gia thị trường, đặc biệt là các định chế trung gian chuyên nghiệp.
"Nhà đầu tư cần sự an tâm về hiệu quả, kiểm soát dòng tiền và khả năng thu hồi vốn. Vai trò của các tổ chức trung gian và cơ quan giám sát là then chốt để tạo dựng và củng cố niềm tin cho thị trường", Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn kết luận.
