Thông Tư Mới Siết Chặt Quản Lý Quỹ Bình ổn Giá Xăng Dầu, Tạm Ứng 8.000 Tỷ Đồng
Một thông tư mới đã được ban hành nhằm quy định chi tiết và chặt chẽ hơn về việc quản lý Quỹ bình ổn giá xăng dầu, với phạm vi điều chỉnh rộng rãi bao gồm tiếp nhận, quản lý, kiểm tra, giám sát, kiểm toán và quyết toán các hoạt động liên quan. Đối tượng áp dụng của thông tư này là các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản phong tỏa, cùng các tổ chức và cá nhân có liên quan khác.
Nguyên Tắc Công Khai Và Minh Bạch
Nguyên tắc xuyên suốt được nhấn mạnh là mọi hoạt động chi sử dụng và trích lập Quỹ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, đảm bảo tính công khai, minh bạch. Mục tiêu chính là góp phần hạn chế các biến động bất thường của giá xăng dầu trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định kinh tế vĩ mô.
Quy Trình Trích Lập Và Chi Sử Dụng
Việc trích lập và chi sử dụng Quỹ được thực hiện theo phương án cụ thể do Bộ Công thương ban hành, dựa trên các văn bản điều hành giá xăng dầu hiện hành. Đáng chú ý, hoạt động trích lập và chi sử dụng Quỹ tạm ứng từ ngân sách nhà nước chỉ được phép thực hiện một lần duy nhất đối với mỗi thương nhân bán ra đầu tiên trên mỗi đơn vị xăng dầu tiêu thụ.
Hiện tại, mức chi tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu cho dầu diesel đã được áp dụng ở mức 5.000 đồng mỗi lít, phản ánh nỗ lực kiểm soát giá cả trong bối cảnh thị trường biến động.
Quản Lý Tài Khoản Và Tài Chính
Thông tư yêu cầu các thương nhân phải mở một tài khoản riêng biệt dành cho Quỹ tại ngân hàng thương mại, và tài khoản này sẽ bị phong tỏa để đảm bảo an toàn. Toàn bộ các giao dịch liên quan đến tạm ứng, chi sử dụng, trích lập và hoàn trả đều phải được thực hiện thông qua tài khoản này, tách biệt hoàn toàn với các quỹ khác của doanh nghiệp.
Phần lãi phát sinh từ số dư trong tài khoản sẽ được ghi tăng trực tiếp vào Quỹ bình ổn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính và tối ưu hóa lợi ích công cộng.
Quy Định Về Tạm Ứng Và Hoàn Trả
Với lần tạm ứng đầu tiên, số tiền sẽ được xác định dựa trên sản lượng xăng dầu bán ra trong vòng 7 ngày liền kề trước đó, cùng với mức chi sử dụng Quỹ theo phương án đã được phê duyệt. Các lần tạm ứng tiếp theo sẽ được thực hiện định kỳ hàng tuần hoặc khi cần thiết, căn cứ vào số tiền đã chi sử dụng trong kỳ điều hành trước và số dư Quỹ hiện có.
Trong trường hợp đề nghị vượt mức tạm ứng, thương nhân phải có giải trình rõ ràng về nguyên nhân và được xem xét kỹ lưỡng.
Thời Hạn Và Trách Nhiệm Báo Cáo
Tổng số tiền chi Quỹ trong mỗi kỳ điều hành sẽ được tính toán dựa trên mức chi do cơ quan quản lý công bố nhân với sản lượng tiêu thụ thực tế. Đồng thời, việc trích lập Quỹ phải được hoàn thành trong vòng 5 ngày làm việc sau mỗi kỳ điều hành, đảm bảo tính kịp thời và chính xác.
Về hoàn trả ngân sách, Thông tư 19 quy định rõ việc thu hồi sẽ được thực hiện dựa trên kết quả kiểm toán độc lập. Trong vòng 90 ngày kể từ khi có yêu cầu, thương nhân phải hoàn tất quy trình kiểm toán và nộp báo cáo đầy đủ. Sau đó, trong 5 ngày làm việc kể từ thông báo của cơ quan quản lý, toàn bộ số dư Quỹ phải được nộp về ngân sách nhà nước.
Nếu sau 12 tháng mà vẫn chưa đủ nguồn để hoàn trả, Bộ Công thương sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để báo cáo Chính phủ xem xét và đưa ra quyết định phù hợp.
Trách Nhiệm Của Thương Nhân Và Chế Tài Xử Lý
Các thương nhân đầu mối có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc việc trích lập, chi sử dụng và hoàn trả Quỹ theo đúng quy định. Họ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của số liệu và báo cáo liên quan. Định kỳ hàng tháng và 6 tháng, thương nhân phải báo cáo và công khai thông tin về Quỹ bình ổn, đảm bảo sự minh bạch cho cộng đồng.
Đặc biệt, thông tư cũng quy định rõ các chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm, chẳng hạn như báo cáo sai lệch, chậm trễ trong hoàn trả hoặc không tuân thủ các quy định đã đề ra. Điều này nhằm răn đe và đảm bảo tính kỷ luật trong quá trình quản lý Quỹ.
Bối Cảnh Và Số Tiền Tạm Ứng
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 69 vào ngày 27 tháng 3 để triển khai thực hiện chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025. Số tiền tạm ứng từ ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu lên đến 8.000 tỷ đồng, phản ánh quyết tâm lớn trong việc ổn định thị trường năng lượng và hỗ trợ người dân.
