Quốc Hội Thảo Luận Giảm Thuế Xăng Dầu Đến 0% Để Ổn Định Giá Cả Và Hỗ Trợ Người Dân
Chiều ngày 9/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã tiến hành nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra về Dự án Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc ban hành một số quy định mới về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đây là một nội dung quan trọng vừa được bổ sung vào chương trình nghị sự của kỳ họp, phản ánh sự cấp thiết trong bối cảnh kinh tế hiện nay.
Nguyên Nhân Và Tác Động Của Biến Động Giá Năng Lượng
Trong phần trình bày dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nhấn mạnh rằng, các cuộc xung đột đang diễn ra tại khu vực Trung Đông đã gây ra những biến động mạnh mẽ trên thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là đối với dầu mỏ và khí đốt. Tình hình này dẫn đến sự gián đoạn trong nguồn cung xăng dầu và đẩy giá dầu thô thế giới lên cao, với xu hướng tiếp tục tăng trong thời gian tới.
Những tác động này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung mà còn làm giá xăng, dầu trong nước tăng cao một cách đột ngột, gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt cũng như thu nhập của người dân.
Đề Xuất Cụ Thể Về Chính Sách Giảm Thuế
Để ứng phó với tình hình trên, Chính phủ đã đề xuất một loạt các biện pháp giảm thuế nhằm hỗ trợ ổn định thị trường. Cụ thể, trong dự thảo Nghị quyết, Chính phủ đề xuất:
- Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut sẽ được giảm xuống 0 đồng/lít.
- Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng cũng sẽ được điều chỉnh về 0%.
- Đối với thuế giá trị gia tăng, Chính phủ đề xuất rằng xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut sẽ thuộc nhóm đối tượng không phải kê khai và tính nộp thuế giá trị gia tăng, nhưng vẫn được phép khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Chính sách giảm thuế này dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 16/4/2026 và kéo dài đến hết ngày 30/6/2026, nhằm tạo ra một khung thời gian đủ dài để hỗ trợ ổn định kinh tế.
Phân Tích Cơ Cấu Giá Và Tình Hình Hiện Tại
Theo số liệu từ Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở của xăng dầu, thuế giá trị gia tăng chiếm khoảng 7,4%, thuế bảo vệ môi trường dao động từ 2,7% đến 6%, và thuế tiêu thụ đặc biệt chiếm 6,7%. Hiện tại, các loại thuế này đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay đang được áp dụng ở mức 0 theo Quyết định 482 của Thủ tướng Chính phủ, có hiệu lực đến hết ngày 15/4. Quyết định này được ban hành trong bối cảnh cấp bách để ứng phó với tình hình giá cả biến động.
Tuy nhiên, đối với dầu hỏa và mazut, mức thuế bảo vệ môi trường vẫn được duy trì lần lượt ở 600 đồng và 1.000 đồng mỗi lít hoặc kg, cùng với thuế giá trị gia tăng ở mức 10%.
Ý Kiến Thẩm Tra Và Khuyến Nghị Từ Ủy Ban Kinh Tế Và Tài Chính
Trong phần thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban này đều đồng ý rằng việc ban hành Nghị quyết để điều chỉnh các quy định về thuế là thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Một số ý kiến khác cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành và chỉ đạo thực hiện các giải pháp đặc biệt về thuế theo thẩm quyền sẽ đảm bảo tính linh hoạt, kịp thời và hiệu quả trong việc triển khai chính sách.
Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị Chính phủ cần có các giải pháp tổng thể và đồng bộ hơn, bao gồm việc điều hành giá cả, minh bạch hóa các thành phần cấu thành giá xăng dầu cơ sở, và đảm bảo chuỗi cung ứng ổn định. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng để bảo vệ thị trường.
Về thời gian áp dụng Nghị quyết, đa số ý kiến cơ bản đồng ý với đề xuất của Chính phủ về khung thời gian từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Một số ý kiến khác cho rằng, trước tác động kéo dài của cuộc xung đột tại Trung Đông và ảnh hưởng đến giá xăng dầu, có thể cân nhắc quy định thời hạn áp dụng dài hơn để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách bền vững.
