Quốc Hội Thảo Luận Quyết Toán Ngân Sách Nhà Nước Năm 2024
Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều ngày 9/4, Quốc hội đã lắng nghe các báo cáo quan trọng về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024. Phiên họp này tập trung vào việc trình bày tờ trình, báo cáo kiểm toán và thẩm tra, nhằm đánh giá toàn diện tình hình tài chính quốc gia trong năm vừa qua.
Chi Tiết Quyết Toán Ngân Sách Năm 2024
Theo báo cáo của Chính phủ, Quốc hội được đề nghị phê duyệt bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 với số tiền 13.760 tỷ đồng, ngoài khoản đã được bổ sung trước đó. Đồng thời, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024 được đề xuất phê chuẩn với các con số cụ thể: tổng thu cân đối đạt 3.402.379 tỷ đồng, bao gồm thu theo dự toán 2.057.544 tỷ đồng, thu chuyển nguồn từ năm 2023 là 1.239.242 tỷ đồng, thu từ kết dư năm 2023 là 104.889 tỷ đồng và thu từ quỹ dự trữ tài chính 704 tỷ đồng.
Về chi tiêu, tổng chi cân đối là 3.587.655 tỷ đồng, trong đó chi theo dự toán là 2.148.477 tỷ đồng và chi chuyển nguồn sang năm 2025 là 1.439.178 tỷ đồng. Bội chi ngân sách nhà nước được ghi nhận ở mức 323.308 tỷ đồng, tương đương 2,8% GDP, với bội chi ngân sách trung ương là 319.863 tỷ đồng và bội chi ngân sách địa phương là 3.445 tỷ đồng. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước là 611.200 tỷ đồng.
Đánh Giá Từ Ủy Ban Kinh Tế Và Tài Chính
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh rằng, trong năm 2024, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong chấp hành pháp luật về tài chính và ngân sách. Chính sách tài khóa được điều hành một cách chủ động, linh hoạt, kịp thời, với trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra nhiều tồn tại và hạn chế kéo dài trong công tác lập, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách tại một số Bộ, ngành và địa phương. Tình trạng điều chỉnh thông tin và số liệu quyết toán sau thời gian chỉnh lý vẫn chưa được khắc phục triệt để, không đáp ứng đúng yêu cầu theo Nghị quyết số 223/2025/QH15 của Quốc hội.
Phân Tích Cụ Thể Về Thu, Chi Và Bội Chi
Về quyết toán thu ngân sách, với con số 2.057.544 tỷ đồng (tăng 356.459 tỷ đồng so với dự toán), Ủy ban Kinh tế và Tài chính ghi nhận và đánh giá cao kết quả tăng thu. Tuy vậy, vẫn còn những tồn tại trong lập và chấp hành thu ngân sách tại một số địa phương chưa được giải quyết.
Đối với quyết toán chi ngân sách ở mức 2.148.477 tỷ đồng (giảm 25.972 tỷ đồng so với dự toán), Ủy ban chỉ ra rằng đây là năm thứ ba liên tiếp quyết toán chi không đạt dự toán, chỉ đạt 98,8% so với kế hoạch. Nếu tính cả số chuyển nguồn từ năm 2023, tỷ lệ này còn thấp hơn, chỉ ở mức gần 74,7%. Báo cáo của Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước cho thấy nhiều hạn chế trong chi tiêu ngân sách vẫn chưa được cải thiện.
Về bội chi ngân sách, con số quyết toán là 323.308 tỷ đồng, giảm đáng kể so với dự toán và so với báo cáo trước đó. Ủy ban Kinh tế và Tài chính công nhận đây là nỗ lực đáng ghi nhận của Chính phủ trong việc bảo đảm an ninh tài chính. Tuy nhiên, việc giảm bội chi một phần do giải ngân chậm, đặc biệt trong chi đầu tư phát triển, có thể ảnh hưởng đến động lực phục hồi và tăng trưởng kinh tế. Do đó, Ủy ban đề nghị Chính phủ cần làm rõ thông tin chi tiết về việc cắt giảm bội chi để đánh giá thực chất.
Khuyến Nghị Và Hướng Đi Tương Lai
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành và địa phương thực hiện nghiêm túc kỷ luật tài chính, ngân sách; khắc phục kịp thời các tồn tại, hạn chế kéo dài; và làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm đối với những vấn đề nêu trong báo cáo kiểm toán. Đồng thời, cần chấn chỉnh công tác theo dõi, tổng hợp thông tin và số liệu quyết toán hàng năm theo đúng yêu cầu của Quốc hội.
Về tình hình vay và trả nợ, với quyết toán là 611.200 tỷ đồng (giảm so với dự toán), cơ quan thẩm tra khuyến nghị Chính phủ tiếp tục theo dõi sát sao khả năng thu, chi ngân sách trong năm 2026 để xây dựng kế hoạch huy động và trả nợ hiệu quả, đảm bảo sử dụng nguồn lực một cách tiết kiệm và hợp lý cho các năm tiếp theo.
Phiên họp chiều 9/4 đã thu hút sự tham gia của nhiều đại biểu Quốc hội, phản ánh tầm quan trọng của vấn đề ngân sách trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Các thảo luận và đánh giá từ Ủy ban Kinh tế và Tài chính sẽ là cơ sở quan trọng để Quốc hội đưa ra quyết định phê chuẩn quyết toán, hướng tới một nền tài chính quốc gia vững mạnh và minh bạch hơn.
