Quốc Hội Thảo Luận Dự Thảo Giảm Thuế Xăng Dầu Đến Cuối Tháng 6/2026
Chiều ngày 9/4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã lắng nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết liên quan đến việc điều chỉnh các loại thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Dự thảo này đề xuất áp dụng từ ngày 16/4/2026, nhằm ứng phó với những biến động phức tạp trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Bối Cảnh Và Sự Cần Thiết Của Chính Sách
Theo Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, xung đột tại Trung Đông đã gây ra những tác động mạnh mẽ đến giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt. Sự gián đoạn nguồn cung xăng dầu cùng với xu hướng tăng cao của giá dầu thô thế giới đã ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường trong nước. Giá xăng, dầu tăng nhanh trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến sinh hoạt, thu nhập của người dân.
Trước tình hình đó, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chủ động sử dụng các công cụ chính sách tài khóa để đa dạng hóa nguồn cung và bình ổn giá. Một trong những biện pháp cấp bách là Quyết định số 482/QĐ-TTg, được ban hành để điều chỉnh giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt từ ngày 26/3 đến 15/4/2026. Kết quả ban đầu cho thấy, tại kỳ điều hành ngày 27/3, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm, có mặt hàng giảm gần 6.000 đồng.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong bối cảnh tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường trong nước. Do đó, để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, và ổn định đời sống người dân, cần xây dựng một chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội xem xét ban hành.
Nội Dung Chi Tiết Của Dự Thảo Nghị Quyết
Dự thảo Nghị quyết được trình bày căn cứ vào chỉ đạo của Bộ Chính trị và thẩm quyền của Quốc hội theo Hiến pháp và các luật thuế. Các quy định cụ thể bao gồm:
- Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut được đề xuất là 0 đồng/lít.
- Xăng, dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
- Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Thời gian áp dụng dự kiến từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Đồng thời, dự thảo đề xuất giao Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực của Nghị quyết, nhằm đảm bảo việc điều hành thị trường xăng, dầu phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới.
Ý Kiến Thẩm Tra Và Các Đề Xuất Bổ Sung
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, trong báo cáo thẩm tra, đã nêu rõ rằng Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách theo đề xuất của Chính phủ. Đa số ý kiến đồng thuận với thời gian áp dụng từ ngày 16/4 đến 30/6/2026. Tuy nhiên, một số đại biểu cho rằng, trước tác động của xung đột Trung Đông, có thể cân nhắc quy định thời hạn áp dụng dài hơn để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.
Về thẩm quyền điều chỉnh hiệu lực của Nghị quyết, nhiều ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết của việc phân cấp, phân quyền để đảm bảo tính linh hoạt và kịp thời. Đề xuất được đưa ra là giao Chính phủ quyết định rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực, đồng thời bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp, cho phép Chính phủ điều chỉnh mức thuế và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Một số ý kiến khác đề nghị giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh, hoặc giao Thủ tướng Chính phủ thực hiện với các giới hạn cụ thể về thời gian và điều kiện, chẳng hạn như tối đa đến Kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI, và chỉ áp dụng khi xung đột Trung Đông vẫn tiếp diễn và giá dầu thế giới tiếp tục bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ có các giải pháp tổng thể, đồng bộ hơn, từ điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần cấu thành giá xăng dầu cơ sở, đến bảo đảm chuỗi cung ứng và tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng. Điều này nhằm nâng cao hiệu quả trong việc ban hành và thực hiện chính sách, đảm bảo thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước.
Cuộc thảo luận tại Quốc hội phản ánh sự quan tâm sâu sắc đến việc ổn định thị trường năng lượng trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động, với mục tiêu cuối cùng là bảo vệ lợi ích của người dân và doanh nghiệp.
