Bài học nhớ đời từ việc bán vàng: Đừng để cảm xúc chi phối quyết định tài chính
Tôi luôn tự tin mình là người biết nắm bắt thời cơ, nhưng một lần, "thời cơ" đó đã dạy cho tôi một bài học đắt giá mà tôi sẽ không bao giờ quên. Năm tôi kết hôn, vợ chồng tôi quyết định dùng tiền mừng cưới và của hồi môn để mua vàng, tích lũy được tổng cộng 5 cây vàng. Đó là khởi đầu hôn nhân của chúng tôi, với giá vàng thời điểm đó khoảng hơn 6 triệu đồng mỗi chỉ, không quá cao cũng không quá thấp.
Quyết định bán vàng vội vàng vì giá tăng mạnh
Đến cuối năm ngoái, khi chứng kiến giá vàng tăng vọt, gấp ba lần so với thời điểm mua ban đầu, tôi đã vội vàng mang cả 5 cây vàng đi bán, không giữ lại chút nào. Trong đầu tôi chỉ nghĩ: "Lời rõ ràng thế này mà không chốt thì bao giờ mới chốt?". Cầm số tiền lớn trong tay, tôi cảm thấy mình thật nhạy bén và còn hào hứng khoe với chồng: "Em canh bán đúng đỉnh đó!". Tuy nhiên, niềm vui ngắn chẳng tày gang khi chồng tôi hỏi lại: "Rồi mình định làm gì với số tiền này?". Câu hỏi đó khiến tôi chợt nhận ra mình đã sai lầm.
Số tiền từ việc bán vàng nằm yên trong tài khoản, nhìn thì nhiều nhưng tôi lại không dám làm gì. Đầu tư thì sợ rủi ro, mua đất thì chưa đủ tiền, còn gửi tiết kiệm thì lãi suất quá thấp so với mức tăng giá vàng trước đó. Tôi cứ chờ đợi một "cơ hội rõ ràng" hơn, giống như cảm giác chắc thắng khi bán vàng, nhưng trong lúc chờ đợi, giá vàng tiếp tục tăng cao.
Hối tiếc âm ỉ khi giá vàng leo thang
Lần đầu tiên tôi cảm thấy chột dạ là khi tính toán lại: nếu mua lại vàng vào thời điểm đó, số tiền tôi có chỉ đủ cho hơn 4 cây. Tôi tự an ủi bản thân rằng giá sẽ điều chỉnh, nhưng thực tế không như mong đợi. Giá vàng chỉ lình xình một chút rồi lại tiếp tục leo dốc, mỗi lần tăng là khoảng cách giữa tôi và 5 cây vàng ban đầu lại xa thêm một đoạn.
Một buổi tối, tôi mở tủ và nhìn vào chỗ trống từng cất giữ vàng. Cảm giác tiếc nuối lúc đó không ồn ào hay dữ dội, mà âm ỉ, dai dẳng. Tôi buộc phải thừa nhận mình đã quá nóng vội và sai lầm khi bán vàng mà không có kế hoạch cụ thể. Nếu lúc đó tôi có mục tiêu rõ ràng, như dùng tiền để trả nợ, đầu tư vào lĩnh vực hiểu biết, hoặc phân bổ tài chính hợp lý, thì quyết định bán vàng có thể vẫn là hợp lý. Sai lầm nằm ở chỗ tôi bán chỉ vì giá đang tăng, chứ không phải vì tôi biết mình cần tiền để làm gì.
Biến tài sản ổn định thành tiền mặt vô dụng
Tôi đã biến một tài sản ổn định là vàng thành tiền mặt, rồi để số tiền đó nằm yên mà không sinh lời. Giờ đây, tôi thậm chí không thể mua lại đủ 5 cây vàng với giá hiện tại, và nếu cố gắng, tôi phải bù thêm một khoản không nhỏ. Tôi chưa thực hiện việc mua lại, nhưng cũng không còn nhìn vàng với ánh mắt nóng ruột như trước. Tôi hiểu rằng với những tài sản tích lũy dài hạn, điều quan trọng không phải là mua bán đúng đỉnh hay đáy, mà là mục tiêu giữ chúng để làm gì.
5 cây vàng ngày cưới từng là niềm tin, tài sản phòng thân, và "hầm trú ẩn" cho gia đình tôi. Thế nhưng, trong khoảnh khắc bị cuốn theo biến động giá cả hàng ngày, tôi đã quên mất ý nghĩa sâu xa đó. Bài học này không khiến tôi bi quan, mà chỉ làm tôi thận trọng hơn với những quyết định tưởng chừng thông minh của mình.
Tỉnh táo hơn trong các quyết định tài chính
Giờ đây, mỗi khi định bán hay mua một thứ gì đó vì "thấy đang lời", tôi luôn tự hỏi: "Mình làm việc này để đi tới đâu, hay chỉ để thỏa mãn cảm giác bắt kịp thị trường?". Chỉ một câu hỏi đơn giản đó cũng đủ giúp tôi tỉnh táo, lý trí hơn và giảm bớt các quyết định cảm tính. Đôi khi, chậm lại một nhịp lại chính là cách nhanh nhất để tránh phải hối hận quá lâu về sau.
Bài học từ việc bán vàng vội vàng đã dạy tôi rằng, trong đầu tư và quản lý tài chính cá nhân, việc xác định rõ mục tiêu và kế hoạch dài hạn quan trọng hơn nhiều so với việc chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường.
